Mesleki eğitim belgesi, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıftaki bir işyerinde çalışan herkes için otomatik olarak aranmaz. Çalışanın fiilen yaptığı iş, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmeliğin Ek-1 çizelgesinde yer alıyorsa, işe uygun bir mesleki eğitim belgesi bulunmalıdır.
Mesleki Eğitim Belgesi Kimler İçin Zorunludur?
Zorunluluğun belirlenmesinde yalnızca işyerinin NACE kodu veya tehlike sınıfına bakmak yeterli değildir. Aşağıdaki iki koşul birlikte değerlendirilir:
- İşyeri veya yapılan iş, tehlikeli ya da çok tehlikeli sınıfta olmalıdır.
- Çalışanın fiilen yaptığı iş, yönetmeliğin Ek-1'indeki Mesleki Eğitim Alınacak İşlere Ait Çizelge içinde bulunmalıdır.
İşyerinin asıl işi tehlikeli veya çok tehlikeli olsa bile çalışanın yaptığı iş Ek-1 çizelgesinde yoksa, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve diğer özel mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, bu yönetmelik kapsamında mesleki eğitim zorunluluğu aranmaz.
Mesleki Eğitim ve MYK İçin Üç Aşamalı Kontrol
- Fiili işi belirleyin. Sadece SGK meslek koduna veya kadro unvanına değil, çalışanın gerçekte yaptığı görevlere bakın.
- Ek-1 kontrolü yapın. Fiili iş, mesleki eğitim yönetmeliğinin Ek-1 çizelgesindeki 109 işten biriyle eşleşiyor mu?
- MYK zorunlu meslek listesini kontrol edin. İş aynı zamanda MYK belge zorunluluğu getirilen mesleklerden biriyse, MYK mevzuatındaki belge veya muafiyet şartlarını uygulayın.
Hangi Belgeler Mesleki Eğitim Belgesi Olarak Kabul Edilir?
Yönetmeliğin 6'ncı maddesine göre, Ek-1 kapsamındaki işte fiilen çalıştırılacak kişinin yaptığı işe uygun olmak şartıyla aşağıdaki belge gruplarından biri kabul edilebilir:
- 3308 sayılı Kanun kapsamındaki belgeler: Diploma, bitirme belgesi, yetki belgesi, sertifika, bağımsız işyeri açma belgesi, kalfalık, ustalık veya usta öğreticilik belgesi.
- Aktif işgücü programı belgeleri: İlgili mevzuata göre mesleki eğitim kursu ya da uygun süreli işbaşı eğitim programı sonunda alınan belgeler.
- Operatör ve sürücü belgeleri: Millî Eğitim Bakanlığı veya MEB tarafından yetkilendirilen kurumların verdiği, yapılacak işe uygun operatör belgesi veya sürücü belgesi.
- Ateşleyici yeterlilik belgesi: Patlayıcı maddelerle ilgili mevzuat kapsamında alınmış ve işe uygun belge.
- Yetkili kamu kurumlarının belgeleri: Kuruluş kanunu veya ilgili kanunla yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşlarının eğitimleri sonucunda verdiği belgeler.
- MEB onaylı eğitim faaliyeti belgeleri: Yönetmelikte sayılan kuruluşlar veya işveren tarafından düzenlenen ve MEB'in ilgili birimince onaylanan eğitimler sonucunda verilen belgeler.
- Yurt dışından alınan belgeler: Uluslararası kurum ve kuruluşlardan alınan ve MEB tarafından denkliği sağlanan belgeler.
- MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi: MYK mevzuatı kapsamında yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca verilen, fiili işe uygun belge.
Mesleki Eğitim Belgesi ile MYK Belgesi Aynı mıdır?
Hayır. Birbirleriyle ilişkili olsalar da farklı mevzuata dayanırlar.
| Durum | Aranacak belge | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| İş, mesleki eğitim yönetmeliği Ek-1'de; MYK zorunlu listede değil | Yönetmeliğin 6'ncı maddesindeki işe uygun belgelerden biri | Belgenin yapılan işle uyumu ve geçerliliği kontrol edilir. |
| İş hem Ek-1'de hem MYK belge zorunluluğu listesinde | MYK belgesi veya MYK mevzuatında kabul edilen muafiyet belgesi | Her mesleki eğitim sertifikası MYK yerine geçmez. |
| İş ne Ek-1'de ne MYK zorunlu listede | Bu iki düzenleme kapsamında belge aranmayabilir | 3308 sayılı Kanun, operatörlük, sürücülük veya başka özel mevzuat ayrıca kontrol edilir. |
MYK zorunlu mesleklerde hangi diploma ve belgelerin muafiyet sağladığını öğrenmek için MYK Belgesi Yerine Geçen Diploma ve Belgeler yazısına bakabilirsiniz.
2025 MEB Duyurusu Ne Anlama Geliyor?
Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, 6 Mayıs 2025 tarihli onayla bu yönetmelik kapsamında uygulanan kurs programlarının uygulamadan kaldırıldığını duyurmuştur. Bu nedenle yeni bir çalışanın eski adları taşıyan kurslardan birine her zaman kayıt olabileceği varsayılmamalı; güncel program ve yetkilendirme durumu MEB üzerinden doğrulanmalıdır.
Duyuruda daha önce düzenlenmiş belgelerin topluca geçersiz sayıldığına ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Bununla birlikte eski bir belgenin kabulünde; düzenleyen kurum, program onayı, belge tarihi, doğrulanabilirlik ve çalışanın fiili işiyle uyum birlikte incelenmelidir.
İşveren Ne Yapmalı?
- Çalışanın fiilen yaptığı işi yazılı görev tanımı ve saha uygulamasıyla doğrulamalı,
- Ek-1 ve MYK zorunlu meslek listesini ayrı ayrı kontrol etmeli,
- Belgedeki meslek, alan, dal, seviye ve kapsamı yapılan işle karşılaştırmalı,
- Belgeyi düzenleyen kurumun yetkisini ve belgenin doğruluğunu doğrulamalı,
- Belgenin bir örneğini çalışanın özlük dosyasında saklamalı,
- İş veya ekipman değiştiğinde belge uygunluğunu yeniden değerlendirmelidir.
Sık Sorulan Sorular
İşyerinin çok tehlikeli olması bütün çalışanlar için mesleki eğitim zorunluluğu doğurur mu?
Hayır. Çalışanın fiilen yaptığı işin yönetmelik Ek-1'de bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.
İSG uzmanının verdiği temel eğitim mesleki eğitim belgesi sayılır mı?
Hayır. Temel İSG eğitimi, mesleki eğitim belgesi zorunluluğunu tek başına karşılamaz.
Kalfalık veya operatör belgesi MYK yerine geçer mi?
Otomatik olarak geçmez. Bu belgeler mesleki eğitim yönetmeliği açısından geçerli olabilse de MYK zorunlu bir meslekte muafiyet, ilgili MYK tebliği ve güncel muafiyet tablosuna göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Resmî Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Mesleki Eğitim Yönetmeliği
- ÇSGB – Mesleki Eğitim Belgesi Zorunluluğu ve Geçerli Belgeler
- MEB – 6 Mayıs 2025 tarihli kurs programı duyurusu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belge uygunluğu, çalışanın fiilen yaptığı iş ve yürürlükteki güncel mevzuat birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
Hiç yorum yok :
Yorum Gönder