GES İşletmelerinde Doğru NACE Kodu Nedir?

Güneş Enerji Santrallerinin (GES) yaygınlaşmasıyla birlikte işletmelerin en çok merak ettiği konulardan biri de doğru NACE kodunun belirlenmesidir. NACE kodu, işyerinin faaliyet alanını tanımlayan ve SGK, vergi ile iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında esas alınan faaliyet kodudur. 

2025 yılında yürürlüğe giren NACE Rev.2.1 Ver.3 güncellemesiyle elektrik üretim faaliyetleri daha ayrıntılı şekilde sınıflandırılmıştır. Yeni sınıflandırmaya göre;

 35.11.00 – Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi

 35.12.00 – Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

olarak iki ayrı faaliyet kodu bulunmaktadır. 

Güneş enerjisinden elektrik üreten tesisler yenilenebilir enerji kaynağı kullandığından, GES işletmeleri için uygun faaliyet kodu:

 35.12.00 – Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

olmalıdır. 

İş Sağlığı ve Güvenliği Tehlike Sınıfları Tebliği'ne göre 35.12.00 faaliyet kodu “Çok Tehlikeli” sınıfta yer almaktadır. 

NACE Rev.2.1'e geçiş sürecinde birçok işyerinin kodları SGK tarafından otomatik olarak güncellenmiştir. Ancak işletmelerin faaliyet kodlarının fiilen yürüttükleri işle uyumlu olup olmadığını kontrol etmeleri önem taşımaktadır.

Kurumsal Yapılarda İSG Sistemi Nasıl Yeniden Etkinleştirilir? | İSG Restart Kılavuzu (PDF)

Kurumsal yapılarda İSG sistemi çoğu zaman tamamen eksik değildir; çoğu zaman yorgundur, dağılmıştır, önceliklerini kaybetmiştir veya bazı riskleri artık görünür kılamıyordur. Prosedürler, risk değerlendirmeleri, kurul kararları ve kayıtlar mevcut olsa da sahada tekrar eden uygunsuzluklar, kapanmayan aksiyonlar, geç bildirilen riskli işler ve normalleşen tehlikeler nedeniyle sistem zaman içinde fiilen zayıflayabilir.

Bu nedenle hazırladığım Kurumsal Yapılar İçin İSG Restart Kılavuzu, mevcut İSG sisteminin fiili etkinliğini değerlendirmek, kör noktaları görünür hale getirmek ve risk bazlı öncelikli aksiyonları yönetmek için hazırlanmıştır. Bu İSG kılavuzu, sistemi sıfırdan kurmayı değil; mevcut yapıyı daha görünür, daha yönetilebilir ve daha etkili hale getirmeyi amaçlamaktadır.

Kılavuzda; açık risklerin konsolidasyonu, işletme körlüğü, bildirim ve eskalasyon yaklaşımı, Değişiklik Yönetimi (MOC), kapanmayan aksiyonlarda yaşlandırma mantığı, yatırım / proje gerektiren açık aksiyonların yönetimi, taşeron kontrolü ve ilk 30 günlük stabilizasyon planı gibi kurumsal İSG yönetimi açısından kritik başlıklar yer almaktadır.

PDF kılavuzu indirebilirsiniz.

İngilizce HSE versiyonu da ayrıca sunulmuştur.

Radyasyonla Çalışanların İş Güvenliği

Günümüzde radyasyonla çalışmanın yaygınlaşmasıyla birlikte, bu alandaki iş güvenliği ve sağlık önemli bir konu haline gelmiştir. Türkiye'de bu amaçla oluşturulan "Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği" ve "Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği", radyasyonla çalışanların iş güvenliğini sağlamada temel yönetmelikler olarak öne çıkmaktadır.

Kapsamlı Yaklaşım ve Önlemler

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği, radyasyonun kullanıldığı tıbbi, endüstriyel, araştırma ve diğer alanlarda çalışanların güvenliğini sağlamayı amaçlar. Yönetmelik, radyasyonun kullanımının tüm aşamalarını; kaynak seçimi, maruziyet değerlendirmesi, personel eğitimi, koruyucu önlemler, izleme ve denetimi içerir. Radyasyonun insan sağlığına etkilerini minimuma indirmek amacıyla belirli doz limitleri belirlenir ve radyasyonla çalışanların bilinçli bir şekilde hareket etmeleri teşvik edilir.

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliğine göre görevleri gereği radyasyona maruz kalan kişilerin çalışma koşulları aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:

Çalışma Koşulu A: Yılda 6 mSv'den daha fazla etkin doza veya göz merceği, cilt, el ve ayaklar için yıllık eşdeğer doz sınırlarının 3/10'undan daha fazla doza maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur.

Çalışma Koşulu A durumunda görev yapan kişilerin, kişisel dozimetre kullanması zorunludur.

Çalışma Koşulu B: Çalışma Koşulu A'da verilen değerleri aşmayacak şekilde radyasyon dozuna maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur.

Sağlık Personelinin Korunması

Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği, özellikle sağlık sektöründe iyonlaştırıcı radyasyonla çalışan personelin korunmasına odaklanır. Bu yönetmelik, sağlık hizmetlerinde radyasyonla çalışanların radyasyon maruziyetini sınırlamayı amaçlar. Belirli doz limitleri belirlenir ve bu limitlerin aşılmaması için gerekli koruyucu önlemler alınır. Aynı zamanda, personelin radyasyonla çalışma konusunda eğitim alması ve bilinçli olması da sağlanır.

Yönetmeliklerin Uygulamaları ve Faydaları

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği ve Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği gibi düzenlemeler, radyasyonla çalışanların iş güvenliği ve genel güvenliğin sağlanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu yönetmelikler sayesinde radyasyonla çalışmanın sağlık riskleri minimize edilirken, çalışanların ve genel halkın güvenliği sağlanır. Yönetmeliklerin gereklilikleri doğrultusunda radyasyonla çalışanların eğitimi düzenlenir, maruziyet izlenir, doz limitleri belirlenir ve kişisel koruyucu donanımın kullanımı teşvik edilir. Bu yöntemlerle, radyasyonla çalışmanın faydaları elde edilirken, sağlık ve güvenlik öncelikli olarak korunmuş olur.

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği linki: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5272&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/07/20120705-8.htm

Sıkıştırılmış ve Sıvılaştırılmış Gazlardan Kaynaklanan Soğuk Yanması

Soğuk yanması, düşük sıcaklıklara maruz kalan çalışanların vücutlarında oluşan hasarı tanımlayan bir terimdir. Bu tehlike sadece soğuk ortamlarda çalışanları etkilemekle kalmaz, aynı zamanda sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların kullanıldığı endüstrilerde de ciddi tehlike oluşturabilir. Sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gaz soğuk yanıklarının nedeni; sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların termodinamik yasalara göre, yüksek basınçtan düşük basınca geçerken soğumalarıdır.

Sıkıştırılmış ve Sıvılaştırılmış Gazların Soğuk Yanması Üzerindeki Etkisi

Sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazlar, endüstriyel iş süreçlerinde sıkça kullanılır. Ancak bu gazların basınç altında saklanması veya sıvılaştırılması soğuk yanmasına neden olabilecek risk taşır. Özellikle gazların aniden serbest bırakılması veya sızıntıları, çevresel sıcaklığı düşürebilir ve bu da çalışanların soğuk yanmasına neden olabilir.

Termodinamik İlkelerin Rolü

Termodinamik yasaları, gazların sıkıştırılması veya sıvılaştırılması sırasında ortaya çıkan sıcaklık değişikliklerini açıklar. Gazlar sıkıştırıldığında veya sıvılaştırıldığında enerji dönüşümü gerçekleşir. Bu dönüşüm sırasında gazlar çevrelerinden enerji alabilir ve çevre sıcaklığını düşürebilir. Eğer gazlar aniden serbest bırakılırsa veya sızıntı meydana gelirse, bu enerji dönüşümü hızla gerçekleşebilir ve çevrede soğuk alanlar oluşabilir.

Sıkıştırılmış ve Sıvılaştırılmış Gazlarla Çalışırken Alınması Gereken Önlemler

1.İyi Havalandırma: Sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların kullanıldığı alanlarda iyi bir havalandırma sağlanmalıdır.

2.Koruyucu Giysiler: Çalışanlar, gaz sızıntılarına karşı koruyucu giysiler giymelidir. Bu giysiler, gazın cilde temasını engelleyebilir.

3.Eğitim ve Farkındalık: Çalışanlar, sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların potansiyel tehlikeleri hakkında eğitilmeli ve farkındalık kazanmalıdır.

4.Gaz Sızıntı Dedektörleri: İş yerlerinde gaz sızıntılarını tespit etmek için gaz sızıntı dedektörleri kullanılmalıdır. Bu cihazlar, olası tehlikeleri erken aşamada belirlemeye yardımcı olabilir.

5.Acil Durum Planları: İş yerlerinde gaz sızıntılarına karşı acil durum planları hazırlanmalı ve çalışanlar bu planlar hakkında bilgilendirilmelidir.

Not: Soğuk Tehlikesi yazmak daha uygun olmasına karşın, 

soğuk yanığı farkındalığı oluşturmak için "Soğuk Yanığı" ifadesi seçildi.