Hastanelerde Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD)

Hastanelerde sağlık personeli tarafından; steril olmayan veya steril eldiven, gözlük, yüz koruyucu, cerrahi maske, önlük, bone gibi kişisel koruyucu donanımlar kullanılmaktadır. Farklı birimlerde de işin risklerine uygun farklı kişisel koruyucu donanımlar kullanılmaktadır.
Sağlık personeli için KKD'leri giyme sırası;
- Önlük,
- Maske,
- Gözlük-Yüz koruyucu,
- Eldiven.

Sağlık personeli için KKD'leri çıkarma sırası;
- Eldiven,
- Gözlük-Yüz koruyucu,
- Önlük,
- Maske.

Hastanelerdeki aşağıdaki Kişisel Koruyucu Donanımlar ve ekipmanlar ne durumlarda kullanılmalı:

Bariyerli eldiven; 

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastaları ile HIV pozitif hastalara yapılacak invaziv işlemden önce ve HCV ya da HIV pozitif vb. hastalarda cerrahi işlemlerde bariyerli eldiven kullanılmalıdır.

Biyolojik Etmen Koruma Maskesi; 

9 Nisan 2003 itibariyle CDC ve WHO sağlık çalışanlarına minimum korunma (solunum) düzeyi olarak NIOSH N95 maskesi kullanmalarını önermiştir. 

Kırım Kongo kanamalı ateşi, kuş gribi tanısı alan hastaların tedavi ve bakım hizmetleri esnasında, domuz gribi tanısı alan hastaların aerosol oluşturan işlemleri vb. durumlarda kullanılmalıdır.

Güvenli iğne, tek kullanımlı holderlı vakumlu iğne, geri çekilebilir güvenli enjektör, güvenli lanset, güvenli branül, güvenli kelebek iğne;

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastaları, HIV pozitif, HCV pozitif vb. hastalarda kullanılmalıdır.

Kişisel Koruyucu Donanım Kategorileri

11/03/2012 tarihli Kişisel Koruyucu Donanımların Kategorizasyon Rehberine Dair Tebliğ’e göre;

Kategori-0

Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamına girmeyen kişisel koruyucu donanımlar;

1) Özellikle, güvenlik güçleri ve ordu mensuplarının veya kanun ve düzenin korunmasında görevli kişilerin kullanımı için tasarlanmış ve üretilmiş miğfer, kalkan gibi benzeri kişisel koruyucu donanımlar.

2) Nefsi müdafaa için üretilen bayıltıcı spreyler, kişisel saldırıya karşı caydırıcı silahlar ve benzeri KKD’ler.

3) Aşağıda belirtilen etkenlere karşı kişisel kullanım için tasarlanmış ve üretilmiş KKD’ler;

a) Başlık, mevsimlik giysi ve ayakkabı gibi olumsuz atmosferik koşullarda kullanılanlar,

b)  Bulaşık eldivenleri gibi su ve ıslanmada kullanılanlar,

c) Eldiven gibi ısıya karşı kullanılanlar,

4) Uçak veya deniz araçlarında, kişilerin kurtarma ve korunması amacıyla imal edilen ve sürekli kullanılmayanlar,

5) İki veya üç tekerlekli motorlu araç sürücüleri için başlıklar ve göz siperleri.

Kategori-I

Tasarımcı tarafından, kullanıcının kendisinin değerlendirebileceği kabul edilen, tedrici olarak ortaya çıkan ve zamanında farkedilebilir derecede düşük düzeydeki risklere karşı koruma sağlayan basit yapıdaki kişisel koruyucu donanımlar, belgelendirilmesi, üreticinin sorumluluğu alarak, AT uygunluk beyanı düzenlemesi esasına göre yapılır.

Kategori-II

Kategori-I ve kategori-III’ün dışında kalan tüm kişisel koruyucu donanımlar, kategori-II olarak sınıflandırılır. Onaylanmış kuruluş tarafından model kişisel koruyucu donanım için AT tip inceleme belgesi düzenlendikten sonra, üretici tarafından AT uygunluk beyanı düzenlenmesi esasına göre yapılır.

Kategori-III

Tasarımcı tarafından, ani olarak ortaya çıkabilecek tehlikeleri, kullanıcının zamanında fark edemeyeceği düşünülen durumlarda ve hayati tehlike oluşturarak, sağlığa ciddi şekilde ve geriye dönüşü mümkün olmayacak derecede zarar verebilecek risklere karşı koruma sağlayan, karmaşık yapıdaki kişisel koruyucu donanımlar kategori-III olarak sınıflandırılır.

Onaylanmış kuruluş tarafından model kişisel koruyucu donanım için AT tip inceleme belgesinin düzenlenmesini takiben, AT tip incelemesini yapan veya üretici tarafından seçilen farklı bir onaylanmış kuruluşun üretilen kişisel koruyucu donanımların ya da üretim sisteminin kalite kontrolü süreçlerinin uygulanmasının ardından, üreticinin AT uygunluk beyanı düzenlemesi esasına göre yapılır.

Çalışan KKD kullanmıyorsa, KKD'sini korumuyorsa İşveren ne yapmalı?

4857 sayılı Yasa’ nın 25/II- ı maddesine göre;

“ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması,” İşveren açısından, İşverenin iş akdini haklı nedenle fesih hakkıdır.

 

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ nun 4. maddesi uyarınca; ”işveren iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, aynı kanunun 19. maddesinde açıkça belirtildiği üzere;

(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.

(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:

a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.

b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

d) Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.” zorundadır.

 

Çalışan (işçi) iş güvenliğini tehlikeye düşürücü her türlü davranıştan kaçınmak zorundadır.

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2017/5618 Esas, 2017/13712 Karar ve 20.09.2017 Tarihli Kararı:

"Davacı işçinin uyarılara rağmen herhangi bir sağlık raporu sunmadığı ve çelik uçlu ayakkabıyı almamakta ısrar ettiği, iş güvenliği için gerekli çelik uçlu ayakkabıyı ısrarla teslim almayan ve giymeyen davacının iş güvenliği kapsamında kendi can güvenliğini ve buna bağlı olarak iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, bu davranışında ısrarlı olduğu, " Kendi istemi veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşüren " davacının iş akdinin işveren tarafından 4857 Sayılı Yasa' nın 25/II- ı maddesine göre feshinin yasaya uygun olduğu, davacının davranışlarının temadi etmesi karşısında İş Kanunu' nun 26. maddesindeki altı iş günlük hak düşürücü sürenin söz konusu olmayacağı anlaşıldığından, davacının kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir."

AT Tip İnceleme Belgesi

23.02.2012 tarihli “CE” İşareti Yönetmeliği’ne göre ;

“Modül B- AT tip incelemesi

MADDE 4- (1) AT tip incelemesi, bir uygunluk değerlendirme işleminin, bir onaylanmış kuruluşun ürünün teknik tasarımını incelediği ve bu tasarımın teknik mevzuatın ilgili kurallarına uygun olduğunu doğruladığı ve tasdik ettiği bölümüdür.”

Aynı maddenin 6. paragrafında AT tip inceme belgesi şu şekilde ifade edilir.

(6) Değerlendirilen tipin teknik mevzuatın ilgili kurallarını karşıladığı durumlarda, onaylanmış kuruluş, imalatçıya bir AT tip inceleme belgesi düzenler. Belge, imalatçının adı ve adresini, incelemenin sonuçlarını, varsa, belgenin geçerliliği ile ilgili şartları ve onaylanan tipin tanımlanması için gerekli bilgiyi içerir. Belgenin bir veya daha fazla eki olabilir.

7 Haziran 2011 tarihli Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’ne göre;

EK III

AT TİP İNCELEMESİ

1) AT Tip incelemesi; üretimi temsil eden numunenin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun onaylanmış kuruluş tarafından belgelendirilmesi işlemidir.

5) Onaylanmış kuruluş, bu Yönetmelik hükümlerini yerine getiren imalatçıya AT Tip-İnceleme Sertifikasını (EC Type-Examination Certificate) verir. Sertifika, imalatçının adı ve adresini, denetim sonuçlarını, geçerlilik şartlarını ve onaylanan tip tanımlanması için gerekli verileri içerir. Belgenin ilgili bölümleri sertifikaya eklenir ve bir kopyası onaylanmış kuruluş tarafından saklanır.

29.11.2006 tarihli Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği’ne göre;

AT Tip İnceleme Belgesi: Onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenerek imalatçıya verilen KKD'nin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösterir belgeyi ifade eder.

31 Ocak 2007 tarihli Asansör Yönetmeliği (95/16/AT)’ne göre;

“Ek V AT TİP İNCELEMESİ (Modül B)

A. Güvenlik aksamının AT tip incelemesi

5. Eğer güvenlik aksamını temsil eden bir numunesi kendisine uygulanabilen yönetmeliğin hükümlerini sağlıyorsa, Onaylanmış Kuruluş, başvurana bir AT tip inceleme belgesi verir. Bu belge, güvenlik aksamı imalatçısının adı ve adresini, kontrol sonuçlarını, belgenin geçerliliğinin her şartını ve onaylanmış tipin tanımlanması için gerekli olan özellikleri içermelidir.

B. Asansörler için AT tip incelemesi

5. Eğer model asansör kendisine uygulanabilen yönetmeliğin hükümlerini sağlıyorsa, onaylanmış kuruluş başvurana bir AT tip inceleme belgesini verir. Belge, asansörü monte edenin adı ve adresini, kontrollerin sonuçlarını, belgenin geçerlilik koşullarını ve onaylanmış tipi tanımlamak için gerekli özellikleri içermelidir.”