Taşınabilir Yangın Söndürme Cihazları: Seçim, Yerleşim ve Periyodik Kontrol

Taşınabilir yangın söndürme cihazlarının doğru tipte seçilmesi, yeterli sayıda bulundurulması ve kolay ulaşılabilir yerlere yerleştirilmesi, yangına ilk müdahalenin etkili olabilmesi için büyük önem taşır. Günlük kullanımda “yangın tüpü” olarak adlandırılan bu ekipmanlar, mevzuatta taşınabilir veya portatif yangın söndürme cihazı olarak ifade edilir.

Bu yayında; yangın söndürme cihazlarının yangın sınıfına göre seçimi, işyerinde kaç adet bulundurulması gerektiği, yerleşim kuralları, aylık gözle muayene, yıllık genel kontrol, periyodik kontrol raporu ve dört yıllık bakım uygulaması birlikte açıklanmıştır.

Kısa cevap: Söndürme cihazları yaklaşık 30 günlük aralıklarla gözle kontrol edilmeli, yılda bir kez yerinde genel kontrolden geçirilmeli ve işyerlerinde ilgili mevzuata uygun periyodik kontrol raporu düzenlenmelidir. Dördüncü yılın sonunda ise söndürme maddesi yenilenerek hidrostatik test yapılmalıdır.

Yangın Türüne Göre Söndürme Cihazı Seçimi

Taşınabilir söndürme cihazlarının tipi ve sayısı, mekândaki yangın tehlikeleri ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak belirlenir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliği’nin 99’uncu maddesine göre öncelikle tercih edilecek cihazlar şöyledir:

Yangın sınıfı	Yanıcı madde	Öncelikle tercih edilecek söndürücü
A sınıfı	Katı maddeler	Çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu
B sınıfı	Yanıcı sıvılar	Kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü
C sınıfı	Yanıcı gazlar	Kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli
D sınıfı	Yanıcı metaller	Kuru metal tozlu

Hastane, huzurevi, anaokulu ve benzeri yerlerde sulu veya temiz gazlı söndürme cihazlarının tercih edilmesi gerekir. Elektrik kaynaklı risklerde ise elektrik ayrı bir yangın sınıfı olarak değerlendirilmemeli; enerjinin kesilmesi, ortamın özelliği, cihaz üreticisinin talimatları ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak uygun söndürücü seçilmelidir.

Kaç Adet Yangın Söndürme Cihazı Bulundurulmalıdır?

Tehlike sınıfı / alan	Asgari cihaz sayısı
Düşük tehlike sınıfı	Her 500 m² yapı inşaat alanı için 1 adet uygun tipte 6 kg’lık cihaz
Orta ve yüksek tehlike sınıfı	Her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet uygun tipte 6 kg’lık cihaz
Otopark, depo, tesisat dairesi ve benzeri yerler	Yukarıdaki cihazlara ek olarak tekerlekli tip söndürme cihazı

Bu sayılar asgari miktarı gösterir. Cihazların mekâna dengeli dağıtılması ve herhangi bir noktadan söndürme cihazına ulaşma mesafesinin en fazla 25 metre olması gerektiğinden, yapının planına göre daha fazla cihaz bulundurulması gerekebilir.

Yangın Söndürme Cihazları Nasıl Yerleştirilmelidir?

• Çıkışlara ve geçiş boşluklarına yakın, kolay ulaşılabilir noktalara yerleştirilmelidir.
• Mekâna dengeli şekilde dağıtılmalı ve görünür biçimde işaretlenmelidir.
• Söndürme cihazına ulaşma mesafesi en fazla 25 metre olmalıdır.
• Kapı arkasına, yangın dolapları hariç kapalı dolaplara veya derin duvar girintilerine konulmamalıdır.
• Isıtma cihazlarının üstüne ya da yakınına yerleştirilmemelidir.
• Doğrudan görülmeyen cihazların yeri uygun fosforlu işaretlerle gösterilmelidir.
• 4 kg’dan ağır ve 12 kg’dan hafif cihazların duvar bağlantısı, cihaz kolayca alınabilecek ve yerden yüksekliği yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak şekilde yapılmalıdır.

Arabalı yangın söndürme cihazlarının TS EN 1866, diğer taşınabilir yangın söndürme cihazlarının ise yönetmelikte belirtilen TS 862-EN 3 kalite şartlarını sağlaması gerekir.

Muayene, Bakım ve Periyodik Kontrol Aynı İşlem midir?

Hayır. Uygulamada “kontrol” kelimesi bütün işlemler için kullanıldığı için karışıklık yaşanabilmektedir. Oysa gözle muayene, teknik bakım ve mevzuata göre düzenlenen periyodik kontrol raporu birbirinden farklı işlemlerdir.

Önemli güncelleme: Altı ayda bir kontrol yapılması gerektiği yönündeki eski yönetmelik ifadesi, güncel Madde 99/7’de yer almamaktadır. Güncel hüküm yılda bir kez yerinde genel kontrol ile dördüncü yıl sonunda söndürme maddesinin yenilenmesini ve hidrostatik test yapılmasını öngörür. Riskler, ortam koşulları, kullanım durumu, üretici talimatı veya ilgili standart daha sık kontrol ve bakım gerektirebilir.

İşlem	Süre	Kapsam
Gözle muayene	İlk hizmete alındığında ve yaklaşık 30 günlük aralıklarla	Cihazın yerinde ve erişilebilir olması, işaretleme, mühür, manometre, doluluk, korozyon, sızıntı, hortum/nozul ve fiziksel hasar kontrol edilir.
Yerinde genel kontrol ve bakım	Yılda bir kez; gerekli hâllerde daha sık	TS ISO 11602-2, üretici talimatları ve cihazın durumuna göre teknik kontrol ve gerekli bakım işlemleri yapılır.
İşyeri periyodik kontrolü	Standartlarda farklı süre belirtilmemişse en geç yılda bir	İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında yetkili kişi tarafından uygunluk değerlendirilir ve periyodik kontrol raporu düzenlenir.
Söndürme maddesinin yenilenmesi ve hidrostatik test	Dördüncü yılın sonunda	Cihazın içindeki söndürme maddesi yenilenir ve hidrostatik testi yapılır.

Periyodik Kontrolü Kimler Yapabilir?

İşyerlerinde portatif yangın söndürücülerin mevzuat kapsamındaki periyodik kontrolleri; yetkili makine, metalürji ve malzeme, mekatronik veya imalat mühendisleri; makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler; makine teknikerleri veya yüksek teknikerleri tarafından yapılabilir.

Periyodik kontrol yapacak kişinin ilgili kayıt ve yetki şartlarını taşıması gerekir. İşveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında, hizmet gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenip karşılıklı onaylanmalıdır.

Cihazların bakım, dolum ve servis işlemlerini yapan üretici veya servis firmasının ise gerekli dolum ve servis yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Servis firması istenildiğinde bu belgeyi müşterisine göstermek zorundadır.

Bakım ile periyodik kontrolü ayırın: Servis işlemi cihazın çalışır durumda tutulmasına, periyodik kontrol ise ekipmanın mevzuata ve teknik kriterlere uygunluğunun yetkili kişi tarafından değerlendirilip raporlanmasına yöneliktir. Aynı dönemde yapılmaları bu işlemlerin birbirinin yerine geçtiği anlamına gelmez.

Yangın Söndürme Cihazlarının Aylık Kontrolünde Nelere Bakılır?

• Cihaz belirlenen yerinde mi ve kolayca ulaşılabiliyor mu?
• Yangın söndürme cihazı işareti görünür mü?
• Kullanma talimatı okunaklı ve dışarıdan görülebilir durumda mı?
• Emniyet pimi ve mühür sağlam mı?
• Basınç göstergesi uygun aralıkta mı?
• Cihazda darbe, ezilme, paslanma, sızıntı veya başka bir hasar var mı?
• Hortum ve püskürtme ağzı sağlam ve tıkanmamış mı?
• Bakım ve kontrol etiketi güncel mi?

Kontrollerin bir form veya takip çizelgesiyle kayıt altına alınması, eksikliklerin zamanında fark edilmesini ve bakım sürecinin izlenmesini kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Yangın söndürme cihazları her yıl doldurulmalı mı?

Hayır. Yıllık genel kontrol, cihazın her yıl otomatik olarak boşaltılıp yeniden doldurulması anlamına gelmez. Yönetmeliğe göre söndürme maddesi dördüncü yılın sonunda yenilenir ve hidrostatik test yapılır. Cihaz kullanılmışsa, basınç kaybı veya hasar varsa bu süre beklenmeden gerekli işlem yapılır.

Yangın söndürme cihazlarının kontrol süresi altı ay mı, bir yıl mı?

Güncel Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yılda bir kez yerinde genel kontrol öngörür. İşyerlerindeki mevzuata dayalı periyodik kontrol dönemi de standartlarda farklı bir süre belirtilmemişse bir yıldır. Yaklaşık 30 günlük gözle muayeneler ayrıca sürdürülmelidir. Risk veya cihazın durumu daha sık kontrol gerektirebilir.

Bakım için götürülen cihazın yeri boş kalabilir mi?

Hayır. Cihazlar dolum veya bakım için alındığında servis firması, aynı özellikte ve aynı sayıda kullanıma hazır söndürme cihazını geçici olarak bırakmalıdır.

Yangın söndürme cihazından kim sorumludur?

Yangın söndürme sistemlerinin periyodik kontrol, test ve bakımlarının yaptırılmasından bina sahibi, yönetici veya sorumluluğun yazılı olarak devredildiği bina yetkilisi sorumludur. İşyerlerinde işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatından doğan yükümlülükleri de devam eder.

Sonuç

Taşınabilir yangın söndürme cihazlarının yalnızca satın alınması yeterli değildir. Cihazlar riske uygun seçilmeli, yeterli sayıda ve doğru noktalarda bulundurulmalı, yaklaşık aylık aralıklarla gözle kontrol edilmeli, yıllık genel kontrol ve işyeri periyodik kontrolleri yaptırılmalı, dördüncü yıl sonunda söndürme maddesi yenilenerek hidrostatik test uygulanmalıdır.

Acil durum hazırlıklarının yalnızca söndürme cihazlarından ibaret olmadığı unutulmamalıdır. Kaçış yolları, acil durum ekipleri ve acil durum tahliye krokisi de işyerinin bütüncül yangın güvenliği çalışmaları içinde ele alınmalıdır.

Kaynaklar

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – 23 Aralık 2025 değişiklikleri
• Periyodik Kontrol Yapmaya Yetkili Kişiler

Elektrikli Araçta Yangın Çıkarsa Sürücü Ne Yapmalı? Adım Adım Güvenlik Rehberi

Elektrikli araçlar, gelişmiş güvenlik sistemleri sayesinde oldukça güvenli ulaşım araçlarıdır. Ancak trafik kazası, batarya hasarı, elektrik sistemi arızası veya dış etkenler nedeniyle nadiren de olsa yangın meydana gelebilir. Böyle bir durumda panik yapmak yerine doğru adımları uygulamak hem sizin hem de araçtaki diğer kişilerin hayatını koruyacaktır.

Bu yazıda, elektrikli araçta yangın çıkması durumunda sürücünün yapması gerekenleri adım adım anlatıyoruz.

Elektrikli Araçta Yangın Belirtileri Nelerdir?

Yangın başlamadan önce araç bazı belirtiler verebilir.

Dikkat edilmesi gereken başlıca işaretler şunlardır:

• Batarya veya araç altından duman çıkması
• Keskin, kimyasal veya yanık kokusu
• Araç altından tıslama veya çıtırtı sesleri
• Gösterge panelinde batarya arızası veya yüksek voltaj uyarıları
• Aracın normalden fazla ısınması
• Batarya bölgesinden alev görülmesi

Bu belirtilerden biri fark edildiğinde araç güvenli bir şekilde durdurulmalıdır.

1. Aracı Güvenli Bir Yerde Durdurun

Panik yapmadan aracınızı mümkünse emniyet şeridine veya güvenli bir alana çekin.

Aracı;

• Akaryakıt istasyonlarından,
• Kapalı otopark girişlerinden,
• Binalardan,
• Kalabalık alanlardan,
• Yanıcı malzemelerden

uzakta durdurmaya çalışın.

2. Aracı Durdurun ve Park Konumuna Alın

Aracı tamamen durdurun.

• Park frenini çekin.
• Vitesi "P" konumuna alın.
• Aracı kapatın.

Bu işlem yangını söndürmez ancak aracın istemsiz hareket etmesini önler.

3. Tüm Yolcuları Hemen Tahliye Edin

Can güvenliği her şeyden önemlidir.

• Çocukları ve yaşlıları öncelikle araçtan çıkarın.
• Kişisel eşyalarınızı almaya çalışmayın.
• Aracın yanında beklemeyin.

Tahliye işlemi mümkün olduğunca hızlı yapılmalıdır.

4. Güvenli Mesafeye Uzaklaşın

Araçtan en az 15 metre, mümkünse daha fazla uzaklaşın.

Elektrikli araç bataryalarında meydana gelen termal kaçak (thermal runaway) nedeniyle batarya hücreleri art arda alev alabilir ve yangın yeniden büyüyebilir.

Bu nedenle araç söndü gibi görünse bile yaklaşılmamalıdır.

5. 112 Acil Çağrı Merkezini Arayın

İtfaiye ekiplerine mutlaka;

"Yangın çıkan araç elektrikli araçtır."

bilgisini verin.

Bu bilgi, ekiplerin uygun müdahale yöntemini planlaması açısından önemlidir.

6. Dumanı Solumayın

Lityum-iyon batarya yangınlarında ortaya çıkan gazlar sağlığa zararlı olabilir.

Bu nedenle;

• Rüzgâr yönüne dikkat edin.
• Dumanın bulunduğu alandan uzaklaşın.
• Başkalarının da yaklaşmasını engelleyin.

7. Küçük Başlangıç Yangınlarına Güvenliyse Müdahale Edin

Eğer yangın henüz çok başlangıç aşamasındaysa ve bataryaya ulaşmadığı değerlendiriliyorsa, kendi güvenliğinizi riske atmadan ilk müdahale yapılabilir.

Müdahale edilebilecek örnek durumlar:

• Araç içindeki küçük döşeme yangını
• Bagajdaki eşyalardan kaynaklanan yangın
• Lastikte başlayan küçük yangın
• Motor bölmesindeki sınırlı plastik veya kablo yangını

Bu tür durumlarda aracınızda bulunan ABC kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü ile ilk müdahale yapılabilir.

Ancak aşağıdaki durumlarda müdahale etmeyin:

• Araç altından yoğun beyaz veya gri duman çıkıyorsa,
• Batarya bölümünden alev yükseliyorsa,
• Patlama veya yüksek sesli çatırdama sesleri duyuluyorsa,
• Yangın hızla büyüyorsa.

Bu durumda tek yapılması gereken güvenli mesafeye çekilmek ve itfaiyeyi beklemektir.

Elektrikli Araç Yangınında Yapılmaması Gerekenler

Aşağıdaki davranışlar ciddi tehlike oluşturabilir:

• Aracın yanında beklemek
• Dumanı solumak
• Batarya bölümünü açmaya çalışmak
• Turuncu yüksek gerilim kablolarına dokunmak
• Aracı çekiciyle hareket ettirmeye çalışmak
• Yangın söndü diye hemen araca yaklaşmak

Yangın kompartımanları

9 Eylül 2009 tarihli değişiklikler işlenmiş 19 Aralık 2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe göre;

tt) Yangın kompartımanı: Bir bina içerisinde, tavan ve taban döşemesi dâhil olmak üzere, her yanı en az 60 dakika yangına karşı dayanıklı yapı elemanları ile duman ve ısı geçirmez alanlara ayrılmış bölgeyi,

Yangın kompartımanları

MADDE 24- (1) Yangın kompartıman duvar ve döşemelerinin yangına en az direnç sürelerine Ek-3/B’de yer verilmiştir.

(2) İki veya daha çok bina tarafından ortak kullanılan duvarlar, kazan dairesi, otopark, ana elektrik dağıtım odaları, yapı içindeki trafo merkezleri, orta gerilim merkezleri, jeneratör grubu odaları ve benzeri yangın tehlikesi olan kapalı alanların duvarları ve döşemeleri kompartıman duvarı özelliğinde olur.

(3) İki veya daha çok binaya ait müşterek duvarlar yangına dayanıklı duvar olarak inşa edilir. İkiz evleri birbirinden ayıran her duvar yangın duvarı olarak inşa edilir ve evler ayrı binalar olarak değerlendirilir.

(4) (Değişik: 10/8/2009-2009/15316 K.) Bina yüksekliği 21.50 m’den fazla olan konut harici binalarda ve bina yüksekliği 30.50 m’den fazla olan konut binalarında atriumlu bölüm hariç olmak üzere, 21.50 m’den daha yukarıda olan katlarında en çok 3 kat bir yangın kompartımanı olarak düzenlenir.

(5) (Değişik: 10/8/2009-2009/15316 K.) Atriumlu bölümlere, sadece düşük ve orta tehlikeli sınıfları içeren kullanımlara sahip binalarda müsaade edilir. Atrium alanının hiçbir noktada 90 m2’den küçük olmaması esastır. Alanı 90 m2’den küçük olan atrium boşluklarının çevresi her katta en az 45 cm yüksekliğinde duman perdesi ile çevrelenir ve yağmurlama sistemi ile korunan binalarda duman perdesinden 15 ila 30 cm uzaklıkta, aralarındaki mesafe en çok 2 m olacak şekilde yağmurlama başlığı yerleştirilir. Atriumlarda doğal veya mekanik olarak duman kontrolü yapılır.

(6) Binalarda olması gereken en fazla kompartıman alanına Ek-4’de yer verilmiştir.

(7) Yangın kompartımanlarının etkili olabilmesi için, kompartımanı çevreleyen elemanların yangına dayanıklılığı birleşme noktalarında da sürekli olur ve kompartımanlar arasında yangına dayanıksız açıklıklar bulunamaz.

Ek-3/B Yapı Elemanlarının Yangına Dayanım (Direnç) Süreleri

Yapı Elemanı Yangın Dayanım Süresi (dak) Etkilenen Yüzey

Korunumlu Yangın Merdiveni Yuvaları, Acil Durum Asansörü Kuyuları ve Yangın Güvenlik Holü

a) Binanın geri kalanından ayıran duvar REI 120 Binaya bakan yüzey

b) Yangın merdiveni yuvası, acil durum asansör kuyusu ve yangın güvenlik holünü birbirinden ayıran duvar REI 60 Ayrı ayrı her bir yüzey

Basınçlandırma

9 Eylül 2009 tarihli değişiklikler işlenmiş 19 Aralık 2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre;

Basınçlandırma: Kaçış yollarındaki iç hava basıncını yapının diğer mekânlarındaki basınca göre daha yüksek tutarak duman sızıntısını önleme yöntemini ifade eder.

Konutlar

MADDE 48-

c) Yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla ve 51.50 m’den az olan konutlarda, birbirlerine alternatif, her ikisi de korunumlu ve en az birinde yangın güvenlik holü düzenlenmiş veya basınçlandırma uygulanmış 2 kaçış merdiveni yapılması mecburidir. Kattaki konutların her birinin içinden bir yangın güvenlik holünden geçilerek yangın merdivenine ulaşılıyor ise binanın genel merdiveninin korunumlu olması gerekli değildir.

ç) Yapı yüksekliği 51.50 m’den yüksek olan konutlarda, birbirlerine alternatif ve yangın güvenlik holü olan ve basınçlandırılan en az 2 kaçış merdiveni yapılması şarttır.

Basınçlandırma sistemi

MADDE 89-

(1) Konutlar hariç olmak üzere, bütün binalarda, merdiven kovasının yüksekliği 30.50 m’den fazla ise, kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması gerekir. Bodrum kata ve üst katlara hizmet veren kaçış merdiveni aynı yuvada olsa bile, zemin seviyesinde, yangına 120 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz bir duvar ile ayrılmış ve ayrı çıkış düzenlenmiş ise, merdiven yuvası için üst katların yüksekliği esas alınır.

(2) Bodrum kat sayısı 4’den fazla olan binalarda bodrum kata hizmet veren kaçış merdivenleri basınçlandırılır.

(3) Yapı yüksekliği 51.50 m’den yüksek olan konutların kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması şarttır.

(4) Yangın anında acil durum asansör kuyularının yangın etkisi altında kalmaması için acil durum asansörü kuyularının basınçlandırılması gerekir.

(5) Basınçlandırma sistemi çalıştığı zaman, bütün kapılar kapalı iken basınçlandırılan merdiven yuvası ile bina kullanım alanları arasındaki basınç farkının en az 50 Pa olması şarttır. Açık kapı durumu için basınç farkı en az 15 Pa olması gerekir.

(6) Basınçlandırma sisteminin yangın güvenlik holüne de yapılması hâlinde, merdiven tarafındaki basıncın yangın güvenlik holü tarafındaki basınçtan daha yüksek olacak şekilde bir basınç dağılımı oluşturulması gerekir.

(7) Hem basınçlı havanın ve hem de otomatik kapı kapatıcının kapı üzerinde yarattığı kuvveti yenerek kapıyı açmak için kapı koluna uygulanması gereken kuvvetin 110 Newtonu geçmemesi gerekir.

(8) Yangına müdahale sırasında basınçlandırma sisteminin, açık bir kapıdan basınçlandırılmış alana duman girişini engelleyecek yeterlilikte hava hızını sağlayabilmesi gerekir. Hava hızı, birbirini takip eden iki katın kapılarının ve dışarı tahliye kapısının tam olarak açık olması hâli için sağlanır. Ortalama hız büyüklüğünün her bir kapının tam açık hâli için en az 1 m/s olması gerekir.

(9) En az 2 iç kapının ve 1 dışarıya tahliye kapısının açık olacağı düşünülerek, diğer kapalı kapılardaki sızıntı alanları da ilave edilerek dizayn yapılır ve bina kat sayısına göre açık iç kapı sayısı artırılır.

(10) Basınçlandırma havası miktarının, sızıntı alanlarından çevreye olan hava akışlarını karşılayacak mertebede olması gerekir.

(11) Merdiven içerisinde meydana gelebilecek olan aşırı basınç artışlarını bertaraf etmek üzere, aşırı basınç damperi ve frekans kontrollü fan gibi sistemlerin yapılması gerekir.

(12) Basınçlandırma havasının doğrudan dışardan alınması ve egzoz çıkış noktalarından en az 5 m uzakta olması gerekir. Yüksekliği 25 m’den fazla olan kapalı merdivenlerin basınçlandırılmasında, birden fazla noktadan üfleme yapılır. İki noktadan üfleme yapılması hâlinde, üfleme yapılan noktalar arasındaki yüksekliğin en az merdiven yüksekliğinin yarısı kadar olması şarttır. Yapı yüksekliği 51.50 m’den fazla olan binalarda, her katta veya en çok her üç katta bir üfleme yapılması gerekir.

(13) Basınçlandırma fanının dışardan hava emişine algılayıcı konulur; duman algılanması hâlinde, fan otomatik olarak durdurulur.

(14) Basınçlandırma sisteminin yangın algılama ve uyarı sistemi tarafından otomatik olarak çalıştırılması gerekir.

(15) Basınçlandırma fanını el ile çalıştırıp durdurabilmek için, bir açma kapatma anahtarının bulunması gerekir.

(16) Kaçış merdivenlerinde basınçlandırma yapılmamış ise, merdiven bölümünde açılabilir pencerenin veya merdivenin üzerinde devamlı havalandırmayı sağlayacak tepe penceresinin bulunması şarttır.

Acil Durum Tahliye Planı neleri içermeli?

Acil durum tahliye planı, işyerinde meydana gelebilecek yangın, patlama, kimyasal yayılım, deprem ve benzeri acil durumlarda çalışanların ve ziyaretçilerin güvenli şekilde tahliye edilmesine yönelik düzenlemeleri içerir. Planın görsel bölümünü oluşturan acil durum krokisi veya diğer adıyla acil durum tahliye krokisi, kaçış yollarını ve acil durum ekipmanlarının yerlerini işyeri yerleşimi üzerinde gösterir.

Kısaca: Acil durum planı, acil durumda ne yapılacağını ve kimlerin görevli olduğunu açıklayan ana dokümandır. Acil durum tahliye krokisi ise kişilerin nereden ve hangi yönde çıkacağını görsel olarak gösterir.

Acil Durum Tahliye Planı Nedir?

Acil durum tahliye planı; işyerinde bulunan kişilerin tehlikeli bölgeden güvenli bir alana nasıl ulaşacağını, kullanılacak kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma yerlerini ve acil durum sırasında görev alacak çalışanları belirleyen düzenlemedir.

Tahliye planının işyerinde kolay anlaşılabilmesi için kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma yerleri ve gerekli diğer bilgiler bir kroki üzerinde gösterilir. Bu görsel doküman uygulamada hem acil durum krokisi hem de acil durum tahliye krokisi olarak adlandırılmaktadır.

Acil Durum Tahliye Planı Neleri İçermelidir?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında tahliye planı, işyerinin tamamını veya ilgili bölümlerini gösterecek şekilde aşağıdaki unsurları içermelidir:

1. Acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler: Yangın söndürme amacıyla kullanılacak ekipmanlar dâhil olmak üzere acil durum ekipmanlarının konumları gösterilmelidir.
2. İlkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler: İlkyardım dolapları, ilkyardım çantaları ve varsa sağlık birimi gibi noktalar belirtilmelidir.
3. Kaçış yolları, toplanma yerleri ve uyarı sistemleri: Kaçış güzergâhları, acil çıkışlar, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemleri kroki üzerinde gösterilmelidir.
4. Görevlendirilen çalışanların bilgileri: Acil durumlarda görev yapacak çalışanlar ile varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri belirtilmelidir.
5. Acil durum iletişim numaraları: Acil durumlarla ilgili ulusal ve yerel kurum ve kuruluşların güncel irtibat numaraları yer almalıdır.

İşyerinin riskleri, fiziki özellikleri ve belirlenen acil durum senaryolarına göre krokide aşağıdaki ilave bilgiler de gösterilebilir:

• Özel risklerin bulunduğu bölümler: Kimyasal yayılım, parlama, patlama ve benzeri özel tehlikeleri barındıran alanlar gösterilmelidir.
• Enerji kesme noktaları: Elektrik ve gaz akışının kesilebileceği anahtarlar, panolar, vanalar ve diğer kesme noktaları belirtilmelidir.

Önemli: Tahliye planı yalnızca bir liste veya metin olarak hazırlanmamalıdır. Kaçış yolları, toplanma yerleri ve acil durum ekipmanları, işyerinin gerçek yerleşimini yansıtan anlaşılır bir kroki üzerinde gösterilmelidir.

Acil Durum Krokisi ile Acil Durum Tahliye Krokisi Arasında Fark Var mı?

Acil durum krokisi ve acil durum tahliye krokisi ifadeleri uygulamada çoğunlukla aynı görsel doküman için kullanılmaktadır. Bununla birlikte, iki ifade arasında vurgu bakımından küçük bir fark bulunur.

• Acil durum krokisi daha genel bir ifadedir. Kaçış yollarının yanında yangın ekipmanları, ilkyardım malzemeleri, enerji kesme noktaları ve özel riskli alanları da kapsar.
• Acil durum tahliye krokisi ise özellikle acil çıkışlara, kaçış yönlerine ve toplanma alanına vurgu yapar.

Uygulamada bütün bu bilgilerin tek bir kroki üzerinde gösterilmesi mümkündür. Bu nedenle her iki adlandırma için ayrı ayrı iki kroki hazırlanması genellikle gerekmez.

Kapsayıcı Başlık Önerisi: “Acil Durum Krokisi (Acil Durum Tahliye Krokisi)” ifadesi, iki terimi de kapsar ve dokümanın amacını ziyaretçiye açık biçimde anlatır.

Acil Durum Krokisinde Neler Gösterilir?

İşyerinin fiziki yapısına, faaliyetlerine ve mevcut güvenlik donanımlarına göre acil durum tahliye krokisinde aşağıdaki unsurlar gösterilebilir:

• “Buradasınız” konumu,
• Kaçış yolları ve tahliye yönleri,
• Acil çıkış kapıları,
• Kaçış merdivenleri,
• Toplanma alanları,
• Yangın söndürme cihazları,
• Yangın dolapları,
• Yangın alarm butonları ve uyarı sistemleri,
• İlkyardım malzemeleri,
• Elektrik panoları ve enerji kesme noktaları,
• Doğalgaz veya LPG ana kesme vanaları,
• Kimyasal maddelerin bulunduğu alanlar,
• Parlama veya patlama riski bulunan bölümler,
• Acil durum açısından önem taşıyan diğer teknik noktalar.

Her sembolün her işyerinde bulunması gerekmez. Acil durum krokisi, işyerinde gerçekten bulunan ekipmanlar, tesisatlar, çıkışlar ve riskli alanlar esas alınarak hazırlanmalıdır.

Acil Durum Krokisi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Kroki, işyerinin güncel fiziki yerleşimini yansıtmalıdır.
• Kaçış yolları açık ve kolay anlaşılır şekilde gösterilmelidir.
• Acil çıkışlar ve toplanma alanları belirgin olmalıdır.
• “Buradasınız” işareti, krokinin asıldığı konuma göre yerleştirilmelidir.
• Kullanılan semboller anlaşılır ve birbiriyle uyumlu olmalıdır.
• Büyük veya birden fazla bölümden oluşan işyerlerinde gerekli alanlar için ayrı krokiler hazırlanmalıdır.
• Krokiler çalışanların ve ziyaretçilerin kolayca görebileceği uygun noktalara yerleştirilmelidir.
• İşyeri yerleşimi, kaçış yolları veya acil durum ekipmanları değiştiğinde kroki güncellenmelidir.
• Hazırlanan planın uygulanabilirliği acil durum tatbikatlarında kontrol edilmelidir.

Acil Durum Planı ile Tahliye Krokisi Aynı Şey midir?

Hayır. Acil durum planı; işyerinde meydana gelebilecek acil durumları, önleyici tedbirleri, müdahale yöntemlerini, görevlendirilen çalışanları, tahliye düzenlemelerini ve iletişim bilgilerini kapsayan ana dokümandır.

Acil durum tahliye krokisi ise kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma alanlarını ve acil durum ekipmanlarını işyeri yerleşimi üzerinde gösteren görsel dokümandır. Dolayısıyla tahliye krokisi, acil durum planının uygulamaya yönelik görsel unsurlarından biridir.

Sık Sorulan Sorular

Acil durum krokisi zorunlu mudur?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında kaçış yolları, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemlerinin yer aldığı kroki, tahliye planında bulunması gereken unsurlardan biridir.

Acil durum krokisi nereye asılmalıdır?

Acil durum krokileri çalışanların ve ziyaretçilerin kolayca görebileceği, erişilebilir ve uygun noktalara yerleştirilmelidir. Büyük veya birden fazla bölümden oluşan işyerlerinde farklı alanlar için ayrı krokiler hazırlanabilir.

Tahliye krokisinde toplanma alanı gösterilmeli midir?

Evet. Acil durum sonrasında çalışanların ve diğer kişilerin güvenli şekilde bir araya geleceği toplanma alanı, tahliye planında ve ilgili krokilerde açıkça gösterilmelidir.

Acil durum krokisi ne zaman güncellenmelidir?

İşyerinin yerleşiminde, kaçış yollarında, acil çıkışlarında, yangın ekipmanlarında, enerji kesme noktalarında veya özel riskli alanlarında değişiklik olduğunda kroki kontrol edilmeli ve gerekiyorsa güncellenmelidir.

Not: Acil durum planı ve tahliye krokisi hazırlanırken işyerinin fiziki yapısı, yürütülen faaliyetler, çalışan sayısı, mevcut ekipmanlar, özel riskler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Her Acil Durumda Aynı Toplanma Alanına mı Gidilir?

Hayır. Acil durumlarda uygulanacak hareket biçimi, olayın türüne ve tehlikenin kaynağına göre belirlenmelidir. Yangın gibi bina içinden kaynaklanan bir tehlikede çalışanların güvenli kaçış yollarını kullanarak bina dışındaki toplanma alanına ulaşması gerekirken, dış ortamdan kaynaklanan bazı tehlikelerde binayı terk etmek daha büyük risk oluşturabilir.

Önemli: Acil durum tahliye krokisi yalnızca yangın çıkışlarını gösteren standart bir çizim olarak değerlendirilmemelidir. İşyerinde belirlenen acil durum senaryolarına göre dış tahliye, güvenli bölgede bekleme veya bina içinde sığınma yöntemleri ayrıca planlanmalıdır.

Senaryoya Göre Güvenli Alan Değişebilir

• Yangın: Güvenli kaçış yolları kullanılarak bina dışındaki toplanma alanına gidilir.
• Deprem: Sarsıntı sırasında tahliye yapılmaz. Sarsıntı sona erdikten sonra bina ve çevre koşulları değerlendirilerek güvenli toplanma alanına geçilir.
• Kimyasal sızıntı: Maddenin özelliği, sızıntının kaynağı ve rüzgâr yönüne göre kontrollü tahliye veya kapalı alanda sığınma uygulanabilir.
• Dış kaynaklı zehirli gaz: Dışarı çıkmak yerine kapı ve pencerelerin kapatıldığı, uygun havalandırma tedbirlerinin alındığı güvenli bir iç alanda beklemek gerekebilir.
• KBRN olayı: Kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer tehlikenin türüne göre belirlenmiş sığınak ya da sığınma alanına yönlendirme yapılabilir.
• Şiddet veya silahlı saldırı: Olayın konumuna göre kontrollü tahliye, güvenli odaya geçme veya bulunduğu yerde korunma yöntemi uygulanabilir.

Bir İşyerinde Birden Fazla Tahliye veya Sığınma Krokisi Hazırlanabilir mi?

Evet. İşyerinin büyüklüğü, kat sayısı, bölümleri, çalışanların bulunduğu alanlar ve belirlenen acil durum senaryoları dikkate alınarak birden fazla kroki hazırlanabilir.

Uygulamada aşağıdaki çalışmalar ayrı ayrı veya birbirini tamamlayacak şekilde düzenlenebilir:

• Kat bazlı acil durum tahliye krokisi,
• Bölüm veya çalışma alanı bazlı tahliye krokisi,
• Genel yerleşim ve dış toplanma alanı krokisi,
• Oda bazlı tahliye krokisi,
• Sığınak veya bina içi güvenli alana yönlendirme krokisi,
• Özel riskli bölümlere göre hazırlanmış müdahale ve yönlendirme krokisi.

Kroki sayısı nasıl belirlenir? Gerekli kroki sayısı yalnızca kat sayısına göre değil; işyerinin bölümleri, kaçış alternatifleri, krokilerin asılacağı noktalar ve acil durum senaryoları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Aynı katın farklı noktalarına asılan krokilerde “Şu An Buradasınız” konumu ve yönlendirme güzergâhı farklı olabilir.

Tahliye ve Sığınma Yolları Nasıl Gösterilmelidir?

Aynı çizim üzerinde hem dış tahliye hem de sığınma yönlendirmesi bulunuyorsa güzergâhların birbirine karışmayacak biçimde renk, sembol ve açıklamalarla ayrılması gerekir. Çalışanların hangi alarm veya olayda hangi yolu izleyeceği acil durum planında açıklanmalı ve eğitimlerle desteklenmelidir.

Krokide gösterilen sığınak veya güvenli alan, yalnızca ismen belirlenmemeli; ilgili tehlikeye karşı uygunluğu, kapasitesi, ulaşım yolu, havalandırma koşulları ve kullanılabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.

İşyerinize Özel Acil Durum Krokisi

İşyerinizin mimari planı veya mevcut yerleşim krokisi üzerinden; kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma alanları, yangın ekipmanları ve gerekli diğer güvenlik bilgilerini içeren işyerine özel acil durum tahliye krokisi hazırlanabilir.

Acil Durum Krokisi Çalışmasını İnceleyin

Yangın ve Deprem Anında Asansörler

Asansörler yangın veya deprem gibi olası afetlerde kaçış yolu olarak kullanılamaz.

Yangın alarm sistemine bağlanmış asansörler, yangın anında, yangın sinyalini aldığında yangın söndürme hizmeti erişim seviyesine (acil çıkış katına) gelmelidir. Kapıları açık olarak kalmalıdır.

Acil Durum (İtfaiyeci) asansörü varsa; TS EN 81-72 Asansörler - Yapım Ve Montaj İçin Güvenlik Kuralları - Yolcu Ve Yük Asansörleri İçin Özel Uygulamalar - Bölüm 72: İtfaiyeci Asansörleri standardına uygun olarak, itfaiyeci kumandası ile çalıştırılabilir durumda olmalıdır.

Deprem sensörü olması gereken birinci ve ikinci derece deprem bölgelerinde bulunan yüksek binalarda, deprem anında asansör durabileceği en yakın katta durup kapılarını açmalı ve yolcuların tahliyesi sağlanmalıdır.

Konu ile ilgili olarak;
9 Eylül 2009 tarihli değişiklikler işlenmiş 19 Aralık 2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliği Asansörlerin özellikleri Madde 62.5’e göre;
"(5) Yüksek binalarda ve topluma açık yapılarda kullanılan asansörlerin aşağıda belirtilen esaslara uygun olması gerekir:

a) Asansörlerin, yangın uyarısı aldıklarında kapılarını açmadan doğrultuları ne olursa olsun otomatik olarak acil çıkış katına dönecek ve kapıları açık bekleyecek özellikte olması gerekir. Ancak, asansörlerin gerektiğinde yetkililer tarafından kullanılabilecek elektrikli sisteme sahip olması da gerekir.

b) Asansörlerin, yangın uyarısı alındığında, kat ve koridor çağrılarını kabul etmemesi gerekir.

c) Birinci ve ikinci derece deprem bölgelerinde bulunan yüksek binalarda, deprem sensöründen uyarı alarak asansörlerin deprem sırasında durabileceği en yakın kata gidip, kapılarını açıp, hareket etmeyecek tertibat ve programa sahip olması gerekir."

İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrolünde Hangi Ekipmanlar Yer Almalı?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre iş ekipmanlarının periyodik kontrolünde, hangi ekipmanlar yer almalı sorusunu yönetmelik maddelerine bakarak özetleyelim.

Ek III madde 2. Periyodik kontrole tabi iş ekipmanları şu şekildedir:

2.1. Basınçlı kap ve tesisatlar

• Buhar ve kızgın su kazanları
• Isıtma (Kalorifer, sıcak su ve benzeri) kazanları
• Kızgın yağ kazanları
• Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG, ve benzeri) (yerüstü)
• Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG, ve benzeri) (yer altı)
• Basınçlı hava ve gaz tankları
• Kapalı genleşme tankları
• Boyler ve akümülasyon tankları
• Boyama makinaları (kazanları)
• Kriyojenik tanklar
• Buharlı pişirme kazanları
• Otoklav
• Atmosferik, bombeli yatay veya dikey silindirik, prizmatik, çelik veya termoplastik, açık veya kapalı tehlikeli sıvı depolama tankı
• Atmosferik, dik, silindirik, yer üstü, çelik kaynaklı birleştirmeli, açık ya da kapalı tavanlı tehlikeli sıvı depolama tankları

 
 2.2. Kaldırma ve iletme ekipmanları

• Kablolu taşıma tesisatları
• Krenler (köprülü, portal, mobil, yükleyici, kule, kıyı ötesi, döner kollu ve benzeri)
• Vinçler ve kaldırma teçhizatları (monoray, traksiyonel, çektirme, gerdirme ve benzeri)
• Endüstriyel araçlar (forklift, transpalet, yük ve personel taşıyıcı, değişken erişimli araç, sipariş toplayıcı ve benzeri)
• Araç kaldırma liftleri
• Kaldırma tablaları
• Sütunlu çalışma platformları
• Asılı erişim donanımları
• Yükseltilebilen seyyar iş platformları
• İnşaat asansörleri
• Eğimli yük taşıma tertibatları
• Hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları
• Servis asansörleri
• Kren asansörleri
• Yük asansörleri
• Manipülatörler
• Uçak yer destek donanımları
• Yürüyen merdivenler ve yürüyen yollar
• Yapı iskeleleri
• Mobil erişim ve çalışma kuleleri (seyyar iskeleler)
• Sürekli taşıma donanımları (konveyörler)
• Kaldırma aksesuarları ve taşıyıcılar (sapanlar, kıskaçlar, vakum kaldırıcı, manyetik kaldırıcı ve benzeri)

 
2.3. Tesisatlar

• Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı
• Yıldırımdan korunma tesisatı (kafes sistemi, hava sonlandırma çubuğu, doğal hava sonlandırma bileşenleri, paratoner ve benzeri)
• Akümülatör
• Transformatör
• Jeneratör
• Katodik koruma tesisatı
• Yangın söndürme sistemleri, otomatik yağmurlama sistemleri, otomatik gazlı söndürme sistemleri, mutfak davlumbaz söndürme sistemleri (yangın su deposu, yangın pompa dairesi ve yangın pompaları performans testleri, sabit boru tesisatı, sprinkler sistemi, yangın dolapları, hidrant sistemi ve benzeri)
• Portatif yangın söndürücüler (yangın söndürme cihazları)
• Kaçış yolu basınçlandırma sistemleri ve duman tahliye sistemleri
• Yangın algılama ve uyarı sistemleri
• Havalandırma ve klima tesisatı

 
2.4. Tezgâhlar

• Mekanik presler
• Hidrolik presler
• Hidrolik abkant presler
• Pnömatik presler
• Torna tezgahları
• Ağaç işleme tezgahları
• Freze tezgahları
• Soğuk metal testereleri
• Hareketsiz taşlama makineleri
• Şerit testere (ağaç işleme makinaları)
• İşleme merkezleri
• Şerit testere (gıda işleme makineleri)
• Delme makinaları
• Giyotin makaslar
• Transfer tipi ve özel amaçlı tezgâhlar

 
2.5. Endüstriyel raf ve kapılar

• Endüstriyel raflar
• Endüstriyel kapılar

 
2.6. İş makineleri

• Sondaj makinaları
• Çekici dozerler
• Yükleyiciler
• Kazıcı yükleyiciler
• Hidrolik kazıcılar
• Damperli kamyonlar
• Skreyperler
• Greyderler
• Boru döşeyiciler
• Trençerler
• Toprak ve çöp sıkıştırıcılar
• Halatlı kazıcılar
• Yol düzeltme makinaları
• Zemin stabilize makinaları
• Zemin sıkıştırma makinaları
• Asfaltlama makinaları 
• Beton ve harç için taşıma - püskürtme ve yerleştirme makineleri (beton pompası)

Acil Durum Asansörü (İtfaiye Asansörü)

9 Eylül 2009 tarihli değişiklikler işlenmiş 19 Aralık 2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre;

MADDE 4- ç) Acil durum asansörü (İtfaiye asansörü): Binalarda bulunan, kullanımı doğrudan yangın söndürme ve kurtarma ekiplerinin veya itfaiyenin denetimi altında bulunan ve ek korunum uygulanmış olan özel asansörü, 

MADDE 34- (4) Acil durum asansörü önünde yapılacak yangın güvenlik holü alanı, 6 m 2’den az, 10 m2’den çok ve herhangi bir boyutu 2 m’den daha az olamaz.
7) (Değişik: 10/8/2009-2009/15316 K.) Acil durum asansörü ile yapı yüksekliği 51.50 m’den fazla olan binalarda kaçış merdiveni önüne yangın güvenlik holü yapılması zorunludur. Acil durum asansörünün yangın merdiveni önündeki güvenlik holüne açılması gerekir. 

Acil durum asansörü 

MADDE 63- (1) Acil durum asansörü; bir yapı içinde yangına müdahale ekiplerinin ve bunların kullandıkları ekipmanın üst ve alt katlara makul bir emniyet tedbiri dâhilinde hızlı bir şekilde taşınmasını sağlamak, gerekli kurtarma işlemlerini yapmak ve aynı zamanda engelli insanları tahliye edilebilmek üzere tesis edilir. Asansör, aynı zamanda normal şartlarda binada bulunanlar tarafından da kullanılabilir. Ancak, bir yangın veya acil durumda, asansörün kontrolü acil durum ekiplerine geçer. 

(2) Yapı yüksekliği 51.50 m'den daha fazla olan yapılarda, en az 1 asansörün acil hâllerde kullanılmak üzere acil durum asansörü olarak düzenlenmesi şarttır. 

(3) Acil durum asansörleri önünde, aynı zamanda kaçış merdivenine de geçiş sağlayacak şekilde, her katta 6 m2 ’den az, 10 m2’den çok ve herhangi bir boyutu 2 m’den az olmayacak yangın güvenlik holü oluşturulur. 

(4) (Değişik: 10/8/2009-2009/15316 K.) Acil durum asansörünün kabin alanının en az 1.8 m², hızının zemin kattan en üst kata 1 dakikada erişecek hızda olması ve enerji kesilmesi hâlinde, otomatik olarak devreye girecek özellikte ve 60 dakika çalışır durumda kalmasını sağlayacak bir acil durum jeneratörüne bağlı bulunması gerekir. 

(5) Acil durum asansörlerinin elektrik tesisatının ve kablolarının yangına karşı en az 60 dakika dayanıklı olması ve asansör boşluğu içindeki tesisatın sudan etkilenmemesi gerekir. 

(6) Acil durum asansörünün makina dairesi ayrı olur ve asansör kuyusu basınçlandırılır. 

MADDE 89- (4) Yangın anında acil durum asansör kuyularının yangın etkisi altında kalmaması için acil durum asansörü kuyularının basınçlandırılması gerekir. 

Açıklama: 1.8 m² kullanılabilir kabin alanı, TS EN 81-1+ A3'e göre 800 kg beyan yüklü asansörü tarif eder. Yani Acil Durum (İtfaiye) Asansörü en az 800 kg beyan yüklü olmalıdır.

Acil Durum (İtfaiye) Asansörleri TS EN 81-72 standardına uygun olmalıdır.

Acil Durum Asansörü Kat Kapılarında Yangına Dayanıklılık Sınıfı

9 Eylül 2009 tarihli değişiklikler işlenmiş 19 Aralık 2007 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik asansörlerin özellikleri madde 62’ye göre;

(7) Asansör kapılarının yangına karşı en az 30 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz olması, yapı yüksekliği 51.50 m’den yüksek binalarda yangına karşı en az 60 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz olması gerekir.

TS EN 81-72 Asansörler – Yapım Ve Montaj İçin Güvenlik Kuralları - Yolcu Ve Yük Asansörleri İçin Özel Uygulamalar – Bölüm 72: İtfaiyeci Asansörleri standardına göre;

5.1.1 İtfaiyeci asansörü her durak kapısı önünde yangın korumalı girişi bulunan bir kuyu içerisinde yer alır.

Yangın korumalı her bir giriş alanı, sedyelerin taşınmasına ve her bir durum için kapıların konumlarına ilişkin kurallara göre belirlenir (Ek B ve Ek E’ye bakınız).

Not - Ortamdaki duvar ve kapıların yangına dayanıklılık seviyeleri, millî düzenlemelerle tanımlanır.

Aynı asansör kuyusunda başka asansörler de bulunuyorsa, ortak kuyunun tamamı, itfaiyeci asansörleri için istenen yangına dayanıklılığa ilişkin kuralları karşılamalıdır. Söz konusu yangına dayanıklılık seviyesi yangın korumalı giriş kapıları ve makina dairesi için de geçerlidir (Ek B’ye bakınız). Ortak kuyu içerisinde itfaiye asansörü ile diğer asansörü ayıran ara yangın duvarı bulunmuyorsa, bütün asansörler ve bunların elektrik teçhizatı, itfaiyeci asansörlerinin doğru çalışmasını teminen, itfaiyeci asansörleri için istenen aynı yangın koruma seviyesinde olmalıdır.

TS EN 81-58 Asansörler – Yapım Ve Montaj İçin Güvenlik Kuralları - Muayene Ve Deneyler - Bölüm 58: Kat Kapıları İçin Yangına Karşı Dayanıklılık Deneyi standardına göre de;

Performans kriterleri;

Sızdırmazlık (E)

Deney numunesinin performansının değerlendirilmesinde ana kriter sızdırmazlıktır. Asansör kat kapıları için sızdırmazlık kriteri, kapı açıklıklarından sızdırma hızı 3 m3/(dak.m) geçmediği sürece karşılanır (deneyin ilk 14 dakikası dikkate alınmaz).

Sızdırmazlık devamlı alevlenme durumunda kaybedilmiş kabul edilir. Devamlı alevlenme 10 saniyeden uzun süren alevlenmedir.

Isıl yalıtım (I)

Yalıtım kuralları uygulandığında, ortalama sıcaklık artışı 140°C’yi geçtiği takdirde yalıtım kriteri “I” artık karşılanmamaktadır.

Kapı kanadı, kasa üstü panel ve genişliği 300 mm’yi geçen yan panelde en büyük sıcaklık artışı 180 °C’yi geçmemelidir. Düşey panellerin genişliği ve/veya kasa üstü panellerin yüksekliği 100 mm ile 300 mm arasındaysa bu elemanlardaki en büyük sıcaklık artışı 360°C’yi aşmamalıdır.

Işıma (W)

Işıma kuralları uygulandığında, ışıma kriteri, EN 1363-2’ye göre ölçülen ışıma değeri 15 kW/m’yi geçene kadar sağlanır.

Açıklama: Acil Durum (İtfaiye) Asansörleri için; kat kapılarının yangına dayanıklılık seviyesi milli düzenlememiz olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre minimum E60 sınıfıdır.