Elektrik Hatalarından Nasıl Korunuruz?

Elektrik tesisatlarının yetkili ehil kişilerce yapılması, gereken koruma önlemlerinin (doğru kablolar, topraklama, termik manyetik şalter, sigorta, kaçak akım rölesi vb. seçimi için) alınması için önemlidir. Burada yetkili ehil kişi mesleki eğitim ve/veya mesleki yeterliliği ve/veya ustalık belgesi olan tecrübeli elektrikçi olarak tarif edilebilir.

Elektrik tesisatı çekilirken kullanım amacına ve gerekli güce uygun kablo kesitleri seçilir. Mevcut tesisata aşırı yükleme yapmak, tesisatın aşırı ısınması sonucu; yangın, kaçak riskini arttırır. ELEKTRİK TESİSATINA AŞIRI YÜKLEME YAPMAMALIYIZ.

Nemli, ıslak ortamlarda elektrik hataları daha tehlikelidir. ELEKTRİK TESİSATINI NEM VE SUDAN KORUMALIYIZ.

Elektrik tesisatı zaman içerisinde yıpranabilir, eksiklikler olabilir, bunlar;

- Kablo, fiş, priz kırılabilir,

- Kaçak akım rölesi bozulabilir,

- Kablo PVC izoleleri yıpranma sonucu kırılabilir, kemirgenler koparabilir. Kablo yalıtım hataları meydana gelebilir.

- Topraklama elektrotlarımızın bağlantıları kırılabilir ve kopabilir.

- Pano kapakları açık olabilir.

- Elektrik panoları önünde izole paspas olmayabilir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemeleri yapılmamış olabilir.

Tüm bu hatalara karşı yapmamız gerekenler;

- Kablo, fiş, priz kırıklarında arıza acilen giderilmelidir. Seyyar kablo kırıklarında kablo değiştirilmelidir. Bantla tamir edilmiş seyyar kablolar kullanılmamalıdır.

- Elektrik tesisatında ana panoda 300 mA yangın koruma amaçlı ve 30 mA insan koruma amaçlı kaçak akım röleleri kullanılır. Kaçak akım rölelerinin üzerinde “test” butonu bulunur. Kaçak akım rölesinin çalışma durumu ayda bir olarak üzerindeki test butonu yardımıyla test edilmelidir. (Şehir şebekelerimizde kullanılan topraklama; TT topraklamadır. Şehir şebekesinden alınan elektrik tesisatlarında kaçak akım rölesi mutlaka olmalıdır. Şebekeye bağlanacak cihazların metal kısımları ise işletme topraklamasından ayrı olarak topraklanır. Ayrı bir transformatör ile farklı bir topraklama yöntemi kullanıldıysa elektrikçinizden bilgi almalısınız.)

KAÇAK AKIM RÖLESİ HAYAT KURTARIR.

- Kablo yalıtım hatalarından korunmanın yolu; kaçak akım rölesi çalışır durumda olmalı, topraklamamız iyi durumda olmalıdır. Metal gövdeli iş ekipmanlarında, mutlaka gövde koruma topraklaması yapılmalıdır. Topraklama kablosunun çok telli sarı yeşil izoleli olmasına dikkat edilmelidir.

 

- Topraklama elektrotlarımızın kırılması ihtimaline karşı, elektrik tesisatımızın periyodik kontrollerini yılda 1 (bir) defa yaptırmalı ve bu kontrollerde topraklama ölçümü yaptırmalıyız.

- Elektrik pano kapaklarını kapalı tutmalıyız.

- Elektrik panoları önüne izole paspas yerleştirmeliyiz. Yalıtkan paspas olarak da adlandırılan izole paspaslar elektrik geçirmezlik özelliğine sahiptir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemelerini yaptırmalıyız.

Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü:

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre;

“2.3.2. Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, paratoner tesisatı ile akümülatör ve transformatör ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri elektrik mühendisleri,  elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.”

Elektrik tesisatı periyodik kontrollerinde;

- Elektrik tesisatı uygunluğu,

- Topraklama ölçümleri (İşletme topraklaması, koruma topraklamaları (makine gövde koruma topraklamaları, paratoner, konteyner, tank, katodik vb. koruma topraklamaları))

- Akümülatör, transformatör, jeneratör vb. ekipmanlar.

- Yıldırımdan korunma tesisatı.

Kontrol ettirilmelidir.

Elektrik Fen Adamlarının (Mühendisler Hariç) Yetkilerini Düzenleyen Yönetmelik Güncellendi

Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik, 20 Ocak 2026 tarihli ve 33143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme, mühendisler hariç olmak üzere elektrik ile ilgili fen adamlarının yetki, görev ve sorumluluklarını güncelledi. Yönetmelik 1 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. 

Yönetmelik Kimi Kapsıyor?

Bu yönetmelik, mühendislik unvanları dışında kalan ve yapıların elektrik iç tesislerinde görev alan elektrik ile ilgili fen adamlarını kapsıyor. Buna göre;

• Teknisyenler
• Teknikerler
• Yüksek teknikerler
• Teknik öğretmenler

elektrik fen adamı olarak değerlendiriliyor. Ayrıca ustalık belgesi bulunan veya Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından belgelendirilen kişiler de teknisyenlerle aynı grupta kabul ediliyor.

- Yönetmelik, mühendislerin yetki ve sorumluluklarını düzenlemiyor; yalnızca fen adamlarını kapsıyor.

Fen Adamları Nasıl Gruplandırılıyor?

Yönetmeliğe göre elektrik fen adamları, 3795 sayılı Kanun esas alınarak, gördükleri mesleki ve teknik öğretim alanlarına göre gruplandırılıyor. Gruplandırma, fen adamlarının hangi büyüklükteki elektrik iç tesis işlerini üstlenebileceğini belirlemek amacıyla yapılıyor.

Elektrik İç Tesis Yapım İşlerinde Yetki Sınırları

Yeni düzenleme, elektrik iç tesis yapım işlerinde fen adamlarının yetkilerini hesaplanan kurulu güce göre netleştirdi:

• Kurulu gücü 1.000 kW’a kadar olan tesisler → Teknisyenler
• Kurulu gücü 2.000 kW’a kadar olan tesisler → Teknikerler ve yüksek teknikerler
• Kurulu gücü 2.500 kW’a kadar olan tesisler → Teknik öğretmenler

Yetki sınırları belirlenirken, yapının veya yapı grubunun tamamı dikkate alınacak. Elektrik iç tesis işi, projenin bütününü kapsayacak şekilde değerlendirilecek.

Proje Düzenleme Hizmetlerinde Yetki

Fen adamlarının elektrik iç tesis proje düzenleme hizmetleri için yetkileri de kurulu güce göre sınırlandırıldı:

• 30 kW’a kadar → Teknisyenler
• 50 kW’a kadar → Teknikerler ve yüksek teknikerler
• 80 kW’a kadar → Teknik öğretmenler

Ancak lise mezunu olmayan bazı MYK belgesi sahiplerinin proje hizmeti veremeyeceği açıkça hükme bağlandı.

Asansör Tesisatı Yetki Dışında

Yönetmelik, elektrik fen adamlarının asansör tesisatı ile ilgili hiçbir sorumluluk üstlenemeyeceğini açıkça belirtiyor. Bu alan, fen adamlarının yetki kapsamı dışında bırakıldı.

Oda Kaydı ve Şantiye Dosyası Zorunluluğu

Bu yönetmelik kapsamında hizmet vermek isteyen elektrik fen adamlarının, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu uyarınca ilgili meslek odasına kayıtlı olması zorunlu hale getirildi. Yapım işlerine ilişkin kayıtların ise şantiye dosyasında bulundurulması gerekecek.

İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu

Elektrik fen adamları; yürüttükleri tüm faaliyetlerde:

• İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına,
• Türk Standartlarına,
• Teknik şartnamelere,
• Fen ve sanat kurallarına

uygun çalışmakla yükümlü ve sorumlu olacak.

Eski Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı

Yeni düzenleme ile birlikte 11 Kasım 1989 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Böylece elektrik iç tesislerinde görev alan fen adamlarının yetki ve sorumlulukları güncel mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmiş oldu.

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260120-1.htm

Elektrik Konulu Sorulara Örnekler 2

47. Elektrik akımına maruz kalan bir insan, hangi değerden sonra bu akımı hissetmeye başlamaktadır?

A) 0.01mA

B) 1 mA

C) 3 mA

D) 30 A

21/12/2013 tarihli A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

48. Ülkemizde bina içi elektrik şebekelerinde, faz ile nötr arasında kaç volt gerilim bulunmaktadır?

A) 10

B) 220

C) 380

D) 1000

21/12/2013 tarihli A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

49. Aşağıdakilerden hangisi elektrikli el aletleri ile ilgili iş güvenliği tedbirlerinden değildir?

A) Küçük gerilim ile çalıştırmak

B) 1/1 oranlı ve sargıları birbirinden ayrı güvenlik transformatörü ile çalıştırmak

C) Statik yük birikmesini önlemek için elektrikli aletleri nemlendirmek

D) Kaçakların zararlı bir seviyeye gelmesinden önce, alete gelen elektrik devresini kesen güvenlik otomatikleri ile kullanmak

21/12/2013 tarihli A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

46. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nde yüksek gerilim nasıl tanımlanmıştır?

A) Etkin değeri 10 voltun üstünde olan fazlar arası gerilimdir.

B) Etkin değeri 20 voltun üstünde olan fazlar arası gerilimdir.

C) Etkin değeri 50 voltun üstünde olan fazlar arası gerilimdir.

D) Etkin değeri 1000 voltun üstünde olan fazlar arası gerilimdir.

21/12/2013 tarihli B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

48. Ülkemizde bina içi elektrik şebekelerinde, iki faz arasında kaç volt gerilim bulunmaktadır?

A) 25

B) 38

C) 380

D) 1000

21/12/2013 tarihli B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

80. Maden işlerinde çalışma gerilimi kaç voltun üzerinde olduğu zaman, elektrik kaçağı yapabilecek elektrikli aygıtlar ve madeni kısımları topraklamayla güvenlik altına alınır?

A) 420

B) 65

C) 50

D) 42

21/12/2013 tarihli B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

50. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nde tehlikeli gerilim nasıl tanımlanmıştır?

A) Etkin değeri, alçak gerilimde 50 voltun üstünde olan gerilim

B) Etkin değeri, alçak gerilimde 5 voltun üstünde olan gerilim

C) Etkin değeri, alçak gerilimde 500 voltun üstünde olan gerilim

D) Etkin değeri, alçak gerilimde 1000 voltun üstünde olan gerilim

21/12/2013 tarihli C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

52. Elektrik gerilimi aşağıdakilerden hangisi ile ölçülür?

A) Termometre

B) Direnç ölçer

C) Barometre

D) Voltmetre

21/12/2013 tarihli C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

53. Cisimlerin birbirlerine sürtünmeleri veya temasları sonucu elektron veya proton akışı sonucu meydana gelen durağan enerjiye ne ad verilir?

A) Alternatif akım

B) Statik elektrik

C) Kondansatör

D) Transformatör

21/12/2013 tarihli C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

58. Elektrikli el aletlerinin kullanımı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Parlayıcı, patlayıcı maddelerin imal edildiği yerlerde hiçbir koruyucu önlem alınmadan kullanılmalarında bir sakınca yoktur.

B) Taşınabilir elektrikli el aletlerinin olanların sapları, yeterli cins ve kalınlıkta akım geçirmeyen bir maddeyle kaplanmalıdır.

C) Elektrikli el aletleri iyi bir şekilde muhafaza edilmeli ve gerekli bakımları yapılmalıdır.

D) Elektrikli el aletleri amaçlarına uygun bir şekilde ve aşırı zorlamadan kullanılmalıdır.

21/12/2013 tarihli C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

Metal Kaynak İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Metal kaynağı, metal parçaları bir araya getirme sürecinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Ancak, kaynak işlemleri çalışanlar için potansiyel tehlikeler içerebilir.

 

Bazı Yaygın Kaynak Yöntemleri:

Elektrik Ark Kaynağı (Electric Arc Welding): Bu kaynak yöntemi, elektrot adı verilen tel veya çubuklar kullanılarak yüksek sıcaklıklarda bir elektrik arkı oluşturularak gerçekleştirilir. Bu yöntem, MIG (Metal Inert Gas) kaynağı, TIG (Tungsten Inert Gas) kaynağı ve Elektrik Ark Kaynağı (SMAW) gibi alt kategorilere ayrılabilir.

Oksijen-Karbon Kaynağı (Oxyfuel Welding): Bu yöntemde, oksijen ve yakıt gazı (asetilen, propan vb.) birleştirilir ve yanıcı karışım ile yüksek sıcaklıklarda kaynak yapılır.

Lazer Kaynağı (Laser Welding): Lazer ışığı kullanarak yüksek hassasiyetli kaynak yapma işlemidir. Genellikle hassas ve ince malzemelerin kaynağında tercih edilir.

Plazma Kaynağı (Plasma Welding): Bu yöntemde, inert bir gaz (genellikle argon) kullanılarak yüksek enerjili bir plazma jeti oluşturulur ve kaynak işlemi gerçekleştirilir.

Sürtünme Kaynağı (Friction Welding): Bu kaynak yöntemi, iki parçayı sürtünme ve basınç kullanarak birleştirir. Genellikle döner parçaların birleştirilmesi için kullanılır.

Direnç Kaynağı (Resistance Welding): Bu yöntemde, iki metal parça elektrik akımı ile birleştirilir. Direnç noktalarında yüksek ısınma nedeniyle kaynak gerçekleşir.

Elektron Işını Kaynağı (Electron Beam Welding): Bu yöntemde, yüksek hızlı elektronlar kullanılarak malzemeler kaynatılır. Vakum altında gerçekleşir ve yüksek hassasiyet gerektiren uygulamalarda kullanılır.

Yüzey Kaynağı (Surface Welding): Yüzey kaynağı, iki malzemenin sadece yüzeylerini birleştirme işlemidir. Bu yöntem, kaplamalar veya onarımlar için yaygın olarak kullanılır.

Kaynak yöntemi, kullanılan malzemelerin türüne, kalınlığına, kaynak yapılacak işin türüne ve diğer faktörlere bağlı olarak seçilir.

 

Kaynak İşleminin Tehlikeleri:

Kaynak işlemleri, yüksek sıcaklıklar, alevler, dumanlar ve patlama riski gibi potansiyel tehlikeler içerir. Çalışanlar, bu işlem sırasında aşağıdaki risklere maruz kalabilir:

Isı ve Yanma Riski: Kaynak işlemi sırasında yüksek sıcaklıklar, yanıklara neden olabilir.

Solunum Sorunları: Kaynak dumanları solunum yolu sorunlarına yol açabilir.

Patlama Riski: Kaynak işlemi sırasında gazlar ve yanıcı maddelerle çalışılıyorsa, patlama riski vardır.

Gürültü: Kaynak işleminin yarattığı gürültü, işitme kaybına neden olabilir.

 

Kaynak İşlemi İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri:

Yangın Önleme ve Söndürme: Kaynak işlemi sırasında yangın riskini azaltmak için uygun yangın söndürme ekipmanları bulundurulmalıdır.

Havalandırma: İyi bir havalandırma sistemi, dumanların dağılmasına yardımcı olur.

Eğitim: Çalışanlar, kaynak işlemi hakkında eğitilmeli ve iş sağlığı ve güvenliği prosedürleri konusunda bilinçlendirilmelidir.

Elektrik Güvenliği: Elektrik ark kaynağının kullanılması sırasında elektrik çarpması riskini önlemek için gerekli elektrik güvenliği önlemleri alınmalıdır.

Gaz Silindirleri: Gaz silindirlerinin güvenli bir şekilde depolanması ve taşınması önemlidir.

Kişisel Koruyucu Ekipmanlar: Çalışanlara uygun kişisel koruyucu ekipmanlar (göz koruması, yanmaz elbiseler, solunum maskeleri) sağlanmalıdır.

Kaynakçı Belgesi: Kaynakçılar ulusal veya uluslararası sertifikasyon programlarına katılarak kaynakçı belgesi almalıdır.

Elektrik Konulu Sorulara Örnekler 1

43. Onarımı yapılacak elektrik devrelerinin akımı kesilerek şalterler kilitlenmeli ve etiketlenmelidir. Birden fazla işçi aynı elektrik devresinde onarım yaptığında alınması gereken tedbirler açısından, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İlgili tüm çalışanlar bilgilendirilmelidir.

B) Her iki çalışanda da tüm kilitlerin anahtarları bulunmalıdır.

C) İlk kilitleme uygulamasını yapan işçi, işini tamamladığında sadece kendi kilit ve etiketini sökebilir.

D) İlk işçi kilitleme yapmış olsa dahi, daha sonra gelen işçinin de tekrar bir kilitleme/etiketleme yapması gerekir.

23/02/2014 tarihli A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

41. Elektrik devrelerinde onarım yapılmadan önce alınması gereken önlemler açısından, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Depolanmış elektrik enerjisi boşaltılmalıdır.

B) Gerilim altında olabilecek iletkenler topraklanmalıdır.

C) Akım kesilmeli ve akımı kesen şalterler kilitlenmeli ve etiketlenmelidir.

D) İşçilerin deneyimli ve dikkatli olması durumunda akımı kesen şalterlerin etiketlenmesine gerek yoktur.

23/02/2014 tarihli B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

43. I- Açıktaki iletken bölümde tek bir arıza (birinci arıza) meydana geldiğinde devrenin kesilmesi gerekmez.

II- Birinci arıza en kısa sürede onarılmalıdır.

III- İki arızanın aynı anda meydana gelmesi durumunda, iletken bölümlerle temas eden kişide ortaya çıkabilecek zararlı etkilere karşı önlemler alınmalıdır.

Elektrik tesisatının topraktan yalıtıldığı “IT sistemleri” için yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) II ve III

D) I, II ve III

23/02/2014 tarihli B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ne göre;

Madde 8.i)

Not 3: IT sistemlerinde ilk arızanın ortaya çıkmasında otomatik ayırma genellikle gerekmez.

5) IT sistemleri:

5.1) IT sistemlerinde, tesisat topraktan yalıtılmalı veya toprağa yeterince yüksek bir empedans üzerinden bağlanmalıdır. Bu  bağlantı ya sistemin nötr noktasında veya yapay nötr noktasında yapılabilir. Sonuç olarak tek kutuplu empedans yeterince yüksek ise yapay nötr noktası doğrudan toprağa bağlanabilir. Hiçbir nötr noktası olmaması durumunda bir faz iletkeni, bir empedans üzerinden toprağa bağlanabilir.

Bu durumda açıktaki iletken bölümde veya toprağa karşı tek bir arıza meydana geldiğinde, arıza akımı düşük olur ve Madde 8-a5.3 ’deki koşul sağlanmak kaydı ile zorunlu olarak devrenin kesilmesi gerekmez. Bununla birlikte, iki arızanın aynı anda meydana gelmesi durumunda, aynı anda erişilebilen iletken bölümlerle temas eden kişide ortaya çıkabilecek zararlı patofizyolojik etkilerin riskini önlemek için önlemler alınmalıdır.

Enerji Santralleri İnşaatında Doğru NACE Kodu Nedir?

Enerji Santrali Yapımında Kullanılması Gereken NACE Kodu

Enerji santrallerinin yapım faaliyetleri için uygun NACE kodu:

42.22.02 – Enerji Santralleri İnşaatı

Bu kod, elektrik üretim tesislerinin kurulmasına yönelik inşaat ve montaj faaliyetlerini kapsar.

42.22.02 NACE Kodu Hangi İşleri Kapsar?

Bu faaliyet kodu kapsamında;

• Güneş Enerji Santrali (GES) kurulumu,
• Rüzgar Enerji Santrali (RES) kurulumu,
• Hidroelektrik Santral (HES) yapımı,
• Jeotermal Enerji Santrali yapımı,
• Termik Santral yapımı,
• Biyokütle ve biyogaz enerji santrali yapımı,
• Santral sahası altyapı ve üstyapı işleri,
• Trafo merkezi ve şalt sahası kurulumu,
• Enerji nakil hattı bağlantıları,
• Mekanik ve elektrik montaj çalışmaları,
• Devreye alma faaliyetleri

yer almaktadır.

İşletme Faaliyeti ile Yapım Faaliyeti Karıştırılmamalıdır

Santralin kurulumunu gerçekleştiren yüklenici firma için uygun faaliyet kodu 42.22.02 – Enerji Santralleri İnşaatıdır.

Ancak santral tamamlanıp elektrik üretimine başladıktan sonra işletmenin faaliyeti artık elektrik üretimi olarak değerlendirilir ve buna uygun NACE kodu kullanılmalıdır. Örneğin yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üreten işletmeler için 35.12.00 – Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi kodu kullanılmaktadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Neden Önemlidir?

Yanlış NACE kodu seçimi;

• İşyerinin tehlike sınıfının yanlış belirlenmesine,
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme sürelerinin hatalı hesaplanmasına,
• İSG-KATİP kayıtlarında uyumsuzluk oluşmasına,
• Bakanlık ve SGK denetimlerinde idari sorunlarla karşılaşılmasına

neden olabilir.

Sonuç

Enerji santrallerinin kurulumunu ve inşaatını gerçekleştiren firmalar için doğru NACE kodu 42.22.02 – Enerji Santralleri İnşaatıdır. Bu kapsam; GES, RES, HES, jeotermal, termik ve biyokütle enerji santrallerinin yapımına yönelik inşaat ve montaj faaliyetlerini içerir. Santral işletmeye alındıktan sonra ise işletmenin fiili faaliyetine uygun elektrik üretim NACE kodu kullanılmalıdır.

Kaçak Akım Rölesi

Kaçak akım rölesi (KAR) (Artık Akım Cihazı veya Hata Akımına Karşı Koruma) (İngilizce: residual current device (RCD)) elektrikte "Giren akım dönen akıma eşittir" kuralına göre çalışır. Faz veya fazların akımı ile nötrden dönen akım eşit olduğu sürece besleme hattında her hangi bir sorun yoktur. Ancak bu eşitlik bozulduğunda yani herhangi bir kaçak olduğunda problem var demektir.

  30 mA Yaşam Koruması:

Canlıların üzerinden geçecek 30 mA şiddetindeki bir akım yaşam için tehlike sınırıdır.

300 mA Yangın Koruması:

300 mA şiddetindeki kaçak akımların oluşturduğu elektriksel güç, normal tesisat malzemelerinin tutuşma sınırına yakın bir sınırdır.

Yani Yangın Koruma için 300 mA, Hayat Koruma için 30 mA kaçak akım rölesi seçilir. 

(Not: Motor gücü yüksek tesislerde kullanılan sistemlere göre Yangın Koruma kaçak akım rölesi tercih edilmelidir.)

“Elektrik akımının etkisi ortamın nemlilik derecesine, kazalının elektrik akımına yakalandığı vücut pozisyonuna hatta yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi cinsiyete göre bile değişmektedir. Akımın insan vücudundaki etki süresinin önemi büyüktür. “Kalp üzerinden 0,3 saniyeden daha uzun süre 80 mili amper (mA) mertebesinde bir akım geçerse kalp kaslarının kasılması ve tehlikeli fibrilasyon başlar ve olay çoğu zaman ölümle sonuçlanır.””

Kaynak: http://www.emo.org.tr/ekler/280d4b870940ba5_ek.pdf?dergi=927

Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği Madde 18’e göre;

“Madde 18 - (Değişik fıkra: RG 25/10/1996- 22798) SAYAÇ VE SİGORTALARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE YERLERİNİN BELİRLENMESİ

Sayaç, kofre ve besleme hattı koruma elemanlarının türü, büyüklüğü nereye konulacağı, besleme hattının yapıya nereden gireceği proje onayı sırasında işletmece belirlenerek projeye işlenir. Konut dışı tesislerde (hastane, iş merkezi, okul vb.) bunların yeri işletmenin onayı alınmak kaydıyla değiştirilebilir.

(Değişik fıkra : RG-16/06/2004-25494) Elektrik iç tesislerinde kullanılacak sayaçlar yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uygun olmalıdır. (Ahır, kümes gibi basit tarım binaları, barakalar, basit köy evleri ve geçici olarak elektrik verilen şantiye, lunapark ve benzeri abonelikler hariç)

Çok basit tarım binaları, barakalar, basit köy evleri hariç yapı bağlantı kutusuna (ana buat veya kofre) yangın koruma, sayaç kolon devrelerine ise hayat koruma eşikli, düzeneği ile birlikte termik manyetik şalter veya otomatik sigorta (ayrı ayrı veya birlikte) konulmalı ve tüm koruma düzenleri arasında seçicilik sağlanmalıdır. Yapıda tek sayaç varsa, kofre tesis edilemez.

Bu maddeye aykırı olarak yapılan tesise işletme kesinlikle elektrik vermez.”

İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek 1’e göre de;

“Madde 8- İşyerinin ana pano ve tali elektrik panolarında seçicilik ilkesine uygun kaçak akım rölesi (artık akım anahtarı) tesis edilir.”

“İnsan yaşamını korumaya yönelik bu uygulamayı "yasak savma" haline dönüştürmeye çalışmak çok büyük bir hatadır. Günlük yaşayan satıcılar ve tüketicilerin insan yaşamına bu denli duyarsız kalmalarına izin veremeyiz. Bu amaçla, gerek uygulayıcı ve tüketici ve gerekse kontrol birimleri; kullanılan KAK şalterlerinin uluslararası standartlara sahip olup olmadığına dikkat etmelidirler.”

Kaynak: http://www.emo.org.tr/ekler/b970a1d9be0fd10_ek.pdf?dergi=273

Toprak şebeke türüne göre ayrıntılı bilgi için: http://www.emo.org.tr/ekler/9d00a55e8c8b18b_ek.pdf?tipi=2&turu=X...7

Elektrik Nasıl Yangına Neden Olur?

Elektrik kaynaklı, yangına sebebiyet veren en önemli konular şu şekildedir:

a) Kablolarda veya tesisatta kısa devre,

b) Elektrik arkına ve kıvılcıma sebebiyet veren gevşek bağlantılar,

c) Elektrik kablo ve tesisatının aşırı yüklenmesi,

d) Kolay alevlenir madde yanında elektrik kaynağı,

e) Kalitesiz elektrik malzemeleri kullanımı,

f) Yanlış sigorta seçimi,

g) Statik elektrik.

Resim Kaynağı: http://safety.lovetoknow.com/Electrical_Safety_Tips_at_Home

Yıldırımdan Korunma Tesisatı

Ülkemizde yıldırıma karşı koruma ile ilgili güncel standartlar yayınlanmış olduğu halde, bunların uygulama zorunluluğu henüz bulunmadığı gibi konu ile ilgili bir yönetmelik de bulunmamaktadır. Buna bağlı olarak, uygulamada farklı sistemlerle karşılaşılmakta, kurulan sistemlerin denetimleri, herhangi bir kurala bağlı kalınmaksızın yapılmaktadır. Sistemlerde ağırlıklı olarak, belirgin bir dayanağı olmayan aktif başlıklı sistemler kullanılmakta, bunların denetiminde sorumluluk, tamamen kontrol mühendislerine bırakılmaktadır. Kontrol mühendislerinin ise, konu ile ilgili olumsuz rapor verdikleri genel olarak görülmemektedir. Yıldırıma karşı koruma konusunda varolan karmaşanın sona erdirilmesi ve güvenilir sistemlerin tesis edilmesi için, güncel standartlarımızla uyumlu bir yönetmeliğin en kısa zamanda çıkarılması bir zorunluluktur.

Kaynak: http://www.emo.org.tr/ekler/5e31155e821ca20_ek.pdf

9 Eylül 2009 tarihli değişiklikler işlenmiş 19 Aralık 2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre;

"Yıldırımdan korunma tesisatı

MADDE 64- (1) Binaların yıldırım tehlikesine karşı korunması için ilgili yönetmelik ve standartların gereğinin yerine getirilmesi şarttır. Elektrik yükünün yapı veya yapı içindeki diğer tesisat üzerinde risk yaratmaksızın toprağa iletilebileceği yeterli bağlantının sağlanması ve bir toprak sonlandırma ağı oluşturulması gerekir.

LPG depolanması ve ikmal istasyonları ile ilgili güvenlik tedbirleri

MADDE 111-

5) Yıldırım tehlikesine karşı ilgili yönetmeliklere ve standartlara uygun yıldırımdan korunma tesisatı yapılır."

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre;

EKİPMAN ADI	KONTROL PERİYODU (Azami Süre) (İlgili standardın ön-gördüğü süreler saklı kalmak koşulu ile)	PERİYODİK KONTROL KRİTERLERİ (İlgili standartlar aşağıda belirtilmiştir.)**
Elektrik Tesisatı, Topraklama Tesisatı, Paratoner	Standartlarda süre belirtilmemişse 1 Yıl	21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de Yayınlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ve 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile TS EN 60079 standardında belirtilen hususlara göre yapılır.

İlgili Standartlar:

TS EN 62305-1 

Yıldırımdan korunma - Bölüm 1: Genel kurallar

TS EN 62305-2  

Yıldırımdan korunma - Bölüm 2: Risk yönetimi

TS EN 62305-3 

Yıldırımdan korunma - bölüm 3: Yapılarda fiziksel hasar ve hayati tehlike

TS EN 62305-4 

Yıldırımdan korunma - Bölüm 4: Yapılarda bulunan elektrik ve elektronik sistemler

2018 Yılı Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler

Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2018/1) 11 Kasım 2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı.
"Belge zorunluluğu
MADDE 3 – (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz."

Sıra	Ulusal Yeterlilik Kodu	Yeterlilik Adı	Seviyesi
1.	12UY0075-3	Elektrik Pano Montajcısı	Seviye 3
2.	15UY0211-4	Elektrik Dağıtım Şebekesi İşletme Bakım Görevlisi	Seviye 4
3.	15UY0214-5	Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü	Seviye 5
4.	12UY0075-4	Elektrik Pano Montajcısı	Seviye 4
5.	12UY0075-5	Elektrik Pano Montajcısı	Seviye 5
6.	12UY0081-3	Frezeci	Seviye 3
7.	12UY0081-4	Frezeci	Seviye 4
8.	16UY0253-2	İnşaat İşçisi	Seviye 2
9.	13UY0121-5	İşletme Elektrik Bakımcısı	Seviye 5
10.	15UY0205-3	Köprülü Vinç Operatörü	Seviye 3
11.	13UY0170-3	Liman Kuru Yük Operasyon Elemanı (Puantör)	Seviye 3
12.	12UY0063-3	Liman Pompa Ve Tank Saha Operatörü	Seviye 3
13.	17UY0268-3	Liman RTG Operatörü	Seviye 3
14.	17UY0269-3	Liman SSG Operatörü	Seviye 3
15.	12UY0061-3	Mobil Vinç Operatörü(MHC, Sahil ve Gemi Vinci)	Seviye 3
16.	14UY0202-3	NC/CNC Tezgah İşçisi	Seviye 3
17.	14UY0202-4	NC/CNC Tezgah İşçisi	Seviye 4
18.	15UY0236-3	Orman Üretim İşçisi	Seviye 3
19.	15UY0237-3	Orman Yetiştirme Ve Bakım İşçisi	Seviye 3
20.	12UY0076-4	Otomasyon Sistemleri Montajcısı	Seviye 4
21.	11UY0019-4	Otomotiv Elektrikçisi	Seviye 4
22.	14UY0191-4	Otomotiv Gövde Onarımcısı	Seviye 4
23.	14UY0191-5	Otomotiv Gövde Onarımcısı	Seviye 5
24.	13UY0144-3	Otomotiv Ön Düzen Ve Balansçısı	Seviye 3
25.	12UY0069-3	Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı	Seviye 3
26.	12UY0069-4	Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı	Seviye 4

Linki:http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.28954&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=