Elektrik Fen Adamlarının (Mühendisler Hariç) Yetkilerini Düzenleyen Yönetmelik Güncellendi

Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik, 20 Ocak 2026 tarihli ve 33143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme, mühendisler hariç olmak üzere elektrik ile ilgili fen adamlarının yetki, görev ve sorumluluklarını güncelledi. Yönetmelik 1 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. 

Yönetmelik Kimi Kapsıyor?

Bu yönetmelik, mühendislik unvanları dışında kalan ve yapıların elektrik iç tesislerinde görev alan elektrik ile ilgili fen adamlarını kapsıyor. Buna göre;

• Teknisyenler
• Teknikerler
• Yüksek teknikerler
• Teknik öğretmenler

elektrik fen adamı olarak değerlendiriliyor. Ayrıca ustalık belgesi bulunan veya Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından belgelendirilen kişiler de teknisyenlerle aynı grupta kabul ediliyor.

- Yönetmelik, mühendislerin yetki ve sorumluluklarını düzenlemiyor; yalnızca fen adamlarını kapsıyor.

Fen Adamları Nasıl Gruplandırılıyor?

Yönetmeliğe göre elektrik fen adamları, 3795 sayılı Kanun esas alınarak, gördükleri mesleki ve teknik öğretim alanlarına göre gruplandırılıyor. Gruplandırma, fen adamlarının hangi büyüklükteki elektrik iç tesis işlerini üstlenebileceğini belirlemek amacıyla yapılıyor.

Elektrik İç Tesis Yapım İşlerinde Yetki Sınırları

Yeni düzenleme, elektrik iç tesis yapım işlerinde fen adamlarının yetkilerini hesaplanan kurulu güce göre netleştirdi:

• Kurulu gücü 1.000 kW’a kadar olan tesisler → Teknisyenler
• Kurulu gücü 2.000 kW’a kadar olan tesisler → Teknikerler ve yüksek teknikerler
• Kurulu gücü 2.500 kW’a kadar olan tesisler → Teknik öğretmenler

Yetki sınırları belirlenirken, yapının veya yapı grubunun tamamı dikkate alınacak. Elektrik iç tesis işi, projenin bütününü kapsayacak şekilde değerlendirilecek.

Proje Düzenleme Hizmetlerinde Yetki

Fen adamlarının elektrik iç tesis proje düzenleme hizmetleri için yetkileri de kurulu güce göre sınırlandırıldı:

• 30 kW’a kadar → Teknisyenler
• 50 kW’a kadar → Teknikerler ve yüksek teknikerler
• 80 kW’a kadar → Teknik öğretmenler

Ancak lise mezunu olmayan bazı MYK belgesi sahiplerinin proje hizmeti veremeyeceği açıkça hükme bağlandı.

Asansör Tesisatı Yetki Dışında

Yönetmelik, elektrik fen adamlarının asansör tesisatı ile ilgili hiçbir sorumluluk üstlenemeyeceğini açıkça belirtiyor. Bu alan, fen adamlarının yetki kapsamı dışında bırakıldı.

Oda Kaydı ve Şantiye Dosyası Zorunluluğu

Bu yönetmelik kapsamında hizmet vermek isteyen elektrik fen adamlarının, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu uyarınca ilgili meslek odasına kayıtlı olması zorunlu hale getirildi. Yapım işlerine ilişkin kayıtların ise şantiye dosyasında bulundurulması gerekecek.

İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu

Elektrik fen adamları; yürüttükleri tüm faaliyetlerde:

• İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına,
• Türk Standartlarına,
• Teknik şartnamelere,
• Fen ve sanat kurallarına

uygun çalışmakla yükümlü ve sorumlu olacak.

Eski Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı

Yeni düzenleme ile birlikte 11 Kasım 1989 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Böylece elektrik iç tesislerinde görev alan fen adamlarının yetki ve sorumlulukları güncel mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmiş oldu.

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260120-1.htm

Mesleki Eğitim ve Mesleki Yeterlilik Değerlendirme Diyagramı

 -6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,

-Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalışanların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik (diyagramda adı geçen yönetmelik),

-5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu hepsi incelendiği zaman şu şekilde bir akış diyagramı oluşuyor:

Mesleki Eğitim ve Mesleki Yeterlilik arasındaki fark nedir?

MESLEKİ EĞİTİM

6331 sayılı kanuna göre; (İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 17. maddesi 3. fıkrasına göre;)

“Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.”

Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işler neler?

Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalışanların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmeliğin Ek-1 çizelgesinde yer alan işlerde fiilen çalıştırılacakların, yaptığı işe uygun ve Yönetmeliğin 6. maddesinde tanımlanan belgelerden birisine sahip olmaları zorunludur.

Yönetmelik: MevzuatBilgi Sistemi

Yönetmelikte 109 meslek grubu var. Örneğin Metal, kimya, elektrik, nakliye, boşaltma ve yükleme işleri de bu listede yer alıyor.

Yönetmeliğin 6. Maddesi de şu şekildedir:

“Mesleki eğitimin belgelendirilmesi

MADDE 6 – (1) Ek-1 çizelgede yer alan işlerde fiilen çalıştırılacakların, yaptığı işe uygun aşağıda belirtilen belgelerden birisine sahip olmaları zorunludur:

a) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre verilen diploma, bitirme belgesi, yetki belgesi, sertifika, bağımsız işyeri açma belgesi, kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgelerinden birisi,

b) 12/3/2013 tarihli ve 28585 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğine göre mesleki eğitim kursları veya mesleki eğitim modülü/kursları ile eşit süreli olmak koşuluyla işbaşı eğitim programları sonucu alınan belgeler,

c) Millî Eğitim Bakanlığı veya Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlarca verilen operatör belgesi ve sürücü belgesi,

ç) 11/7/2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Patlayıcı Madde Ateşleyici Yeterlilik Belgesinin Verilmesi Esas ve Usullerinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında alınan ateşleyici yeterlilik belgesi,

d) Kuruluş kanunlarında veya ilgili kanunlarca yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,

e) Millî Eğitim Bakanlığının ilgili biriminin onayının alınması şartıyla; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, eğitim amaçlı faaliyet gösteren vakıf ve dernekler, işçi ve işveren kuruluşları ile bünyelerinde kurulu iktisadi işletmeler, işçi ve işveren kuruluşları tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş eğitim amaçlı şirketler ve işveren tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,

f) Uluslararası kurum ve kuruluşlardan alınan ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denkliği sağlanan belgeler,

g) (Değişik:RG-11/5/2017-30063) 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği kapsamında verilen meslekî yeterlilik belgeleri,

(2) (Değişik:RG-11/5/2017-30063) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kayıtlar esas alınarak 1/5/2017 tarihinden önce çalışmaya başlayanlar, Millî Eğitim Bakanlığı ile birinci fıkranın (e) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yapılacak protokoller çerçevesinde verilecek en az 32 saatlik eğitim modüllerini tamamlayarak belgelendirilmeleri halinde bu Yönetmelik kapsamında mesleki eğitim almış olarak kabul edilir.

(3) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilecekler hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacaklar için gerekli olan mesleki eğitim belgeleri kurum ve kuruluşlarca önceden belirlenir ve işe alımlar bu esaslar da göz önünde bulundurularak yapılır.”

 

MESLEKİ YETERLİLİK

5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu bazı meslekler için de Meslekî Yeterlilik Belgesi zorunlu hale getirilmiştir. 204 meslekte zorunlu.

Eğer Mesleğin MYK Zorunluluğu varsa? Muafiyet_Tablosu_204_meslek.pdf

- Ustalık Belgesi

- Mesleki ve Teknik Eğitim Diploması

- MYK Belgesi istenebilir.

Elektrik Hatalarından Nasıl Korunuruz?

Elektrik tesisatlarının yetkili ehil kişilerce yapılması, gereken koruma önlemlerinin (doğru kablolar, topraklama, termik manyetik şalter, sigorta, kaçak akım rölesi vb. seçimi için) alınması için önemlidir. Burada yetkili ehil kişi mesleki eğitim ve/veya mesleki yeterliliği ve/veya ustalık belgesi olan tecrübeli elektrikçi olarak tarif edilebilir.

Elektrik tesisatı çekilirken kullanım amacına ve gerekli güce uygun kablo kesitleri seçilir. Mevcut tesisata aşırı yükleme yapmak, tesisatın aşırı ısınması sonucu; yangın, kaçak riskini arttırır. ELEKTRİK TESİSATINA AŞIRI YÜKLEME YAPMAMALIYIZ.

Nemli, ıslak ortamlarda elektrik hataları daha tehlikelidir. ELEKTRİK TESİSATINI NEM VE SUDAN KORUMALIYIZ.

Elektrik tesisatı zaman içerisinde yıpranabilir, eksiklikler olabilir, bunlar;

- Kablo, fiş, priz kırılabilir,

- Kaçak akım rölesi bozulabilir,

- Kablo PVC izoleleri yıpranma sonucu kırılabilir, kemirgenler koparabilir. Kablo yalıtım hataları meydana gelebilir.

- Topraklama elektrotlarımızın bağlantıları kırılabilir ve kopabilir.

- Pano kapakları açık olabilir.

- Elektrik panoları önünde izole paspas olmayabilir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemeleri yapılmamış olabilir.

Tüm bu hatalara karşı yapmamız gerekenler;

- Kablo, fiş, priz kırıklarında arıza acilen giderilmelidir. Seyyar kablo kırıklarında kablo değiştirilmelidir. Bantla tamir edilmiş seyyar kablolar kullanılmamalıdır.

- Elektrik tesisatında ana panoda 300 mA yangın koruma amaçlı ve 30 mA insan koruma amaçlı kaçak akım röleleri kullanılır. Kaçak akım rölelerinin üzerinde “test” butonu bulunur. Kaçak akım rölesinin çalışma durumu ayda bir olarak üzerindeki test butonu yardımıyla test edilmelidir. (Şehir şebekelerimizde kullanılan topraklama; TT topraklamadır. Şehir şebekesinden alınan elektrik tesisatlarında kaçak akım rölesi mutlaka olmalıdır. Şebekeye bağlanacak cihazların metal kısımları ise işletme topraklamasından ayrı olarak topraklanır. Ayrı bir transformatör ile farklı bir topraklama yöntemi kullanıldıysa elektrikçinizden bilgi almalısınız.)

KAÇAK AKIM RÖLESİ HAYAT KURTARIR.

- Kablo yalıtım hatalarından korunmanın yolu; kaçak akım rölesi çalışır durumda olmalı, topraklamamız iyi durumda olmalıdır. Metal gövdeli iş ekipmanlarında, mutlaka gövde koruma topraklaması yapılmalıdır. Topraklama kablosunun çok telli sarı yeşil izoleli olmasına dikkat edilmelidir.

 

- Topraklama elektrotlarımızın kırılması ihtimaline karşı, elektrik tesisatımızın periyodik kontrollerini yılda 1 (bir) defa yaptırmalı ve bu kontrollerde topraklama ölçümü yaptırmalıyız.

- Elektrik pano kapaklarını kapalı tutmalıyız.

- Elektrik panoları önüne izole paspas yerleştirmeliyiz. Yalıtkan paspas olarak da adlandırılan izole paspaslar elektrik geçirmezlik özelliğine sahiptir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemelerini yaptırmalıyız.

Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü:

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre;

“2.3.2. Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, paratoner tesisatı ile akümülatör ve transformatör ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri elektrik mühendisleri,  elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.”

Elektrik tesisatı periyodik kontrollerinde;

- Elektrik tesisatı uygunluğu,

- Topraklama ölçümleri (İşletme topraklaması, koruma topraklamaları (makine gövde koruma topraklamaları, paratoner, konteyner, tank, katodik vb. koruma topraklamaları))

- Akümülatör, transformatör, jeneratör vb. ekipmanlar.

- Yıldırımdan korunma tesisatı.

Kontrol ettirilmelidir.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları

İşe özgü İSG eğitim konuları hazır bir listeden rastgele seçilmez. Çalışanın görevi, iş ekipmanı, çalışma alanı, risk değerlendirmesi, acil durum planı ve varsa patlamadan korunma dokümanı birlikte incelenerek belirlenir. Aynı işyerinde çalışan elektrikçi, depo görevlisi ve ofis çalışanının ihtiyaç duyduğu eğitim içeriği aynı değildir.

2026 yönetmeliğinin önemli ayrımı: Ek-1'in dördüncü başlığındaki işe ve işyerine özgü konular, temel eğitimin zorunlu parçasıdır. Bunların ötesinde programa yeni konular eklenirse, temel eğitimin asgari süresi de eklenen konuların kapsamına göre makul ölçüde artırılmalıdır.

İçindekiler

1. İşe özgü konu ile ilave konu arasındaki fark
2. Eğitim konusu nasıl belirlenir?
3. İşe özgü ve ilave eğitim konu örnekleri
4. Örnek eğitim planı
5. Sık yapılan hatalar

İşe Özgü Konu ile İlave Konu Aynı Şey midir?

Kavram	Anlamı	Eğitim süresine etkisi
Ek-1 dördüncü başlık	Risk değerlendirmesine ve işyeri dokümanlarına dayalı işe/işyerine özgü risklerdir. Temel eğitimin zorunlu bölümüdür.	İlk temel eğitim içinde az tehlikelide en az 2, tehlikelide en az 3, çok tehlikelide en az 4 ders saati ayrılır.
İlave temel eğitim konusu	Ek-1'deki asgari içerik dışında, ihtiyaç analizi sonucunda temel eğitim programına eklenen konudur.	Asgari temel eğitim süresi, konunun kapsam ve niteliğine göre makul ölçüde artırılır.
Ayrı mevzuata dayalı özel eğitim	Belirli iş, ekipman veya göreve ilişkin başka mevzuatın aradığı eğitim ya da yeterliliktir.	Temel eğitimde konudan söz edilmesi, özel eğitim veya belge yükümlülüğünü kendiliğinden karşılamaz.

Ek-1'in bütün asgari başlıklarını görmek için Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları yazısını inceleyebilirsiniz.

İlave İSG Eğitim Konuları Nasıl Belirlenir?

1. Görevi tanımlayın: Çalışanın unvanından çok, fiilen yaptığı işi ve kullandığı ekipmanı esas alın.
2. Risk kaynaklarını çıkarın: Risk değerlendirmesi, saha gözlemleri, ramak kala kayıtları, kazalar, meslek hastalığı şüpheleri ve acil durum senaryolarını inceleyin.
3. Çalışan grubunu belirleyin: Konuyu tüm çalışanlara değil, maruz kalan veya görevi bulunan gruba verin.
4. Hedefi yazın: Eğitim sonunda çalışanın hangi tehlikeyi tanıyacağı ve hangi güvenli davranışı uygulayacağı ölçülebilir biçimde tanımlansın.
5. Yöntem ve eğiticiyi seçin: Uygulama gerektiren konuları sahada gösterin; eğiticinin uzmanlık alanının konuya uygun olmasını sağlayın.
6. Süreyi ve kaydı güncelleyin: Yıllık eğitim programına konu, hedef grup, süre, yöntem ve eğiticiyi ekleyin; katılım ve değerlendirme kayıtlarını saklayın.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konusu Örnekleri

Aşağıdaki başlıklar örnektir. Bir konu yalnızca işyerinde ilgili risk ve çalışan grubu varsa programa alınmalıdır.

1. Enerji kontrolü ve elektrik güvenliği

• EKED/LOTO/LOTOTO: enerjiyi kesme, kilitleme, etiketleme ve enerjisizliği doğrulama,
• Elektrik, hidrolik, pnömatik, mekanik ve termal artık enerjilerin güvenli boşaltılması,
• Yetkisiz müdahalenin önlenmesi ve bakım öncesi güvenli izolasyon,
• Topraklama, kaçak akım koruması ve TN/TT/IT sistemleri yalnızca ilgili teknik personel için,
• Akü, batarya enerji depolama sistemleri ve şarj alanlarında güvenli çalışma.

2. İş izin sistemi ve yüksek riskli çalışmalar

• Sıcak çalışma izni,
• Yüksekte çalışma ve düşmeye karşı koruma planı,
• Kapalı alana giriş ve kurtarma düzeni,
• Kazı, kaldırma operasyonu ve elektrik çalışma izinleri,
• Eş zamanlı çalışmaların ve alt işveren faaliyetlerinin koordinasyonu,
• İşi durdurma yetkisi ve güvenli yeniden başlatma.

3. Makine, ekipman ve saha trafiği

• Makine koruyucuları, emniyet tertibatları ve beklenmeyen çalışmanın önlenmesi,
• Forklift, mobil iş ekipmanı ve yaya yollarının ayrılması,
• Vinç ve kaldırma operasyonlarında sapancı, işaretçi ve operatör iletişimi,
• İskele, merdiven, yükseltilebilir iş platformu ve düşmeye karşı koruyucu ekipman seçimi,
• İş ekipmanlarının bakım ve periyodik kontrol kavramları, kontrol etiketi ve uygunsuzluk bildirimi,
• Robotlu veya otomasyonlu alanlara güvenli giriş.

4. Kimyasal maddeler ve patlayıcı ortamlar

• Güvenlik bilgi formu, kimyasal etiketler ve uyumsuz kimyasalların ayrılması,
• Dökülme-sızıntı müdahalesi ve acil duş/göz duşu kullanımı,
• ATEX, patlayıcı ortam bölgeleri ve ex-proof ekipman farkındalığı,
• Gaz ölçümü, ortam izleme ve alarm seviyeleri,
• Kanserojen, mutajen veya üreme için toksik maddelerle güvenli çalışma,
• Tehlikeli madde taşımacılığı kuralları (ADR, RID, ADN, IMDG veya IATA) yalnızca ilgili görev ve taşıma türü için.

5. Acil durumlar ve çevresel tehlikeler

• İşyerine özgü alarm, tahliye, toplanma ve yoklama düzeni,
• Yangın türleri, ilk müdahalenin sınırları ve güvenli kaçış,
• Deprem, sel, aşırı hava olayları ve enerji kesintileri,
• Kimyasal sızıntı, gaz kaçağı veya ilgili işyerlerinde KBRN senaryoları,
• Engelli veya tahliyede desteğe ihtiyaç duyan çalışanların tahliyesi,
• Acil durum ekiplerinin görev sınırları ve dış yardım birimleriyle iletişim.

6. Organizasyon ve güvenlik kültürü

• Ramak kala, tehlikeli durum ve uygunsuzluk bildirimi,
• Değişiklik yönetimi: yeni ekipman, proses veya kimyasal devreye alma,
• Vardiya teslimi ve kritik işlerde etkili iletişim,
• Yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve cep telefonu kullanımının riskleri,
• Psikososyal riskler, işyeri şiddeti ve acil iletişim yolları,
• Ziyaretçi, taşeron ve tedarikçi saha kuralları.

Kısa Bir Örnek Eğitim Planı

Çalışan grubu	Belirlenen risk	Uygun eğitim başlığı	Önerilen yöntem
Bakım ekibi	Beklenmeyen enerji verilmesi	LOTO ve artık enerji kontrolü	Yüz yüze anlatım + sahada uygulama
Depo çalışanı	Forklift-yaya çarpışması	Saha trafik planı ve kör noktalar	Alan turu + senaryo çalışması
Kaynakçı	Yangın ve patlama	Sıcak çalışma izni ve yangın gözcüsü	Yüz yüze + iş izin formu uygulaması
Laboratuvar çalışanı	Kimyasal sıçrama	SDS, dökülme müdahalesi ve göz duşu	Gösterim + uygulama
Ofis çalışanı	Kas-iskelet yükü ve yangın	Ekranlı çalışma, ergonomi ve tahliye	Uzaktan veya yüz yüze

Sık Yapılan Hatalar

• Her çalışana aynı listeyi vermek: Eğitim, göreve ve maruziyete göre hedeflenmelidir.
• Çok teknik ayrıntıyı ilgisiz gruba anlatmak: TN/TT/IT gibi konular genel çalışan kitlesi yerine ilgili teknik personele yöneltilmelidir.
• Sunumda başlığın geçmesini yeterli saymak: Uygulamalı işlerde güvenli davranış sahada gösterilmeli ve ölçülmelidir.
• Ek konuları mevcut süreye sıkıştırmak: Ek-1 dışındaki konular eklendiğinde eğitim süresi makul ölçüde artırılmalıdır.
• Özel yeterlilikleri temel eğitimle karıştırmak: Operatörlük, mesleki eğitim veya MYK belgesi gereken bir işi yalnızca temel İSG eğitimiyle yaptırmak yeterli değildir.

Pratik sonuç: İyi bir eğitim programı “hangi konuları anlatalım?” sorusundan önce “hangi çalışan, hangi işi yaparken, hangi riske maruz kalıyor ve eğitim sonunda neyi farklı yapmalı?” sorusunu cevaplar.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 Eğitim Konuları Tablosu
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu liste örnek ve bilgilendirme amaçlıdır. Eğitim programı, işyerinin güncel risk değerlendirmesi ve çalışanların fiilen yaptığı işler esas alınarak hazırlanmalıdır.

MYK Belgesi Yerine Geçen Belge ve Diplomalar (2026)

MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunlu bir meslekte, her diploma veya sertifika MYK belgesi yerine geçmez. Muafiyet için belgenin mevzuatta kabul edilen türde olması ve belgede yazılı bölüm, alan, program veya dalın çalışanın fiilen yaptığı meslekle uyumlu bulunması gerekir.

2026 güncellemesi: 23 Mart 2026 tarihli tebliğle 40 yeni meslek daha kapsama alındı ve toplam sayı 244'e çıktı. Yeni eklenen 40 meslekte belgesiz çalıştırma yasağı, tebliğdeki 12 aylık geçiş süresinin sonunda 23 Mart 2027'de başlayacaktır. Önceki 204 mesleğin mevcut yükümlülükleri ise devam etmektedir.

İçindekiler

1. MYK belgesi yerine kabul edilebilen belgeler
2. Otomatik olarak MYK yerine geçmeyen belgeler
3. Muafiyet nasıl kontrol edilir?
4. 204 ve 244 meslek ayrımı
5. İşveren için kontrol listesi

MYK Belgesi Yerine Hangi Belge ve Diplomalar Geçebilir?

5544 sayılı Kanun ve ilgili belge zorunluluğu tebliğleri kapsamında, aşağıdaki belgeler ilgili meslekle eşleşmeleri şartıyla MYK belgesi muafiyeti sağlayabilir:

1. Ustalık belgesi

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre alınmış ustalık belgesi, yalnızca belgede belirtilen alan veya dalda çalışılması hâlinde muafiyet sağlayabilir.

2. İlgili mesleki ve teknik eğitim diploması

Aşağıdaki kurumlardan alınan ve çalışılan meslekle eşleşen diplomalar muafiyet kapsamında olabilir:

• Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarının ilgili alan veya dal diploması,
• Üniversitelerin mesleki ve teknik eğitim veren ilgili okul veya bölüm diploması.

Diplomanın seviyesi veya okulun adı tek başına yeterli değildir. Diploma alanının ilgili ulusal yeterlilikle eşleşmesi gerekir.

3. Belirli eski kurs bitirme belgeleri

İlgili tebliğde hüküm bulunması şartıyla, 1 Ocak 2022'den önce 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 6'ncı maddesinin altıncı fıkrası kapsamında MEB tarafından belirlenen programı başarıyla tamamlayanlara verilen kurs bitirme belgesi de, belgede yazan program veya alanla uyumlu işte muafiyet sağlayabilir.

Bu istisna bütün kurs sertifikaları için geçerli değildir. Kursun hukuki dayanağı, düzenlenme tarihi, programı ve meslek eşleşmesi kontrol edilmelidir. Ayrıca bu hüküm somut mesleğin bağlı olduğu tebliğde yer almalıdır.

Hangi Belgeler Otomatik Olarak MYK Yerine Geçmez?

• Temel iş sağlığı ve güvenliği eğitim belgesi,
• İşe başlama veya oryantasyon eğitimi tutanağı,
• Herhangi bir MEB onaylı kurs sertifikası,
• Kalfalık veya usta öğreticilik belgesi, yalnızca adı nedeniyle,
• Operatörlük belgesi veya sürücü belgesi, MYK mesleğiyle muafiyet eşleşmesi yoksa,
• İşyeri içi eğitim katılım belgesi,
• Farklı meslek, alan, dal veya seviyeye ait diploma ve belgeler.

Bu belgelerden bazıları mesleki eğitim belgesi bakımından geçerli olabilir. Ancak mesleki eğitim belgesi olarak kabul edilmek, belgenin MYK zorunluluğundan da muafiyet sağladığı anlamına gelmez.

MYK Muafiyeti Nasıl Kontrol Edilir?

1. Fiili mesleği belirleyin: Çalışanın yalnızca kadro unvanını değil, gerçekte yaptığı işi esas alın.
2. Zorunlu meslek listesini arayın: MYK portalında ulusal yeterlilik kodu, adı ve seviyesini kontrol edin.
3. Geçiş tarihini kontrol edin: Mesleğin hangi tebliğle kapsama girdiğini ve 12 aylık sürenin dolup dolmadığını belirleyin.
4. Muafiyet tablosuna bakın: Diploma veya ustalık belgesinin ilgili ulusal yeterlilikle eşleştirilmiş olması gerekir.
5. Belgeyi doğrulayın: Belgenin düzenleyen kurum, tarih, alan, dal, seviye ve doğrulama bilgilerini inceleyin.
6. Kanıtı saklayın: MYK belgesi veya muafiyet dayanağını çalışanın özlük dosyasında bulundurun.

En güvenli uygulama: “Diploması var, muaftır” şeklinde genel karar vermek yerine, MYK'nın güncel muafiyet tablosunda diploma/ustalık alanı ile ulusal yeterlilik eşleşmesini belgeleyin.

204 Meslek mi, 244 Meslek mi?

Meslek grubu	Durum	Kritik tarih
Önceki yedi tebliğ kapsamındaki 204 meslek	Belge zorunluluğu ve varsa muafiyet kontrolleri devam ediyor.	İlgili eski tebliğlerin geçiş süreleri dolmuştur.
2026/1 sayılı tebliğle eklenen 40 meslek	Listeye dâhildir; 12 aylık hazırlık/geçiş süresi işlemektedir.	Belgesiz çalıştırma yasağı 23 Mart 2027'de başlar.
Toplam	244 meslek belge zorunluluğu kapsamına alınmıştır.	Her meslek için bağlı olduğu tebliğ ve tarih ayrı kontrol edilmelidir.

Güncel liste sabit bir PDF kopyasından değil, MYK Portal belge zorunluluğu aramasından kontrol edilmelidir.

İşveren İçin Kısa Kontrol Listesi

• Çalışanın fiili işi ile SGK meslek kodu ve görev tanımı tutarlı mı?
• Meslek, güncel MYK zorunlu meslek listesinde bulunuyor mu?
• İlgili tebliğin 12 aylık geçiş süresi doldu mu?
• Çalışanın geçerli MYK belgesi var mı?
• MYK belgesi yoksa diploma, ustalık veya uygun eski kurs belgesi muafiyet tablosunda eşleşiyor mu?
• Belgenin seviyesi, alanı, dalı ve geçerlilik süresi işe uygun mu?

Belge doğrulandı ve bir örneği özlük dosyasına konuldu mu?

Sık Sorulan Sorular

Her meslek lisesi diploması MYK belgesi yerine geçer mi?

Hayır. Diploma alanı veya dalı, çalışılan meslek ve ilgili ulusal yeterlilikle eşleşmelidir.

Ustalık belgesi olan herkes MYK'dan muaf mıdır?

Hayır. Ustalık belgesinin 3308 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiş olması ve belgede yazılı alan/dal ile yapılan işin uyumlu olması gerekir.

Kurs bitirme belgesi için neden 1 Ocak 2022 tarihi önemlidir?

Güncel bazı tebliğlerdeki özel muafiyet, yalnızca bu tarihten önce 5580 sayılı Kanun kapsamındaki MEB programlarını tamamlayanlara verilen ve çalışılan işle eşleşen kurs bitirme belgelerini kapsar.

MYK belgesi süreli midir?

Belgenin geçerlilik ve yenileme koşulları ilgili ulusal yeterliliğe göre değişebilir. Belge üzerindeki süre ve MYK'nın belge yenileme kuralları kontrol edilmelidir.

Resmî Kaynaklar

• 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
• 23 Mart 2026 tarihli MYK Belge Zorunluluğu Tebliği (2026/1)
• 2026/1 sayılı Tebliğ ile eklenen 40 meslek
• MYK – Belge zorunluluğu ve muafiyet tablosu
• MYK Portal – Güncel zorunlu meslek araması

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muafiyet kararı, ilgili mesleğin bağlı olduğu tebliğ, çalışanın fiilen yaptığı iş ve MYK'nın güncel eşleştirme tabloları birlikte incelenerek verilmelidir.

Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2021/2)

Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2021/2) 31.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı. 

“Belge zorunluluğu

MADDE 3 – (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.”

Linki: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=39179&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5

Mesleki Yeterlilik Kurumu - Belge Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler

Mesleki Yeterlilik Kurumunun internet sitesinin; https://www.myk.gov.tr/

sağ kısımda Belge Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler yer almaktadır. 

Linki: https://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_yeterlilik&view=arama&belge_zorunlu=1

21 Mart 2021 tarihi itibariyle 143 meslekte mesleki yeterlilik zorunluluğu vardır. 

5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununda Yapılan Bazı Değişikliklere göre;

Ek Madde 1 – (Ek: 4/4/2015-6645/74 md.) (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz. 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’na göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.

Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler (2019/1)

Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2019/1) 03.10.2019 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı.

Tebliğe göre;

"Belge zorunluluğu

MADDE 3 – (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz."

Linki: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.33835&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=

SIRA NO	ULUSAL YETERLİLİK KODU	ULUSAL YETERLİLİK ADI	SEVİYESİ
1.	11UY0004-5	AĞIR VASITA TECRÜBE SÜRÜCÜSÜ	Seviye 5
2.	12UY0071-3	ARMÜRLÜ DOKUMA KUMAŞ DESEN HAZIRLAMA ELEMANI	Seviye 3
3.	12UY0072-4	ARMÜRLÜ DOKUMA KUMAŞ DESİNATÖRÜ	Seviye 4
4.	12UY0111-3	AYAKÇI(DERİ/KÜRK HAZIR GİYİM)	Seviye 3
5.	12UY0116-4	DERİ İŞLENTİ OPERATÖRÜ	Seviye 4
6.	13UY0148-3	HADDECİ	Seviye 3
7.	13UY0148-4	HADDECİ	Seviye 4
8.	11UY0038-4	İPLİK OPERATÖRÜ	Seviye 4
9.	15UY0218-2	İŞARETÇİ	Seviye 2
10.	12UY0073-3	JAKARLI DOKUMA KUMAŞ DESEN HAZIRLAMA ELEMANI	Seviye 3
11.	12UY0074-4	JAKARLI DOKUMA KUMAŞ DESİNATÖRÜ	Seviye 4
12.	15UY0234-3	KARTONPİYER UYGULAYICISI	Seviye 3
13.	12UY0113-4	KESİMCİ (DERİ/KÜRK HAZIR GİYİM)	Seviye 4
14.	12UY0115-3	KESİMCİ (SARACİYE)	Seviye 3
15.	12UY0088-3	LİMAN FORKLİFT OPERATÖRÜ	Seviye 3
16.	12UY0064-3	LİMAN SAHA İSTİF MAKİNELERİ OPERATÖRÜ (CRS VE ECS)	Seviye 3
17.	12UY0112-4	MODEL MAKİNECİ (DERİ/KÜRK HAZIR GİYİM)	Seviye 4
18.	12UY0077-5	OTOMASYON SİSTEMLERİ PROGRAMCISI	Seviye 5
19.	14UY0193-4	OTOMOTİV KONTROL, TEST VE AYAR İŞÇİSİ	Seviye 4
20.	13UY0120-4	TARİHİ ESER KORUMA VE RESTORASYON ELEMANI	Seviye 4
21.	13UY0120-5	TARİHİ ESER KORUMA VE RESTORASYON ELEMANI	Seviye 5
22.	14UY0200-3	TAŞLAMA TEZGÂH İŞÇİSİ	Seviye 3
23.	14UY0200-4	TAŞLAMA TEZGÂH İŞÇİSİ	Seviye 4
24.	12UY0089-4	YÜKSEK GERİLİM KABLO AKSESUARLARI MONTAJCISI	Seviye 4
25.	12UY0090-4	YÜKSEK GERİLİM TEÇHİZATI TEST ELEMANI	Seviye 4
26.	12UY0090-5	YÜKSEK GERİLİM TEÇHİZATI TEST ELEMANI	Seviye 5