İşyerlerinde yangın, patlama, deprem, tehlikeli madde yayılımı veya benzeri bir acil durum meydana geldiğinde doğru kararların çok kısa sürede alınması gerekir. Acil durum planı, böyle bir olay karşısında kimlerin ne yapacağını, çalışanların nasıl korunacağını ve müdahale ile tahliyenin nasıl yürütüleceğini önceden belirlemek amacıyla hazırlanır.
Acil Durum Planı Nedir?
Acil durum planı, işyerinde meydana gelebilecek acil durumlarda uygulanacak iş ve işlemler ile müdahaleye yönelik eylemlerin yer aldığı yazılı plandır. Uygulamada “acil durum eylem planı” ifadesi de kullanılmakla birlikte, mevzuatta esas alınan terim acil durum planıdır.
Plan yalnızca yangın sırasında binanın nasıl boşaltılacağını gösteren bir belge değildir. Acil durumların belirlenmesinden önleyici tedbirlere, ekiplerin görevlendirilmesinden haberleşme ve tahliye yöntemlerine kadar bütün hazırlık sürecini kapsar.
Acil Durum Planı Neden Hazırlanır?
İşyerine özel bir acil durum planı hazırlanmasının temel amaçları şunlardır:
- Çalışanların, ziyaretçilerin ve işyerinde bulunan diğer kişilerin can güvenliğini korumak,
- Muhtemel acil durumları önceden belirlemek,
- Acil durumların oluşmasını önleyici ve etkilerini sınırlandırıcı tedbirleri planlamak,
- Uyarı, haberleşme, müdahale, ilk yardım ve tahliye yöntemlerini belirlemek,
- Söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinin görevlerini açıklamak,
- Tahliye sonrasında çalışanların sayım ve kontrolünü sağlamak,
- İtfaiye, sağlık kuruluşları ve diğer ilgili kurumlarla kurulacak iletişimi planlamak,
- Panik, iletişim kopukluğu ve görev karmaşasını azaltmak,
- İşyerindeki maddi hasarı ve çevresel etkileri mümkün olduğunca sınırlandırmak.
Acil Durum Planı Hazırlamak Yasal Bir Zorunluluk mudur?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işveren; çalışma ortamını, kullanılan maddeleri, iş ekipmanlarını ve çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirmekle yükümlüdür.
İşveren ayrıca acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak için gerekli tedbirleri almak, acil durum planını hazırlamak, yeterli sayıda eğitimli çalışan görevlendirmek ve tatbikatların yapılmasını sağlamak zorundadır.
Hangi Acil Durumlar Değerlendirilmelidir?
Her işyerinin acil durumları kendi risk değerlendirmesi ve çevre koşulları dikkate alınarak belirlenmelidir. İşyerinin özelliğine göre aşağıdaki olaylar değerlendirilebilir:
- Yangın ve patlama,
- Tehlikeli kimyasal madde yayılımı veya sızıntısı,
- Biyolojik, radyoaktif veya nükleer maddelerden kaynaklanan tehlikeler,
- Zehirlenme ve salgın hastalık,
- Deprem, sel, fırtına, heyelan ve diğer doğal afetler,
- Sabotaj ve güvenlik tehditleri,
- İlk yardım veya acil tahliye gerektiren diğer olaylar.
İşyerinin yakın çevresindeki tesislerden veya faaliyetlerden kaynaklanabilecek tehlikeler de acil durum planlamasında göz önünde bulundurulmalıdır.
Acil Durum Planı ile Tahliye Planı Aynı Şey midir?
Hayır. Acil durum planı, işyerindeki acil durum yönetiminin tamamını kapsayan ana dokümandır. Tahliye planı veya acil durum tahliye krokisi ise bu planın görsel unsurlarından biridir.
Tahliye planında kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma yerleri, yangınla mücadele ekipmanları, ilk yardım malzemeleri ve gerekli teknik noktalar gösterilir. Bu nedenle yalnızca bir tahliye krokisinin hazırlanmış olması, tek başına acil durum planının hazırlandığı anlamına gelmez.
Planın Uygulanabilir Olması Neden Önemlidir?
Acil durum planının yalnızca dosyada bulunması yeterli değildir. Çalışanlar plan hakkında bilgilendirilmeli, görevlendirilen ekipler gerekli eğitimi almalı ve plan tatbikatlarla sınanmalıdır. Tatbikatta görülen eksiklikler kayıt altına alınarak gerekli düzeltmeler yapılmalıdır.
Plan; işyerinde veya yakın çevresinde yeni bir acil durum oluşturabilecek değişiklik meydana geldiğinde tamamen ya da kısmen yenilenir. Bunun dışında planlar tehlike sınıfına göre;
- Çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki yılda bir,
- Tehlikeli işyerlerinde en geç dört yılda bir,
- Az tehlikeli işyerlerinde en geç altı yılda bir
gözden geçirilerek yenilenmelidir.
Sonuç
Acil durum planı, yalnızca mevzuat gereği hazırlanıp dosyalanacak bir belge değildir. İşyerindeki muhtemel tehlikeleri önceden değerlendiren, çalışanların görevlerini belirleyen ve olay anında hızlı, düzenli ve güvenli hareket edilmesini sağlayan temel bir hazırlık aracıdır.
İşyerine özel, anlaşılır ve uygulanabilir bir plan; acil durumun krize dönüşmesini önlemeye, can güvenliğini korumaya ve müdahale sürecini etkin şekilde yönetmeye yardımcı olur.
Mevzuat kaynakları:
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
Hiç yorum yok :
Yorum Gönder