Tozla Mücadele

05.11.2013 tarihli Tozla Mücadele Yönetmeliği’ne göre;

Asbest: Aktinolit Asbest, Antofilit Asbest, Grünerit Asbest (Amosit), Krizotil, Krosidolit, Tremolit Asbest lifli silikatlarını,

İnert toz: Solunumla akciğerlere ulaşmasına rağmen akciğerlerde yapısal ve/veya fonksiyonel bozukluk yapmayan tozları,

Kristal yapıda SiO2: Kuvars, tridimit ve kristobaliti,

Lifsi tozlar: Uzunluğu beş mikrondan daha büyük, eni üç mikrondan daha küçük ve boyu eninin üç katından büyük olan parçacıkları,

Okuyucu: ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografileri Sınıflandırılması konusunda eğitim almış hekimi,

Pnömokonyoz (Akciğer Toz Hastalığı): Akciğerlerde tozun birikmesi sonucu ortaya çıkan doku reaksiyonu ile oluşan hastalığı,

Solunabilir toz: Aerodinamik eşdeğer çapı 0,1–5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozları,

Toz: Bu Yönetmeliğe göre işyeri ortam havasına yayılan veya yayılma potansiyeli olan parçacıkları,

Toz ölçümü: İşyeri ortam havasındaki toz miktarının gravimetrik esasa veya lifsi tozlarda lif sayısına göre belirlenmesini,

Tozla Mücadele Komisyonu (TMK): Bu Yönetmelik çerçevesinde çalışma hayatında tozla ilgili konularda ihtiyaç ve öncelikleri belirleyerek teknik ve tıbbi açıdan görüş ve öneri hazırlamak amacıyla Bakanlıkça oluşturulan komisyonu,

Zaman Ağırlıklı Ortalama Değer (ZAOD/TWA): Günlük 8 saatlik zaman dilimine göre ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama değeri, ifade eder.

Tozlar için mesleki maruziyet sınır değerleri, Yönetmeliğin Ek-1'inde yer alan tabloda belirtilen değerlerin üstünde olamaz.

Asbest ve türleri, kuvars içeren tozların bulunabileceği işyerlerinde; risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçları ile çalışanların sağlık durumları dikkate alınarak hangi sıklıkta standart akciğer radyografilerinin çekileceği işyeri hekimince belirlenir.

Pnömokonyoz okuyucu eğitimi: ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografi Sınıflandırılması Okuyucu eğitimi İSGÜM tarafından düzenlenir. Eğitimi başarılı ile bitiren hekimlere Yönetmeliğin Ek-4’ündeki örneğine uygun sertifika düzenlenir.

14/9/1990 tarihli ve 20635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

İşveren, işyerinde yapılacak denetimler için toz ölçümlerinin Genel Müdürlükçe ön yeterlik veya yeterlik belgesi verilen laboratuvarlarca yapılmasını sağlar. Yönetmeliğin bu maddesi 20/8/2015 tarihinde yürürlülüğe girecektir. Yönetmeliğin diğer hükümleri yayımı ile yürürlülüğe girmiştir.

Kaynak: Tozla Mücadele Yönetmeliği

Silisyum, Kuvars ve Toz Konulu Bir Soru

Silisyum, yeryüzünde en çok bulunan elementlerden biridir. Yarıiletken özelliğe sahip oluşu ve doğada, ormanda, doğal yaşamda çok bulunması, transistör, diyot ve hafızalarda kullanılabilmesinin pratik hızlı oluşu, entegre devrelerin ve bilgisayarların silisyum teknolojisi üzerine inşa edilmesini sağlamıştır. Bugünlerde ise, "Silikon Vadisi" denilen dev endüstrinin adı bir silisyum bileşiği olan silikondan gelmektedir.

Camın ana maddesi kum olarak bilinir. Bunun sebebi camın asıl hammaddesi olan silisyumun kumda özellikle de deniz kumunda çok bulunmasıdır.

Kuvars, oldukça saf silisyum dioksit (SiO2) kristallerine verilen addır. Kuvarsın rengi beyaz (süt kuvars), mor (amotist), pembe kuvars, duman renkli füme gibi çeşitli renklerde olabilir.

Kumlarda bolca bulunan kuvarsın saf olmayanları içinde demir vardır. Beyaz kum olarak bilinen oldukça saf kuvarslar cam endüstrisinde kullanılır. Kuvars piezoelektrik bir taştır.

Kaynak: Wikipedia

Bir soru: Aşağıdaki tozlardan hangisi solunum açısından insan sağlığına diğerlerine göre daha az tehlike oluşturur?

A) Kuvars tozu

B) Deniz kumu tozu

C) Mermer tozu

D) Kömür tozu

18/08/2013 tarihli 4. Grup A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

05.11.2013 tarihli Tozla Mücadele Yönetmeliği’ne Kalsiyum Karbonat(Mermer)'de eklendi. 

Maddenin Adı	CAS No (1)	Toplam Toz Miktarı TWA/ZAOD (mg/m3)	Solunabilir Toz Miktarı TWA/ZAOD (mg/m3)
Kalsiyum Karbonat(Mermer)	1317-65-3	15	5

Yangın Sınıfları

TS EN 2 ve TS EN 2/A1'e göre Yangın Sınıfları

Sınıf A: Yanmanın, normal olarak parlak korların oluşumuyla yürüdüğü, genellikle organik esaslı katı madde yangınları,

Sınıf B: Sıvılar veya sıvılaşabilir katılar ile ilgili yangınlar,

Sınıf C: Gaz yangınları,

Sınıf D: Metal yangınları,

Sınıf F: Pişirme gereçlerindeki pişirme ortamı (bitkisel veya hayvansal sıvı ve katı yağlar) yangınları.

A SINIFI Yangınlar: Organik kökenli (Katı) madde yangınları.

Bu malzemeler genellikle karbon bileşikleri olan organik yapıda malzemelerdir ve yanmaları sonucunda karlaşma ve kül meydana gelir.

- Ahşap, Kömür, Kâğıt, Ot, Selüloz

- Kauçuk, Tekstil Ürünleri, Plastik v.s.

A SINIFI Yangınlar, soğutucu etki yaratan maddeler ile müdahale edilmek sureti ile SOĞUTULARAK söndürülür.

B SINIFI Yangınlar: Sıvı yanıcı madde (Akaryakıt) yangınları.

Su ile karışanlar ile karışmayanlar olmak üzere iki sınıfa ayrılır.

- Benzin, Benzol, Mazot, Fuel-Oil, Madeni Yağlar,

- Vernik, Boya, Tiner, Alkol, Parafin, Aseton, Asfalt, Tutkal v.s.

B Sınıfı Yangınlar, yanan madde ile oksijen teması kesilerek BOĞMA sureti ile söndürülür.

C SINIFI Yangınlar: Gaz halindeki yanıcı madde yangınları.

Yanıcı gaz ve basınç altında sıvılaştırılmış gaz haldeki maddelerin yangınlarıdır.

- Doğal ve Üretilmiş Gazlar, Metan, Hidrojen, Asetilen

- LPG, Propan Doğal Gaz 

C Sınıfı Yangınlar, genel kural olarak, gaz yangınlarında, yangın kaynağı kesilerek ve soğutma işlemi yapılarak söndürülür.

D SINIFI Yangınlar: Hafif Metal Yangınları 

- Titanyum, Magnezyum, Alüminyum,

- Uranyum, Fosfor, Sodyum 

D Sınıf Yangınlar, özel amaçla üretilmiş D sınıfı Kuru Toz ile söndürülür.

F SINIFI Yangınlar: Yağ Tavası Yangınları

F Sınıfı yangınlar bitkisel ve hayvansal pişirme yağlarının yangınlarını kapsar. Sulu Kimyasal  söndürücüler ya da toz söndürücüler ile söndürülür.

"ASLA SU İLE SÖNDÜRMEYİNİZ. AKSİ HALDE PARLAMA VE PATLAMA OLUR"

Kaynak:http://ahmetsertkan.blogspot.com/2011/01/yangin-siniflari-en-son-ve-gecerli-olan.html

E Sınıfı (Elektrik) yangını tanımlaması TS EN 2 ve TS EN 2/A1’de yer almaz.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe göre;
Yangın türü: Yanmakta olan maddeye göre; 
1) A sınıfı yangınlar: Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı katı maddeler yangınını,
2) B sınıfı yangınlar: Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddeler yangınını,
3) C sınıfı yangınlar: Metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı ve hidrojen gibi yanıcı gaz maddeler yangınını,
4) D sınıfı yangınlar: Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi yanabilen hafif ve aktif metaller ile radyoaktif maddeler gibi metaller yangınını ifade eder.

İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde Değişiklik

İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ 19 Şubat 2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

MADDE 1 – 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinin İşyeri Tehlike Sınıfları Listesinin yer aldığı Ek-1 listesinde yer alan 10.51.03, 10.51.04, 52.21.06, 59.11.03, 90.01.18 ve 90.02.11 kodlarının tehlike sınıfı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“NACE Rev.2_ Altılı Kod	NACE Rev.2_Altılı Tanım	Tehlike Sınıfı
10.51.03	Süt tozu, peynir özü (kazein), süt şekeri (laktoz) ve peynir altı suyu (kesilmiş sütün suyu) imalatı (katı veya toz halde süt, krema dahil)	Tehlikeli
10.51.04	Süt temelli hafif içeceklerin imalatı (kefir, salep vb.)	Tehlikeli
52.21.06	Kara taşımacılığına yönelik emanet büroları işletmeciliği (demir yollarında yapılanlar dahil)	Az Tehlikeli
59.11.03	Sinema filmi, video ve televizyon programları yapım faaliyetleri (belgesel yapımcılığı dahil)	Tehlikeli
90.01.18	Bağımsız aktör, aktrist ve dublörlerin faaliyetleri	Tehlikeli
90.02.11	Gösteri sanatlarına yönelik yönetmenlerin ve yapımcıların faaliyetleri	Tehlikeli

MADDE 2 – Aynı Tebliğin Ek-1 listesinde yer alan 10.89.07 kodu listeden çıkarılmış; 20.30.16 kodunun altına 20.30.17 kodu, 20.59.15 kodunun altına 20.59.16 kodu ve 46.69.17 kodunun altına 46.69.18 kodu eklenmiş ve ilgili kodların tehlike sınıfı aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

NACE Rev.2_ Altılı Kod	NACE Rev.2_Altılı Tanım	Tehlike Sınıfı
20.30.17	Elektrostatik toz boya imalatı	Çok Tehlikeli
20.59.16	Jelatin ve süt albüminlerinin imalatı (yalnızca gıda endüstrisinde kullanılanlar)	Çok Tehlikeli
46.69.18	İş güvenliği amaçlı kişisel koruyucu donanımların toptan ticareti	Az Tehlikeli

Linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/02/20150219-8.htm

Patlayıcı Ortamların Sınıflandırılması

30.04.2013 tarihli Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre;

Tehlikeli yerlerin sınıflandırılması

Tehlikeli yerler, patlayıcı ortam oluşma sıklığı ve bu ortamın devam etme süresi esas alınarak, bölgeler halinde sınıflandırılır.

Ek-2’ye göre alınacak önlemler, yapılan bu sınıflandırmaya göre belirlenir.

Bölge 0 - Gaz, buhar ve sis halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık oluştuğu yerler.

Bölge 1 - Gaz, buhar ve sis halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın normal çalışma koşullarında ara sıra meydana gelme ihtimali olan yerler.

Bölge 2 - Gaz, buhar ve sis halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışarak normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali olmayan yerler ya da böyle bir ihtimal olsa bile patlayıcı ortamın çok kısa bir süre için kalıcı olduğu yerler.

Bölge 20 - Havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların, sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Bölge 21 - Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Bölge 22 - Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak böyle bir ihtimal olsa bile bunun yalnızca çok kısa bir süre için geçerli olduğu yerler.

Not:

Tabaka, tortu veya yığın halinde tutuşabilir tozların bulunduğu yerler, patlayıcı ortam oluşturabilecek diğer bir kaynak olarak dikkate alınmalıdır.

     

Gaz, buhar ve sis	Toz	Patlama Durumu	Ekipman Kategorisi
Bölge 0	Bölge 20	Her an patlar	Kategori 1
Bölge 1	Bölge 21	Ara sıra patlar	Kategori 1-2
Bölge 2	Bölge 22	Nadiren patlar	Kategori 1-2-3

Kategori detayları; Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle İlgili Yönetmelik (94/9/AT)’dedir.

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik 10 Mart 2015 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı.

Bazı Maddeler Şu Şekildedir:

Yönetmeliğin;

a) 6 ve 21 inci maddeleri 1/9/2015 tarihinde,

b) 1, 2, 19 ve 25 inci maddeleri 1/1/2016 tarihinde,

c) Diğer maddeleri ise yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin Ek-1’inin 2.1.8 inci bendinden sonra gelmek üzere 2.1.9 uncu bent eklenmiştir.

“2.1.9. Bant konveyörler antistatik ve alev yürütmez özellikte olmalı; ısınmayı veya tutuşmayı tespit etmek üzere sensörler ve ortaya çıkabilecek herhangi bir yangının ilerlemesini durduracak sıklıkta soğutma/söndürme sistemi ile donatılmalıdır.”

MADDE 21 – Aynı Yönetmeliğin Ek-3’ünün 10.21 inci bendinden sonra gelmek üzere 10.22 nci bent eklenmiştir.

“10.22. Havalandırma sistemi acil hallerde ve ihtiyaç halinde kullanılabilmesi için hava yönünü ters çevirebilecek özellikte olur.”

MADDE 1 – 19/9/2013 tarihli ve 28770 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin EK-1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“EK MADDE 1 – (1) İşveren; yeraltı kömür madenlerinde faaliyet alanının herhangi bir yerinde iş sağlığı ve güvenliğini etkileyecek olayın (göçük, gaz ve toz patlaması, zehirli veya boğucu gaz intişarı ve benzeri) meydana gelmesi durumunda tüm çalışanların acil durum planında belirtilen kaçış güzergâhlarına uygun olarak sağlıklı ve güvenli bir şekilde yer üstüne intikalini sağlamak için;

……….

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin Ek-1’inin 1.1.6 ncı bendinin sonuna “Ayrıca, yeraltı maden ocaklarında, yeraltında çalışacakların giriş-çıkışlarının ve bulundukları yerlerin her an doğru bir şekilde yerüstünde takip edilebileceği bir sistem kurulur. Bu sistemde kullanılan ekipmanlar, kablolar ve tamamlayıcı unsurların yeraltında yaşanan göçük, su baskını, patlama, yangın gibi acil hallere karşı korumalı olması ve bu hallerde de çalışabilir durumda olması sağlanır. Sistem tarafından tutulan kayıtlar en az bir yıl süreyle saklanır.” cümleleri eklenmiştir.

MADDE 19 – Aynı Yönetmeliğin Ek-3’ünün 10.12 nci bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“10.12. Grizulu veya yangına elverişli kömür damarlarının bulunduğu ocaklarda, tüm çalışanlar çalışma süresince, yanlarında Ek-1 inci maddede yer alan tabloda belirtilen kaçış sürelerini ve TS-EN 13794 sayılı standartta belirtilen kriterleri sağlayacak oksijenli ferdi kurtarıcı bulundurur ve gerektiğinde kullanır.”

MADDE 25 – Aynı Yönetmeliğin Ek-3’ünün 17 nci bendinden sonra gelmek üzere 18 inci bent eklenmiştir.

“18. Yeraltı madenlerinde, hazırlık faaliyetlerinin yapıldığı alanlar ve üretim panoları gibi yeraltı maden işletmesinin bütün bölümlerini kapsayacak şekilde ve çalışanların yerüstüne çıkmalarını kolaylaştıran; yanmaya, kopmaya ve aşınmaya karşı dayanıklı bir hayat hattı kurulur (Şekil-1 ve Şekil-2). Bu hatlar acil durum planlarına uygun olarak yerleştirilir.

…………