Sağlık ve Güvenlik Planı

05/10/2013 tarihli Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre;

Sağlık ve güvenlik planı: Muhtemel risklerin değerlendirilip yapı işi süreci boyunca sağlık ve güvenlik ile ilgili alınacak tedbirlerin, organizasyon yapısının, çalışma yöntemlerinin ve bunlara ilişkin işlerin ne zaman ve kim tarafından yapılması gerektiğinin belirlendiği, aynı yapı sahasında faaliyet gösterecek farklı işverenler, alt işverenler, kendi nam ve hesabına çalışan kişiler ve farklı çalışma ekipleri arasında sağlık ve güvenliğe dair hususların koordinasyonunun sağlanması amacıyla yapı alanının tamamından sorumlu işveren veya proje sorumlusu tarafından hazırlanan veya hazırlanması sağlanan planı,

Madde 8 (2) İşveren veya proje sorumlusu, yapı işine başlamadan önce projenin hazırlık aşamasında, sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar.

Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje hazırlık aşamasındaki görevleri;

Madde 10 b) Sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar. Yapı alanında Ek-2’de belirtilen işler yapılıyorsa, bu işlerle ilgili özel tedbirlerin planda yer almasını sağlar.

Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje uygulama aşamasındaki görevleri

b) İşverenlerin gerekli tedbirleri uygulamasını ve gerektiğinde çalışanların ve kendi nam ve hesabına çalışanların korunmasını, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen prensiplerin istikrarlı bir şekilde uygulanmasını, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sağlık ve güvenlik planının yapılmasının gerektiği durumlarda bu planın uygulanmasını koordine eder.

c) Yapılan işteki ilerlemeleri ve meydana gelen değişiklikleri dikkate alarak 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki sağlık ve güvenlik planında ve aynı fıkranın (c) bendine göre hazırlanan sağlık ve güvenlik dosyasında gerekli düzenlemeleri yapar veya yapılmasını sağlar.

e) Yapı işleri sırasında ve yapı işleri bitirilip yapı kullanıma geçtikten sonra yüksekte yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere oluşturulacak yatay ve dikey yaşam hatları için gerekli olan bağlantı noktaları ve yapısal düzenlemeler, projenin hazırlık aşamasında belirlenerek sağlık ve güvenlik planı ve sağlık ve güvenlik dosyasında yer alır.

Yapı İşleri Nelerdir?

05/10/2013 tarihli Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği Ek 1'e göre;

YAPI İŞLERİ LİSTESİ

1– Kazı, yarma ve doldurma işleri

2– Hafriyat

3– İnşa

a) Bina

b) Set, baraj

c) Yol, demiryolu, havai hat

ç) Tünel

d) Metro

e) Köprü

f) Çelik yapı

g) İskele, liman, dalga kıran,  gemi

ğ) Kanalizasyon, lağım

h) Kuyu

ı) Kanal

i) Duvar

j) Sıva, badana, boya işleri

k) Elektrik tesisatı

l) Sıhhi tesisat

m) Kalorifer tesisatı

n) Dülgerlik

o) Marangozluk

4– Prefabrike elemanların inşası ve sökümü

5– Montaj işleri

6– Değiştirme ve donatma

7– Tadilatlar

8– Yenileme

9– Tamir

10– Söküm

11– Yıkım

12– Restorasyon

13– Bakım, boyama ve temizleme

14– Drenaj

15– Bu ekte belirtilen işlerde kullanılan sabit ve hareketli makine ve tesisleri kullanma. 

Yapı İşlerinde Bazı Tanımlar

05/10/2013 tarihli Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre;

Bazı tanımlar;

Proje sorumlusu: İşveren tarafından görevlendirilen ve işveren adına projenin hazırlanmasından, uygulanmasından ve uygulamanın kontrolünden sorumlu gerçek veya tüzel kişiyi,

Sağlık ve güvenlik koordinatörü: Projenin hazırlık ve uygulama aşamalarında, işveren veya proje sorumlusu tarafından sorumluluk verilen ve bu Yönetmeliğin 10 uncu ve 11 inci maddelerinde belirtilen sağlık ve güvenlikle ilgili görevleri yapan gerçek veya tüzel kişileri,

Sağlık ve güvenlik planı: Muhtemel risklerin değerlendirilip yapı işi süreci boyunca sağlık ve güvenlik ile ilgili alınacak tedbirlerin, organizasyon yapısının, çalışma yöntemlerinin ve bunlara ilişkin işlerin ne zaman ve kim tarafından yapılması gerektiğinin belirlendiği, aynı yapı sahasında faaliyet gösterecek farklı işverenler, alt işverenler, kendi nam ve hesabına çalışan kişiler ve farklı çalışma ekipleri arasında sağlık ve güvenliğe dair hususların koordinasyonunun sağlanması amacıyla yapı alanının tamamından sorumlu işveren veya proje sorumlusu tarafından hazırlanan veya hazırlanması sağlanan planı,

Yapı alanı: Yapı işlerinin yürütüldüğü alanı,

Yapı işleri: İnşaat ve çeşitli mühendislik işlerinin yürütüldüğü, yerüstü veya yeraltında, su üstü veya su altında yapılan, Ek–1’de yer alan işler ile benzeri diğer işleri,

ifade eder.

Resim Kaynağı: http://www.elcosh.org/document/802/150/d001018/3.html

Sağlık ve Güvenlik Koordinatörü

05.10.2013 tarihli Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre;

Sağlık ve güvenlik koordinatörü: Projenin hazırlık ve uygulama aşamalarında, işveren veya proje sorumlusu tarafından sorumluluk verilen ve bu Yönetmeliğin 10 uncu ve 11 inci maddelerinde belirtilen sağlık ve güvenlikle ilgili görevleri yapan gerçek veya tüzel kişileri

Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin görevlendirilmesi

(1) Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işverenin bulunması durumunda, işveren veya proje sorumlusu, sağlık ve güvenlik konularında bir veya daha fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirir.

(2) İşveren veya proje sorumlusu, yapı işine başlamadan önce projenin hazırlık aşamasında, sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar.

(3) Yapı işinde dördüncü fıkrada belirtilen bildirim gerektiren işler haricinde ve Ek-2’deki listede belirtilen riskleri içeren çalışmaların bulunmaması halinde sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirilmeyebilir.

Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje hazırlık aşamasındaki görevleri

MADDE 10 – (1) Sağlık ve güvenlik koordinatörleri proje hazırlık aşamasında;

a) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesini koordine eder.

b) Sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar. Yapı alanında Ek-2’de belirtilen işler yapılıyorsa, bu işlerle ilgili özel tedbirlerin planda yer almasını sağlar.

c) Proje süresince, birbirini takip eden veya daha sonra yapılacak işler sırasında dikkate alınmak üzere sağlık ve güvenlik bilgilerini içeren sağlık ve güvenlik dosyası hazırlar. Aynı dosyanın proje tamamlandıktan sonra temizlik, bakım, tadilat, yenileme, yıkım işleri gibi her türlü yapı işinin güvenli bir şekilde yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan bilgileri de içermesi sağlanır.

Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje uygulama aşamasındaki görevleri

MADDE 11 – (1) Sağlık ve güvenlik koordinatörleri, proje uygulama aşamasında;

a) Aşağıdaki durumlarda Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen risklerden korunma ilkelerinin uygulanmasını koordine eder;

1) Aynı anda veya birbiri ardına yapılacak iş ve iş aşamalarının belirlendiği iş programlarının oluşturulması için teknik ve organizasyona yönelik kararların alınmasında,

2) İşin ya da iş aşamalarının tamamlanması için ilgili meslek disiplinindeki kriterler de dikkate alınarak yapılacak süre hesabında.

b) İşverenlerin gerekli tedbirleri uygulamasını ve gerektiğinde çalışanların ve kendi nam ve hesabına çalışanların korunmasını, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen prensiplerin istikrarlı bir şekilde uygulanmasını, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sağlık ve güvenlik planının yapılmasının gerektiği durumlarda bu planın uygulanmasını koordine eder.

c) Yapılan işteki ilerlemeleri ve meydana gelen değişiklikleri dikkate alarak 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki sağlık ve güvenlik planında ve aynı fıkranın (c) bendine göre hazırlanan sağlık ve güvenlik dosyasında gerekli düzenlemeleri yapar veya yapılmasını sağlar.

ç) Aynı yapı alanında, işe sonradan katılanlarda dâhil olmak üzere, işveren veya alt işverenler arasında organizasyonu sağlar, iş kazaları ve meslek hastalıklarından çalışanları korumak üzere işverenlerce yapılan çalışmaları koordine eder, Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen işverenler arası bilgi alış verişinin sağlanmasına katkıda bulunur ve gerekli hallerde kendi nam ve hesabına çalışan kişilerin de bu çalışmalarda yer almasını sağlar.

d) Yapı işlerinde güvenli bir şekilde çalışılmasını sağlamak üzere yapılması gerekli kontrolleri koordine eder.

e) İzin verilen kişiler dışındakilerin yapı alanına girmesini önlemek üzere gerekli düzenlemeleri yapar.

Yapı İşleri İnşaat, Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğde Değişiklik

Yapı İşleri İnşaat, Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğ (Tebliğ No: YFK-2007/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ 29 Kasım 2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı.

“5.1.3.12 Asansörlerde, temel sağlık ve güvenlik kuralları için, Asansör Yönetmeliğine (2014/33/AB), bu yönetmelik kapsamında yer alan uyumlaştırılmış Türk Standartlarına (TS EN 81-20, TS EN 81-50, TS EN 81-58, TS EN 81-70,TS EN 81-72 ve TS EN 81 serisi diğer standartlar), yerleştirme ve boyutları için Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine ve TS EN 81-20, TS ISO 4190-1 TS 8238 ISO 4190-2, TS 8239 standartlarına uygun olmalıdır.”

Linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/11/20181129-7.htm

Alt Yüklenici

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre;

Alt yükleniciler Madde 15 - İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Yapı İşleri Genel Şartnamesi’ne göre;

Alt yüklenici: Sözleşme konusu işin nev’i itibariyle bir kısmını yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiyi,

Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları

Madde 20 - (1) 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar, 58 inci maddesi uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklı olanlar ve 53 üncü maddesinin (b) bendinin 8 inci alt bendi gereğince alınacak Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen yabancı istekliler ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 26 ncı maddesi uyarınca yasaklı olanlar alt yüklenici olamazlar.

(2) (Mülga:RG-16/7/2011-27996)

(3) İşin tamamı hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamaz.

(4) İhale dokümanında, sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesinin idarenin onayına sunulmasının istendiği hallerde; İdare, onaya sunulan listede yer alan alt yüklenicileri onaylayıp onaylamadığını, on beş gün içinde yükleniciye bildirir.

(5) Yüklenicinin, idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile bunlar işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerekir.

(6) (Değişik:RG-16/7/2011-27996) İdarece onaylanmayan alt yükleniciler hiçbir suretle iş yerinde çalışamaz. Ancak; ihale dokümanında alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işlerin belirtilmesi istenmekle birlikte yüklenici teklifi kapsamında liste vermese dahi işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından ihtiyaç duyulması halinde idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir.

(7) İdarece onaylanmış alt yüklenicilerin ve/veya bunlara ait iş kısımlarının işin devamı sırasında değiştirilerek, işin başka alt yüklenicilere yaptırılması da idarenin iznine ve yukarıdaki şartlara tabidir.

(8) Alt yüklenicilerin yaptığı bütün işlerden idareye karşı yüklenici sorumludur. Alt yüklenicilerin idarece kabul edilerek onaylanması bu sorumluluğu hiçbir şekilde değiştirmez.

(9) İdare, alt yüklenici tarafından yapılan işlerin sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olmadığını tespit ederse, alt yüklenicinin değiştirilmesini veya alt yükleniciler tarafından yapılmasını istemediği herhangi bir iş bölümünün bizzat yüklenici tarafından yapılmasını her zaman isteyebilir.

(10) Yüklenici ve alt yükleniciler, işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 27 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Yüksekte Çalışma Konulu Bir Soru

05.10.2013 tarihli Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre;

Yüksekte çalışma: Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan çalışma; yüksekte çalışma olarak kabul edilir.

OSHA (ABD) ya göre; 

Genel endüstri 4 feet (1,22 m),

Tersanelerde 5 feet (1,52 m),

Yapı işlerinde 6 feet (1,83 m),

Kıyı işletmeciliğinde 8 feet (2,44 m).

Yürürlükten kalkan Yapı İşlerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ nün 13. maddesinde;

Yüksekliği tabandan itibaren 3 metreden daha fazla olan ve düşme veya kayma tehlikesi bulunan yerlerde çalışanlarla, kiremit döşeyicilerine, oluk ve her türlü dış boya işleri yapanlara, gırgır vinçlerini çalıştıranlara ve kuyu, lağım, galeri ve benzeri derinliklerde çalışanlara güvenlik kemerleri verilecek ve işçiler de verilen bu kemerleri kullanacaklardır. denilmektedir.

Bir Soru: Çalışanların güvenlik kemeri takma zorunluluğu tabandan kaç metre yükseklikten başlar?

A) 5

B) 3

C) 2

D) 1,8

18/08/2013 tarihli 3. Grup B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı

Dış Cephe İş İskeleleri Tebliği

19 Eylül 2014 tarihli Ahşap ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ yapı ruhsatına tabi bina inşaatlarındaki dış cephe iş iskelelerini kapsar.

Tebliğin amacı yapılan işin niteliği veya iş yeri alanının çevresel özelliklerinden dolayı imalatların dış cephede yapılmasının zaruri ve çalışanların yüksekten düşme riskinin olduğu bina inşaatlarının dış cephelerinde gerçekleştirilen; duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım işleri ile onarım ve güçlendirme işleri için kullanılan ahşap ile ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin detay çizimlerinin yapılması ile ruhsat eki statik projeler dâhilinde idareye sunulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Tebliğ 1/7/2015 tarihinde yani bugün yürürlüğe girdi.

Linki: http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.20055&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=AH%C5%9EAP%20VE%20%C3%96N%20YAPIMLI%20%C3%87EL%C4%B0K

Ulusal E.S.E. (Aktif) Paratoner Standardı TS 13709

TS 622 standardı 04.12.1990 tarihinde kabul edilmiş ve 05.06.2007 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılan bu standartta bahsi geçen radyoaktif paratonerlerin ithalatı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından durdurulmuş, daha sonra genelge ile kullanımı yasaklanmış, mevcut olanların ise sökülerek kuruma teslimi talep edilmiştir.

Radyoaktif paratonerlerin yasaklanmasıyla, bu paratonerlerin yerini E.S.E. (Aktif) Paratonerler almıştır. Radyoaktif isminden radyo kısmının atılmasıyla türetilen aktif paratonerlerin etkinliği EN, HD, IEC gibi uluslararası standart kuruluşları tarafından kabul edilmemiştir. E.S.E. (Aktif) Paratonerlerin Fransa’nın da bulunduğu birkaç ülkenin ulusal standardında yeri olmakla birlikte, uluslararası hiçbir standartta yer almamaktadır. TS EN 62305 standartları yıldırımdan korunma konusunda uluslararası standarttır. Bu standartlarda aktif paratonerler yer almaz.

TS 13709 ile 30 Haziran 2007 tarihinde 26568 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan: "Yapı İşleri İnşaat, Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğ"in, Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi yedinci bölümünde yer verdiği "Aktif Paratonerler", 27.05.2016 tarihinde ulusal bir standarda kavuşmuş oldu.

TS 13709 Yıldırımdan korunma- Aktif paratonerler

Kabul Tarihi: 27.05.2016
Kapsamı: Bu Standard, doğrudan yıldırım darbesine karşı tesisleri ve açık alanları korumak için sağlanan erken akım yayan yıldırımdan korunma sistemlerinde kullanılan aktif paratonerleri kapsar.

Yararlanılan Kaynak: NF C 17-102:2011, UNE 21186:2011

Asansörlerde Kaçak Akım Rölesi

Kaçak akım rölesi (KAR) (Artık Akım Cihazı veya Hata Akımına Karşı Koruma) (İngilizce: residual current device (RCD)) elektrikte "Giren akım dönen akıma eşittir" kuralına göre çalışır. Faz veya fazların akımı ile nötrden dönen akım eşit olduğu sürece besleme hattında her hangi bir sorun yoktur. Ancak bu eşitlik bozulduğunda yani herhangi bir kaçak olduğunda problem var demektir.

  30 mA Yaşam Koruması:

Canlıların üzerinden geçecek 30 mA şiddetindeki bir akım yaşam için tehlike sınırıdır.

300 mA Yangın Koruması:

300 mA şiddetindeki kaçak akımların oluşturduğu elektriksel güç, normal tesisat malzemelerinin tutuşma sınırına yakın bir sınırdır.

Toprak olmayan eski yapılardaki gibi nötr’e sıfırlama yapılmış olsa dahi kaçak akım rölesi görevini yerine getiremez. Kaçak akım rölesinin çalışabilmesi için sistemde topraklama tesisatının bulunması ve düzenli bir şekilde çalışması gereklidir.

Asansörler için 30/06/2007 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yapı İşleri İnşaat, Makine Ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğ eklerinde verilen Beşinci Bölüm Asansör Tesisatı’na göre;

“Tablo girişinde, 30mA eşik korumalı kaçak akım koruma rölesi (hayat koruma için) kullanılacaktır. Ana tabloda ise 300mA eşik korumalı kaçak akım koruma rölesi (yangına karşı koruma için) kullanılacaktır. Asansör kolon hattında 30 mA eşik korumalı ve bağımsız bir kaçak akım koruma rölesi kullanılacaktır.”

http://www.guvenlikkulturu.net/2014/05/asansorlerde-kacak-akm-rolesi1.html

İnvertörlü asansörlerde 30 mA kaçak akım rölesini kolon hattında çalıştırmak mümkün olmadı. Konu ile ilgili invertör imalatçılarının kullanım kılavuzlarından alıntılar linktedir.

http://www.guvenlikkulturu.net/2015/01/asansorlerde-kacak-akm-rolesi2.html

İnvertör imalatçılarının da tarif ettiği gibi, istenmesi de mantıklı değildi.

30/10/2014 tarihinde Türk Standardı olarak kabul edilen ve 31/08/2017’de zorunlu olarak yürürlülüğe girecek olan “EN 81-20 Asansörlerin yapım ve kurulumu için güvenlik kuralları - İnsan ve eşyanın taşınması için asansörler - Bölüm 20: İnsan ve eşya asansörleri” standardından yola çıkarak; ASTEK (Asansör Teknik Komitesi)  bir karar aldı.

Doğrudan Temas

Asansörlerin kullanımında, bakımında veya yıllık kontrolünde asansörün kontrol devrelerine doğrudan temas söz konusu olabilmektedir.

Kontrol devreleri;

·                     Aşağıda yer alan priz devreleri:

- Kabin aydınlatması ve bağlı olan priz devreleri,

- Kuyu aydınlatması ve bağlı olan priz devreleri,

·                     50 Volt AA’dan daha büyük gerilimdeki kontrol devrelerine sahip, kat kumanda ve kat göstergeleri ile emniyet devreleri,

·                     50 Volt AA’dan daha büyük gerilimde çalışan asansör kabininde devrelerdir.

Yukarıda tanımlanan kontrol devrelerinde 30 mA artık akım anahtarı (RCD) kullanılması gerekmektedir.

Aynı zamanda,

21.08.2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine göre motor devresinde veya ana besleme devresinde doğrudan olmayan temasa karşı artık akım anahtarı (RCD) seçilmesi gerekmektedir.

Linki: http://www.kso.org.tr/duyurures/tobbnin-25-03-2015-tarihli-ve-5125875-sayili-yazisi.pdf

Sonuç Olarak;

Mevcut uygulamada olması gereken; 15/07/2015 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Asansör Periyodik Kontrolleri İçin Yetkilendirilecek A Tipi Muayene Kuruluşlarına Dair Tebliğ (Sgm: 2015/24) ekindeki; EK-1:Elektrik Tahrikli Asansörler İçin Periyodik Kontrol Listesi’ne göre talep edilmesidir.

1.33	Hata akımına karşı koruma**
	50 V AC'den daha büyük gerilim altında olan kontrol devrelerine sahip kat kumanda ve kat göstergeleri ile emniyet devrelerinde hata akımına karşı koruma (30 mA)
	50 V AC'den daha büyük gerilim altında çalışan asansör kabini üzerindeki devrelerde hata akımına karşı koruma (30 mA)
	Kabin ve kuyu aydınlatmasına dahil priz devreleri (30 mA)
	Güç devresi ve buna bağlı devrelerin ana şalterinde eşik değeri topraklama direncine bağlı olarak seçilen ve uygulanan hata akımına karşı koruma

Linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/07/20150715M2-3.htm

EK-1 : ELEKTRİK TAHRİKLİ ASANSÖRLER İÇİN PERİYODİK KONTROL LİSTESİ

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/07/20150715M2-3-1.xlsx

EK-2 : HİDROLİK TAHRİKLİ ASANSÖRLER İÇİN PERİYODİK KONTROL LİSTESİ

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/07/20150715M2-3-2.xlsx

Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları (2026)

Çalışanlara verilecek temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi, 2 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmeliğe göre dört ana başlıktan oluşur: genel konular, sağlık konuları, teknik konular ve işe/işyerine özgü riskler. Eğitim içeriği yalnızca standart bir sunumdan ibaret olmamalı; çalışanın işi, işyerinin riskleri ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

Güncelleme notu: 15 Mayıs 2013 tarihli eski eğitim yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Aşağıdaki bilgiler, 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmeliğe göre hazırlanmıştır.

İçindekiler

1. 2026 İSG eğitim konuları
2. Eğitim süreleri ve tekrar aralıkları
3. Yüz yüze ve uzaktan eğitim kuralları
4. İşe başlama eğitimi
5. Sınav ve belgelendirme
6. Sık sorulan sorular

2026 İSG Eğitim Konuları Nelerdir?

Yönetmeliğin Ek-1'indeki asgari konu başlıkları aşağıdadır. Eğitim programı hazırlanırken çalışanların eğitim seviyesi, yaptığı iş, çalışma ortamı ve sektöre özgü riskler göz önünde bulundurulur.

1 Genel konular

• Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
• İşyeri temizliği ve düzeni,
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar.

2 Sağlık konuları

• Meslek hastalıklarının sebepleri,
• Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
• Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
• İlk yardım,
• Bağımlılık yapıcı maddelerin zararları ve teknoloji bağımlılığı.

3 Teknik konular

• Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri,
• Elle kaldırma ve taşıma,
• Parlama ve patlama,
• Yangın ve yangından korunma,
• İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
• Ekranlı araçlarla çalışma,
• Elektrik tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
• İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması,
• Sağlık ve güvenlik işaretleri,
• Kişisel koruyucu donanım kullanımı,
• İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
• Acil durumlar, tahliye ve kurtarma.

4 İşe ve işyerine özgü konular

Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde bu bölüm; risk değerlendirmesi, acil durum planı, varsa patlamadan korunma dokümanı ve diğer İSG dokümanlarına dayanılarak hazırlanır. Yüksekte çalışma, kapalı alan, kaynak işleri, yangın, radyasyon, özel risk taşıyan ekipman, kanserojen veya mutajen maddeler ile kimyasal ve biyolojik etkenler gibi yalnızca işyerinde karşılığı bulunan konular seçilir.

Az tehlikeli işyerlerinde ise faaliyetin genel tehlike ve riskleri; örneğin yüksekten düşme, yangın, kapalı alan veya özel risk taşıyan ekipman kullanımı dikkate alınarak anlatılır.

Önemli: Dördüncü başlık isteğe bağlı bir “ilave eğitim” değildir; temel eğitimin zorunlu bölümüdür. İşyerine göre seçilebilecek daha ayrıntılı konu örnekleri için İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları yazısına bakabilirsiniz.

İSG Eğitim Süreleri ve Tekrar Aralıkları

Tehlike sınıfı	İlk temel eğitim	Dördüncü başlık için asgari süre	Tekrar aralığı	Tekrar eğitiminin süresi
Az tehlikeli	En az 8 ders saati	En az 2 ders saati	En geç 3 yılda bir	En az 8 ders saati
Tehlikeli	En az 12 ders saati	En az 3 ders saati	En geç 2 yılda bir	En az 8 ders saati
Çok tehlikeli	En az 16 ders saati	En az 4 ders saati	En geç yılda bir	En az 8 ders saati

Bir ders saati, en az 45 dakikalık ders ile 15 dakikalık ara dinlenmeden oluşur. Eğitim, vardiya ve iş programı dikkate alınarak farklı zamanlara bölünebilir; ancak her bölüm bir ders saatinden az olamaz.

Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi ya da yeni teknoloji uygulanması nedeniyle yeni risk oluşursa, yukarıdaki tekrar süresi beklenmeden ilgili risklere yönelik eğitim verilir.

Hangi Konular Uzaktan, Hangileri Yüz Yüze Verilir?

Konu grubu	Az tehlikeli	Tehlikeli ve çok tehlikeli
1. Genel, 2. Sağlık, 3. Teknik	Uzaktan, yüz yüze veya karma	Uzaktan, yüz yüze veya karma
4. İşe ve işyerine özgü riskler	Uzaktan, yüz yüze veya karma	Yüz yüze

Uzaktan eğitim sistemi; giriş-çıkışları, tamamlama oranlarını ve ölçme-değerlendirme sonuçlarını kayıt altına alabilmeli, izleyebilmeli ve raporlayabilmelidir. İleri sarma veya pencereyi kapatma gibi eğitimin etkinliğini azaltan işlemleri önleyen ve çalışanın aktif katılımını destekleyen bir yapı kullanılmalıdır.

İşe Başlama Eğitimi Temel Eğitimden Farklıdır

Çırak ve stajyerler dâhil tüm çalışanlara, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az iki saat işe başlama eğitimi verilir. Bu eğitim:

• Yapılacak işi, kullanılacak iş ekipmanını ve çalışma ortamını kapsar.
• İşyerine özgü risk ve önlemlere odaklanır.
• Uygulamalı ve yüz yüze yapılır.
• Temel eğitim süresinden sayılmaz.
• Eğitici, çalışan ve işveren veya vekili tarafından imzalanan tutanakla kayıt altına alınır.

Temel eğitimin tamamı ise çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede ve her durumda en geç üç ay içinde tamamlanmalıdır.

Sınav, Başarı Puanı ve Belgelendirme

• Temel eğitim öncesinde çalışanın bilgi seviyesi belirlenir.
• Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır.
• 100 üzerinden en az 60 puan alan çalışan başarılı sayılır.
• İlk sınavda başarısız olana en fazla iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlarda da başarısız olunursa temel eğitim yeniden alınır.
• Başarılı çalışan için yönetmeliğin Ek-2 örneğine uygun temel eğitim belgesi düzenlenir.
• Katılım tutanakları, sınav kayıtları ve eğitim belgeleri çalışanın özlük dosyasında saklanır.

Sık Sorulan Sorular

İSG temel eğitimi mesleki eğitim yerine geçer mi?

Hayır. Temel İSG eğitimi ile mesleki eğitim farklı yükümlülüklerdir. Tehlikeli veya çok tehlikeli işlerde çalışan için ayrıca mesleki eğitim belgesi gerekebilir.

Alt işveren çalışanlarının eğitiminden kim sorumludur?

Her işveren kendi çalışanlarının eğitiminden sorumludur. Asıl işveren, alt işveren çalışanlarının eğitim belgelerini kontrol eder ve işe başlamadan önce işyerine özgü riskler hakkında bilgi verir.

Altı aydan fazla işten uzak kalan çalışana ne verilir?

Çalışan işe başlamadan önce, Ek-1'in dördüncü başlığı kapsamında işe ve işyerine özgü bilgi yenileme eğitimi verilir.

İş kazası geçiren çalışana yeniden eğitim gerekir mi?

Evet. İşe dönüşte çalışmaya başlamadan önce kazanın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında ilave eğitim verilir.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 ve Ek-2
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulamada işyerinin faaliyet alanı, tehlike sınıfı, risk değerlendirmesi ve çalışanın fiilen yaptığı iş birlikte değerlendirilmelidir.