Elektrikli Araçta Yangın Çıkarsa Sürücü Ne Yapmalı? Adım Adım Güvenlik Rehberi

Elektrikli araçlar, gelişmiş güvenlik sistemleri sayesinde oldukça güvenli ulaşım araçlarıdır. Ancak trafik kazası, batarya hasarı, elektrik sistemi arızası veya dış etkenler nedeniyle nadiren de olsa yangın meydana gelebilir. Böyle bir durumda panik yapmak yerine doğru adımları uygulamak hem sizin hem de araçtaki diğer kişilerin hayatını koruyacaktır.

Bu yazıda, elektrikli araçta yangın çıkması durumunda sürücünün yapması gerekenleri adım adım anlatıyoruz.

Elektrikli Araçta Yangın Belirtileri Nelerdir?

Yangın başlamadan önce araç bazı belirtiler verebilir.

Dikkat edilmesi gereken başlıca işaretler şunlardır:

• Batarya veya araç altından duman çıkması
• Keskin, kimyasal veya yanık kokusu
• Araç altından tıslama veya çıtırtı sesleri
• Gösterge panelinde batarya arızası veya yüksek voltaj uyarıları
• Aracın normalden fazla ısınması
• Batarya bölgesinden alev görülmesi

Bu belirtilerden biri fark edildiğinde araç güvenli bir şekilde durdurulmalıdır.

1. Aracı Güvenli Bir Yerde Durdurun

Panik yapmadan aracınızı mümkünse emniyet şeridine veya güvenli bir alana çekin.

Aracı;

• Akaryakıt istasyonlarından,
• Kapalı otopark girişlerinden,
• Binalardan,
• Kalabalık alanlardan,
• Yanıcı malzemelerden

uzakta durdurmaya çalışın.

2. Aracı Durdurun ve Park Konumuna Alın

Aracı tamamen durdurun.

• Park frenini çekin.
• Vitesi "P" konumuna alın.
• Aracı kapatın.

Bu işlem yangını söndürmez ancak aracın istemsiz hareket etmesini önler.

3. Tüm Yolcuları Hemen Tahliye Edin

Can güvenliği her şeyden önemlidir.

• Çocukları ve yaşlıları öncelikle araçtan çıkarın.
• Kişisel eşyalarınızı almaya çalışmayın.
• Aracın yanında beklemeyin.

Tahliye işlemi mümkün olduğunca hızlı yapılmalıdır.

4. Güvenli Mesafeye Uzaklaşın

Araçtan en az 15 metre, mümkünse daha fazla uzaklaşın.

Elektrikli araç bataryalarında meydana gelen termal kaçak (thermal runaway) nedeniyle batarya hücreleri art arda alev alabilir ve yangın yeniden büyüyebilir.

Bu nedenle araç söndü gibi görünse bile yaklaşılmamalıdır.

5. 112 Acil Çağrı Merkezini Arayın

İtfaiye ekiplerine mutlaka;

"Yangın çıkan araç elektrikli araçtır."

bilgisini verin.

Bu bilgi, ekiplerin uygun müdahale yöntemini planlaması açısından önemlidir.

6. Dumanı Solumayın

Lityum-iyon batarya yangınlarında ortaya çıkan gazlar sağlığa zararlı olabilir.

Bu nedenle;

• Rüzgâr yönüne dikkat edin.
• Dumanın bulunduğu alandan uzaklaşın.
• Başkalarının da yaklaşmasını engelleyin.

7. Küçük Başlangıç Yangınlarına Güvenliyse Müdahale Edin

Eğer yangın henüz çok başlangıç aşamasındaysa ve bataryaya ulaşmadığı değerlendiriliyorsa, kendi güvenliğinizi riske atmadan ilk müdahale yapılabilir.

Müdahale edilebilecek örnek durumlar:

• Araç içindeki küçük döşeme yangını
• Bagajdaki eşyalardan kaynaklanan yangın
• Lastikte başlayan küçük yangın
• Motor bölmesindeki sınırlı plastik veya kablo yangını

Bu tür durumlarda aracınızda bulunan ABC kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü ile ilk müdahale yapılabilir.

Ancak aşağıdaki durumlarda müdahale etmeyin:

• Araç altından yoğun beyaz veya gri duman çıkıyorsa,
• Batarya bölümünden alev yükseliyorsa,
• Patlama veya yüksek sesli çatırdama sesleri duyuluyorsa,
• Yangın hızla büyüyorsa.

Bu durumda tek yapılması gereken güvenli mesafeye çekilmek ve itfaiyeyi beklemektir.

Elektrikli Araç Yangınında Yapılmaması Gerekenler

Aşağıdaki davranışlar ciddi tehlike oluşturabilir:

• Aracın yanında beklemek
• Dumanı solumak
• Batarya bölümünü açmaya çalışmak
• Turuncu yüksek gerilim kablolarına dokunmak
• Aracı çekiciyle hareket ettirmeye çalışmak
• Yangın söndü diye hemen araca yaklaşmak

Enerji Santralleri İnşaatında Doğru NACE Kodu Nedir?

Enerji Santrali Yapımında Kullanılması Gereken NACE Kodu

Enerji santrallerinin yapım faaliyetleri için uygun NACE kodu:

42.22.02 – Enerji Santralleri İnşaatı

Bu kod, elektrik üretim tesislerinin kurulmasına yönelik inşaat ve montaj faaliyetlerini kapsar.

42.22.02 NACE Kodu Hangi İşleri Kapsar?

Bu faaliyet kodu kapsamında;

• Güneş Enerji Santrali (GES) kurulumu,
• Rüzgar Enerji Santrali (RES) kurulumu,
• Hidroelektrik Santral (HES) yapımı,
• Jeotermal Enerji Santrali yapımı,
• Termik Santral yapımı,
• Biyokütle ve biyogaz enerji santrali yapımı,
• Santral sahası altyapı ve üstyapı işleri,
• Trafo merkezi ve şalt sahası kurulumu,
• Enerji nakil hattı bağlantıları,
• Mekanik ve elektrik montaj çalışmaları,
• Devreye alma faaliyetleri

yer almaktadır.

İşletme Faaliyeti ile Yapım Faaliyeti Karıştırılmamalıdır

Santralin kurulumunu gerçekleştiren yüklenici firma için uygun faaliyet kodu 42.22.02 – Enerji Santralleri İnşaatıdır.

Ancak santral tamamlanıp elektrik üretimine başladıktan sonra işletmenin faaliyeti artık elektrik üretimi olarak değerlendirilir ve buna uygun NACE kodu kullanılmalıdır. Örneğin yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üreten işletmeler için 35.12.00 – Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi kodu kullanılmaktadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Neden Önemlidir?

Yanlış NACE kodu seçimi;

• İşyerinin tehlike sınıfının yanlış belirlenmesine,
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme sürelerinin hatalı hesaplanmasına,
• İSG-KATİP kayıtlarında uyumsuzluk oluşmasına,
• Bakanlık ve SGK denetimlerinde idari sorunlarla karşılaşılmasına

neden olabilir.

Sonuç

Enerji santrallerinin kurulumunu ve inşaatını gerçekleştiren firmalar için doğru NACE kodu 42.22.02 – Enerji Santralleri İnşaatıdır. Bu kapsam; GES, RES, HES, jeotermal, termik ve biyokütle enerji santrallerinin yapımına yönelik inşaat ve montaj faaliyetlerini içerir. Santral işletmeye alındıktan sonra ise işletmenin fiili faaliyetine uygun elektrik üretim NACE kodu kullanılmalıdır.

GES İşletmelerinde Doğru NACE Kodu Nedir?

Güneş Enerji Santrallerinin (GES) yaygınlaşmasıyla birlikte işletmelerin en çok merak ettiği konulardan biri de doğru NACE kodunun belirlenmesidir. NACE kodu, işyerinin faaliyet alanını tanımlayan ve SGK, vergi ile iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında esas alınan faaliyet kodudur. 

2025 yılında yürürlüğe giren NACE Rev.2.1 Ver.3 güncellemesiyle elektrik üretim faaliyetleri daha ayrıntılı şekilde sınıflandırılmıştır. Yeni sınıflandırmaya göre;

 35.11.00 – Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi

 35.12.00 – Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

olarak iki ayrı faaliyet kodu bulunmaktadır. 

Güneş enerjisinden elektrik üreten tesisler yenilenebilir enerji kaynağı kullandığından, GES işletmeleri için uygun faaliyet kodu:

 35.12.00 – Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

olmalıdır. 

İş Sağlığı ve Güvenliği Tehlike Sınıfları Tebliği'ne göre 35.12.00 faaliyet kodu “Çok Tehlikeli” sınıfta yer almaktadır. 

NACE Rev.2.1'e geçiş sürecinde birçok işyerinin kodları SGK tarafından otomatik olarak güncellenmiştir. Ancak işletmelerin faaliyet kodlarının fiilen yürüttükleri işle uyumlu olup olmadığını kontrol etmeleri önem taşımaktadır.

Elektrik Fen Adamlarının (Mühendisler Hariç) Yetkilerini Düzenleyen Yönetmelik Güncellendi

Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik, 20 Ocak 2026 tarihli ve 33143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme, mühendisler hariç olmak üzere elektrik ile ilgili fen adamlarının yetki, görev ve sorumluluklarını güncelledi. Yönetmelik 1 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. 

Yönetmelik Kimi Kapsıyor?

Bu yönetmelik, mühendislik unvanları dışında kalan ve yapıların elektrik iç tesislerinde görev alan elektrik ile ilgili fen adamlarını kapsıyor. Buna göre;

• Teknisyenler
• Teknikerler
• Yüksek teknikerler
• Teknik öğretmenler

elektrik fen adamı olarak değerlendiriliyor. Ayrıca ustalık belgesi bulunan veya Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından belgelendirilen kişiler de teknisyenlerle aynı grupta kabul ediliyor.

- Yönetmelik, mühendislerin yetki ve sorumluluklarını düzenlemiyor; yalnızca fen adamlarını kapsıyor.

Fen Adamları Nasıl Gruplandırılıyor?

Yönetmeliğe göre elektrik fen adamları, 3795 sayılı Kanun esas alınarak, gördükleri mesleki ve teknik öğretim alanlarına göre gruplandırılıyor. Gruplandırma, fen adamlarının hangi büyüklükteki elektrik iç tesis işlerini üstlenebileceğini belirlemek amacıyla yapılıyor.

Elektrik İç Tesis Yapım İşlerinde Yetki Sınırları

Yeni düzenleme, elektrik iç tesis yapım işlerinde fen adamlarının yetkilerini hesaplanan kurulu güce göre netleştirdi:

• Kurulu gücü 1.000 kW’a kadar olan tesisler → Teknisyenler
• Kurulu gücü 2.000 kW’a kadar olan tesisler → Teknikerler ve yüksek teknikerler
• Kurulu gücü 2.500 kW’a kadar olan tesisler → Teknik öğretmenler

Yetki sınırları belirlenirken, yapının veya yapı grubunun tamamı dikkate alınacak. Elektrik iç tesis işi, projenin bütününü kapsayacak şekilde değerlendirilecek.

Proje Düzenleme Hizmetlerinde Yetki

Fen adamlarının elektrik iç tesis proje düzenleme hizmetleri için yetkileri de kurulu güce göre sınırlandırıldı:

• 30 kW’a kadar → Teknisyenler
• 50 kW’a kadar → Teknikerler ve yüksek teknikerler
• 80 kW’a kadar → Teknik öğretmenler

Ancak lise mezunu olmayan bazı MYK belgesi sahiplerinin proje hizmeti veremeyeceği açıkça hükme bağlandı.

Asansör Tesisatı Yetki Dışında

Yönetmelik, elektrik fen adamlarının asansör tesisatı ile ilgili hiçbir sorumluluk üstlenemeyeceğini açıkça belirtiyor. Bu alan, fen adamlarının yetki kapsamı dışında bırakıldı.

Oda Kaydı ve Şantiye Dosyası Zorunluluğu

Bu yönetmelik kapsamında hizmet vermek isteyen elektrik fen adamlarının, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu uyarınca ilgili meslek odasına kayıtlı olması zorunlu hale getirildi. Yapım işlerine ilişkin kayıtların ise şantiye dosyasında bulundurulması gerekecek.

İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu

Elektrik fen adamları; yürüttükleri tüm faaliyetlerde:

• İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına,
• Türk Standartlarına,
• Teknik şartnamelere,
• Fen ve sanat kurallarına

uygun çalışmakla yükümlü ve sorumlu olacak.

Eski Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı

Yeni düzenleme ile birlikte 11 Kasım 1989 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Böylece elektrik iç tesislerinde görev alan fen adamlarının yetki ve sorumlulukları güncel mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmiş oldu.

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260120-1.htm

Mesleki Eğitim ve Mesleki Yeterlilik Değerlendirme Diyagramı

 -6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,

-Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalışanların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik (diyagramda adı geçen yönetmelik),

-5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu hepsi incelendiği zaman şu şekilde bir akış diyagramı oluşuyor:

Mesleki Eğitim ve Mesleki Yeterlilik arasındaki fark nedir?

MESLEKİ EĞİTİM

6331 sayılı kanuna göre; (İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 17. maddesi 3. fıkrasına göre;)

“Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.”

Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işler neler?

Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalışanların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmeliğin Ek-1 çizelgesinde yer alan işlerde fiilen çalıştırılacakların, yaptığı işe uygun ve Yönetmeliğin 6. maddesinde tanımlanan belgelerden birisine sahip olmaları zorunludur.

Yönetmelik: MevzuatBilgi Sistemi

Yönetmelikte 109 meslek grubu var. Örneğin Metal, kimya, elektrik, nakliye, boşaltma ve yükleme işleri de bu listede yer alıyor.

Yönetmeliğin 6. Maddesi de şu şekildedir:

“Mesleki eğitimin belgelendirilmesi

MADDE 6 – (1) Ek-1 çizelgede yer alan işlerde fiilen çalıştırılacakların, yaptığı işe uygun aşağıda belirtilen belgelerden birisine sahip olmaları zorunludur:

a) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre verilen diploma, bitirme belgesi, yetki belgesi, sertifika, bağımsız işyeri açma belgesi, kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgelerinden birisi,

b) 12/3/2013 tarihli ve 28585 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğine göre mesleki eğitim kursları veya mesleki eğitim modülü/kursları ile eşit süreli olmak koşuluyla işbaşı eğitim programları sonucu alınan belgeler,

c) Millî Eğitim Bakanlığı veya Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlarca verilen operatör belgesi ve sürücü belgesi,

ç) 11/7/2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Patlayıcı Madde Ateşleyici Yeterlilik Belgesinin Verilmesi Esas ve Usullerinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında alınan ateşleyici yeterlilik belgesi,

d) Kuruluş kanunlarında veya ilgili kanunlarca yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,

e) Millî Eğitim Bakanlığının ilgili biriminin onayının alınması şartıyla; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, eğitim amaçlı faaliyet gösteren vakıf ve dernekler, işçi ve işveren kuruluşları ile bünyelerinde kurulu iktisadi işletmeler, işçi ve işveren kuruluşları tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş eğitim amaçlı şirketler ve işveren tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,

f) Uluslararası kurum ve kuruluşlardan alınan ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denkliği sağlanan belgeler,

g) (Değişik:RG-11/5/2017-30063) 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği kapsamında verilen meslekî yeterlilik belgeleri,

(2) (Değişik:RG-11/5/2017-30063) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kayıtlar esas alınarak 1/5/2017 tarihinden önce çalışmaya başlayanlar, Millî Eğitim Bakanlığı ile birinci fıkranın (e) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yapılacak protokoller çerçevesinde verilecek en az 32 saatlik eğitim modüllerini tamamlayarak belgelendirilmeleri halinde bu Yönetmelik kapsamında mesleki eğitim almış olarak kabul edilir.

(3) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilecekler hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacaklar için gerekli olan mesleki eğitim belgeleri kurum ve kuruluşlarca önceden belirlenir ve işe alımlar bu esaslar da göz önünde bulundurularak yapılır.”

 

MESLEKİ YETERLİLİK

5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu bazı meslekler için de Meslekî Yeterlilik Belgesi zorunlu hale getirilmiştir. 204 meslekte zorunlu.

Eğer Mesleğin MYK Zorunluluğu varsa? Muafiyet_Tablosu_204_meslek.pdf

- Ustalık Belgesi

- Mesleki ve Teknik Eğitim Diploması

- MYK Belgesi istenebilir.

Teleferik Güvenliği Üzerine İnceleme

Teleferik, Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği (2016/424/AB)’ne uygun olarak piyasaya arz edilmiş olmalı ve yönetmeliğin Ek II Temel Gerekler maddesine uygun olmalıdır.

Teleferik Güvenliği İçin Alınması Gereken Önlemler:

Düzenli Bakım: Teleferik sistemlerinin düzenli olarak bakımının yapılması önemlidir. Kablolar, makaralar, frenler ve elektrik sistemleri düzenli olarak incelenmeli ve gerektiğinde onarılmalıdır.

Güvenlik Ekipmanları: Teleferiklerde güvenlik ekipmanlarının bulunması ve bu ekipmanların düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir. Acil durumlarda kullanılmak üzere yangın söndürme cihazları ve acil durum durdurma sistemleri gibi ekipmanlar bulundurulmalıdır.

Korozyon Kontrolü: Teleferik sistemlerindeki metal parçalarda korozyon oluşumu, ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir. Bu nedenle, korozyon kontrolü düzenli olarak yapılmalı ve etkilenen parçaların zamanında değiştirilmesi sağlanmalıdır.

Veri Analizi ve Tahmini Bakım: Teleferik sistemlerinde veri analizi teknikleri kullanılarak, olası arızaları tahmin etmek önemlidir. Veri analizi, sistemin performansını izlemek ve sorunları önceden tespit etmek için önemli bir araçtır.

Periyodik Kontrol: Teleferik sistemlerinin belirli aralıklarla periyodik kontrollerden geçirilmesi gerekmektedir. Bu kontroller, sistemin tüm bileşenlerinin çalışma durumunu değerlendirir ve olası sorunları tespit etmeye yardımcı olur.

(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre, standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir periyodik kontrolü yapılmalıdır.)

Acil Durum Prosedürleri: Herhangi bir acil durumda, teleferik personelinin etkili bir şekilde müdahale edebilmesi için acil durum prosedürleri oluşturulmalı ve personel buna göre eğitilmelidir. 

(Tebliğe göre işletme teknik ruhsatı, kurtarma talimatlarını ve işletme teknik personeline ait eğitim belgelerini içermelidir.) 

Teknolojik İlerlemelerin Kullanılması: Güvenlik sensörleri, alarm sistemleri ve uzaktan izleme sistemleri gibi teknolojik ilerlemelerin teleferik sistemlerine entegre edilmesi, olası sorunları tespit etmede ve müdahale etmede önemli rol oynar.

Beyan Yüküne Uygun Kullanım: Beyan yükü, teleferik aracının tasarım ve imalat aşamasında belirlenen maksimum ağırlık kapasitesidir. Teleferiğin güvenliği ve stabilitesi için bu maksimum kapasiteyi aşmamak önemlidir. Yolcuların ve yüklerin belirlenen sınırlar içinde kalması, teleferik aracının güvenliğini sağlar ve olası kazaların önlenmesine yardımcı olur.

Yeterli İşgücü ve Eğitim: Teleferik işletmecileri, güvenliği sağlamak için yeterli sayıda ve eğitimli personel istihdam etmelidir. Personel, teleferik işleyişi ve güvenlik prosedürleri konusunda düzenli eğitim almış olmalıdır.

Kullanıcı Eğitimi: Teleferik işletmecileri, kullanıcıları güvenlik prosedürleri konusunda eğitmeli ve bilgilendirmelidir. Yolcular, teleferik araçlarını doğru şekilde kullanmayı ve güvenlik kurallarına uymayı öğrenmelidirler.

Bakanlık Kontrolü ve Düzenlemeler: Teleferik işletmeleri, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen Yönetmelik ve Tebliğlere uymak zorundadır.

Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği (2016/424/AB) Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/12/20171202-1.htm

İnsan Taşımak Üzere Tasarımlanan Kablolu Taşıma Tesisatının Ruhsatlandırılması, Bakım Ve İşletilmesine Dair Tebliğ (SGM :2009/11)

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=13246&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5

Metal Kaynak İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Metal kaynağı, metal parçaları bir araya getirme sürecinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Ancak, kaynak işlemleri çalışanlar için potansiyel tehlikeler içerebilir.

 

Bazı Yaygın Kaynak Yöntemleri:

Elektrik Ark Kaynağı (Electric Arc Welding): Bu kaynak yöntemi, elektrot adı verilen tel veya çubuklar kullanılarak yüksek sıcaklıklarda bir elektrik arkı oluşturularak gerçekleştirilir. Bu yöntem, MIG (Metal Inert Gas) kaynağı, TIG (Tungsten Inert Gas) kaynağı ve Elektrik Ark Kaynağı (SMAW) gibi alt kategorilere ayrılabilir.

Oksijen-Karbon Kaynağı (Oxyfuel Welding): Bu yöntemde, oksijen ve yakıt gazı (asetilen, propan vb.) birleştirilir ve yanıcı karışım ile yüksek sıcaklıklarda kaynak yapılır.

Lazer Kaynağı (Laser Welding): Lazer ışığı kullanarak yüksek hassasiyetli kaynak yapma işlemidir. Genellikle hassas ve ince malzemelerin kaynağında tercih edilir.

Plazma Kaynağı (Plasma Welding): Bu yöntemde, inert bir gaz (genellikle argon) kullanılarak yüksek enerjili bir plazma jeti oluşturulur ve kaynak işlemi gerçekleştirilir.

Sürtünme Kaynağı (Friction Welding): Bu kaynak yöntemi, iki parçayı sürtünme ve basınç kullanarak birleştirir. Genellikle döner parçaların birleştirilmesi için kullanılır.

Direnç Kaynağı (Resistance Welding): Bu yöntemde, iki metal parça elektrik akımı ile birleştirilir. Direnç noktalarında yüksek ısınma nedeniyle kaynak gerçekleşir.

Elektron Işını Kaynağı (Electron Beam Welding): Bu yöntemde, yüksek hızlı elektronlar kullanılarak malzemeler kaynatılır. Vakum altında gerçekleşir ve yüksek hassasiyet gerektiren uygulamalarda kullanılır.

Yüzey Kaynağı (Surface Welding): Yüzey kaynağı, iki malzemenin sadece yüzeylerini birleştirme işlemidir. Bu yöntem, kaplamalar veya onarımlar için yaygın olarak kullanılır.

Kaynak yöntemi, kullanılan malzemelerin türüne, kalınlığına, kaynak yapılacak işin türüne ve diğer faktörlere bağlı olarak seçilir.

 

Kaynak İşleminin Tehlikeleri:

Kaynak işlemleri, yüksek sıcaklıklar, alevler, dumanlar ve patlama riski gibi potansiyel tehlikeler içerir. Çalışanlar, bu işlem sırasında aşağıdaki risklere maruz kalabilir:

Isı ve Yanma Riski: Kaynak işlemi sırasında yüksek sıcaklıklar, yanıklara neden olabilir.

Solunum Sorunları: Kaynak dumanları solunum yolu sorunlarına yol açabilir.

Patlama Riski: Kaynak işlemi sırasında gazlar ve yanıcı maddelerle çalışılıyorsa, patlama riski vardır.

Gürültü: Kaynak işleminin yarattığı gürültü, işitme kaybına neden olabilir.

 

Kaynak İşlemi İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri:

Yangın Önleme ve Söndürme: Kaynak işlemi sırasında yangın riskini azaltmak için uygun yangın söndürme ekipmanları bulundurulmalıdır.

Havalandırma: İyi bir havalandırma sistemi, dumanların dağılmasına yardımcı olur.

Eğitim: Çalışanlar, kaynak işlemi hakkında eğitilmeli ve iş sağlığı ve güvenliği prosedürleri konusunda bilinçlendirilmelidir.

Elektrik Güvenliği: Elektrik ark kaynağının kullanılması sırasında elektrik çarpması riskini önlemek için gerekli elektrik güvenliği önlemleri alınmalıdır.

Gaz Silindirleri: Gaz silindirlerinin güvenli bir şekilde depolanması ve taşınması önemlidir.

Kişisel Koruyucu Ekipmanlar: Çalışanlara uygun kişisel koruyucu ekipmanlar (göz koruması, yanmaz elbiseler, solunum maskeleri) sağlanmalıdır.

Kaynakçı Belgesi: Kaynakçılar ulusal veya uluslararası sertifikasyon programlarına katılarak kaynakçı belgesi almalıdır.

Elektrik Hatalarından Nasıl Korunuruz?

Elektrik tesisatlarının yetkili ehil kişilerce yapılması, gereken koruma önlemlerinin (doğru kablolar, topraklama, termik manyetik şalter, sigorta, kaçak akım rölesi vb. seçimi için) alınması için önemlidir. Burada yetkili ehil kişi mesleki eğitim ve/veya mesleki yeterliliği ve/veya ustalık belgesi olan tecrübeli elektrikçi olarak tarif edilebilir.

Elektrik tesisatı çekilirken kullanım amacına ve gerekli güce uygun kablo kesitleri seçilir. Mevcut tesisata aşırı yükleme yapmak, tesisatın aşırı ısınması sonucu; yangın, kaçak riskini arttırır. ELEKTRİK TESİSATINA AŞIRI YÜKLEME YAPMAMALIYIZ.

Nemli, ıslak ortamlarda elektrik hataları daha tehlikelidir. ELEKTRİK TESİSATINI NEM VE SUDAN KORUMALIYIZ.

Elektrik tesisatı zaman içerisinde yıpranabilir, eksiklikler olabilir, bunlar;

- Kablo, fiş, priz kırılabilir,

- Kaçak akım rölesi bozulabilir,

- Kablo PVC izoleleri yıpranma sonucu kırılabilir, kemirgenler koparabilir. Kablo yalıtım hataları meydana gelebilir.

- Topraklama elektrotlarımızın bağlantıları kırılabilir ve kopabilir.

- Pano kapakları açık olabilir.

- Elektrik panoları önünde izole paspas olmayabilir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemeleri yapılmamış olabilir.

Tüm bu hatalara karşı yapmamız gerekenler;

- Kablo, fiş, priz kırıklarında arıza acilen giderilmelidir. Seyyar kablo kırıklarında kablo değiştirilmelidir. Bantla tamir edilmiş seyyar kablolar kullanılmamalıdır.

- Elektrik tesisatında ana panoda 300 mA yangın koruma amaçlı ve 30 mA insan koruma amaçlı kaçak akım röleleri kullanılır. Kaçak akım rölelerinin üzerinde “test” butonu bulunur. Kaçak akım rölesinin çalışma durumu ayda bir olarak üzerindeki test butonu yardımıyla test edilmelidir. (Şehir şebekelerimizde kullanılan topraklama; TT topraklamadır. Şehir şebekesinden alınan elektrik tesisatlarında kaçak akım rölesi mutlaka olmalıdır. Şebekeye bağlanacak cihazların metal kısımları ise işletme topraklamasından ayrı olarak topraklanır. Ayrı bir transformatör ile farklı bir topraklama yöntemi kullanıldıysa elektrikçinizden bilgi almalısınız.)

KAÇAK AKIM RÖLESİ HAYAT KURTARIR.

- Kablo yalıtım hatalarından korunmanın yolu; kaçak akım rölesi çalışır durumda olmalı, topraklamamız iyi durumda olmalıdır. Metal gövdeli iş ekipmanlarında, mutlaka gövde koruma topraklaması yapılmalıdır. Topraklama kablosunun çok telli sarı yeşil izoleli olmasına dikkat edilmelidir.

 

- Topraklama elektrotlarımızın kırılması ihtimaline karşı, elektrik tesisatımızın periyodik kontrollerini yılda 1 (bir) defa yaptırmalı ve bu kontrollerde topraklama ölçümü yaptırmalıyız.

- Elektrik pano kapaklarını kapalı tutmalıyız.

- Elektrik panoları önüne izole paspas yerleştirmeliyiz. Yalıtkan paspas olarak da adlandırılan izole paspaslar elektrik geçirmezlik özelliğine sahiptir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemelerini yaptırmalıyız.

Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü:

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre;

“2.3.2. Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, paratoner tesisatı ile akümülatör ve transformatör ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri elektrik mühendisleri,  elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.”

Elektrik tesisatı periyodik kontrollerinde;

- Elektrik tesisatı uygunluğu,

- Topraklama ölçümleri (İşletme topraklaması, koruma topraklamaları (makine gövde koruma topraklamaları, paratoner, konteyner, tank, katodik vb. koruma topraklamaları))

- Akümülatör, transformatör, jeneratör vb. ekipmanlar.

- Yıldırımdan korunma tesisatı.

Kontrol ettirilmelidir.

Acil Durum Tahliye Planı neleri içermeli?

Acil durum tahliye planı, işyerinde meydana gelebilecek yangın, patlama, kimyasal yayılım, deprem ve benzeri acil durumlarda çalışanların ve ziyaretçilerin güvenli şekilde tahliye edilmesine yönelik düzenlemeleri içerir. Planın görsel bölümünü oluşturan acil durum krokisi veya diğer adıyla acil durum tahliye krokisi, kaçış yollarını ve acil durum ekipmanlarının yerlerini işyeri yerleşimi üzerinde gösterir.

Kısaca: Acil durum planı, acil durumda ne yapılacağını ve kimlerin görevli olduğunu açıklayan ana dokümandır. Acil durum tahliye krokisi ise kişilerin nereden ve hangi yönde çıkacağını görsel olarak gösterir.

Acil Durum Tahliye Planı Nedir?

Acil durum tahliye planı; işyerinde bulunan kişilerin tehlikeli bölgeden güvenli bir alana nasıl ulaşacağını, kullanılacak kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma yerlerini ve acil durum sırasında görev alacak çalışanları belirleyen düzenlemedir.

Tahliye planının işyerinde kolay anlaşılabilmesi için kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma yerleri ve gerekli diğer bilgiler bir kroki üzerinde gösterilir. Bu görsel doküman uygulamada hem acil durum krokisi hem de acil durum tahliye krokisi olarak adlandırılmaktadır.

Acil Durum Tahliye Planı Neleri İçermelidir?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında tahliye planı, işyerinin tamamını veya ilgili bölümlerini gösterecek şekilde aşağıdaki unsurları içermelidir:

1. Acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler: Yangın söndürme amacıyla kullanılacak ekipmanlar dâhil olmak üzere acil durum ekipmanlarının konumları gösterilmelidir.
2. İlkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler: İlkyardım dolapları, ilkyardım çantaları ve varsa sağlık birimi gibi noktalar belirtilmelidir.
3. Kaçış yolları, toplanma yerleri ve uyarı sistemleri: Kaçış güzergâhları, acil çıkışlar, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemleri kroki üzerinde gösterilmelidir.
4. Görevlendirilen çalışanların bilgileri: Acil durumlarda görev yapacak çalışanlar ile varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri belirtilmelidir.
5. Acil durum iletişim numaraları: Acil durumlarla ilgili ulusal ve yerel kurum ve kuruluşların güncel irtibat numaraları yer almalıdır.

İşyerinin riskleri, fiziki özellikleri ve belirlenen acil durum senaryolarına göre krokide aşağıdaki ilave bilgiler de gösterilebilir:

• Özel risklerin bulunduğu bölümler: Kimyasal yayılım, parlama, patlama ve benzeri özel tehlikeleri barındıran alanlar gösterilmelidir.
• Enerji kesme noktaları: Elektrik ve gaz akışının kesilebileceği anahtarlar, panolar, vanalar ve diğer kesme noktaları belirtilmelidir.

Önemli: Tahliye planı yalnızca bir liste veya metin olarak hazırlanmamalıdır. Kaçış yolları, toplanma yerleri ve acil durum ekipmanları, işyerinin gerçek yerleşimini yansıtan anlaşılır bir kroki üzerinde gösterilmelidir.

Acil Durum Krokisi ile Acil Durum Tahliye Krokisi Arasında Fark Var mı?

Acil durum krokisi ve acil durum tahliye krokisi ifadeleri uygulamada çoğunlukla aynı görsel doküman için kullanılmaktadır. Bununla birlikte, iki ifade arasında vurgu bakımından küçük bir fark bulunur.

• Acil durum krokisi daha genel bir ifadedir. Kaçış yollarının yanında yangın ekipmanları, ilkyardım malzemeleri, enerji kesme noktaları ve özel riskli alanları da kapsar.
• Acil durum tahliye krokisi ise özellikle acil çıkışlara, kaçış yönlerine ve toplanma alanına vurgu yapar.

Uygulamada bütün bu bilgilerin tek bir kroki üzerinde gösterilmesi mümkündür. Bu nedenle her iki adlandırma için ayrı ayrı iki kroki hazırlanması genellikle gerekmez.

Kapsayıcı Başlık Önerisi: “Acil Durum Krokisi (Acil Durum Tahliye Krokisi)” ifadesi, iki terimi de kapsar ve dokümanın amacını ziyaretçiye açık biçimde anlatır.

Acil Durum Krokisinde Neler Gösterilir?

İşyerinin fiziki yapısına, faaliyetlerine ve mevcut güvenlik donanımlarına göre acil durum tahliye krokisinde aşağıdaki unsurlar gösterilebilir:

• “Buradasınız” konumu,
• Kaçış yolları ve tahliye yönleri,
• Acil çıkış kapıları,
• Kaçış merdivenleri,
• Toplanma alanları,
• Yangın söndürme cihazları,
• Yangın dolapları,
• Yangın alarm butonları ve uyarı sistemleri,
• İlkyardım malzemeleri,
• Elektrik panoları ve enerji kesme noktaları,
• Doğalgaz veya LPG ana kesme vanaları,
• Kimyasal maddelerin bulunduğu alanlar,
• Parlama veya patlama riski bulunan bölümler,
• Acil durum açısından önem taşıyan diğer teknik noktalar.

Her sembolün her işyerinde bulunması gerekmez. Acil durum krokisi, işyerinde gerçekten bulunan ekipmanlar, tesisatlar, çıkışlar ve riskli alanlar esas alınarak hazırlanmalıdır.

Acil Durum Krokisi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Kroki, işyerinin güncel fiziki yerleşimini yansıtmalıdır.
• Kaçış yolları açık ve kolay anlaşılır şekilde gösterilmelidir.
• Acil çıkışlar ve toplanma alanları belirgin olmalıdır.
• “Buradasınız” işareti, krokinin asıldığı konuma göre yerleştirilmelidir.
• Kullanılan semboller anlaşılır ve birbiriyle uyumlu olmalıdır.
• Büyük veya birden fazla bölümden oluşan işyerlerinde gerekli alanlar için ayrı krokiler hazırlanmalıdır.
• Krokiler çalışanların ve ziyaretçilerin kolayca görebileceği uygun noktalara yerleştirilmelidir.
• İşyeri yerleşimi, kaçış yolları veya acil durum ekipmanları değiştiğinde kroki güncellenmelidir.
• Hazırlanan planın uygulanabilirliği acil durum tatbikatlarında kontrol edilmelidir.

Acil Durum Planı ile Tahliye Krokisi Aynı Şey midir?

Hayır. Acil durum planı; işyerinde meydana gelebilecek acil durumları, önleyici tedbirleri, müdahale yöntemlerini, görevlendirilen çalışanları, tahliye düzenlemelerini ve iletişim bilgilerini kapsayan ana dokümandır.

Acil durum tahliye krokisi ise kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma alanlarını ve acil durum ekipmanlarını işyeri yerleşimi üzerinde gösteren görsel dokümandır. Dolayısıyla tahliye krokisi, acil durum planının uygulamaya yönelik görsel unsurlarından biridir.

Sık Sorulan Sorular

Acil durum krokisi zorunlu mudur?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında kaçış yolları, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemlerinin yer aldığı kroki, tahliye planında bulunması gereken unsurlardan biridir.

Acil durum krokisi nereye asılmalıdır?

Acil durum krokileri çalışanların ve ziyaretçilerin kolayca görebileceği, erişilebilir ve uygun noktalara yerleştirilmelidir. Büyük veya birden fazla bölümden oluşan işyerlerinde farklı alanlar için ayrı krokiler hazırlanabilir.

Tahliye krokisinde toplanma alanı gösterilmeli midir?

Evet. Acil durum sonrasında çalışanların ve diğer kişilerin güvenli şekilde bir araya geleceği toplanma alanı, tahliye planında ve ilgili krokilerde açıkça gösterilmelidir.

Acil durum krokisi ne zaman güncellenmelidir?

İşyerinin yerleşiminde, kaçış yollarında, acil çıkışlarında, yangın ekipmanlarında, enerji kesme noktalarında veya özel riskli alanlarında değişiklik olduğunda kroki kontrol edilmeli ve gerekiyorsa güncellenmelidir.

Not: Acil durum planı ve tahliye krokisi hazırlanırken işyerinin fiziki yapısı, yürütülen faaliyetler, çalışan sayısı, mevcut ekipmanlar, özel riskler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Her Acil Durumda Aynı Toplanma Alanına mı Gidilir?

Hayır. Acil durumlarda uygulanacak hareket biçimi, olayın türüne ve tehlikenin kaynağına göre belirlenmelidir. Yangın gibi bina içinden kaynaklanan bir tehlikede çalışanların güvenli kaçış yollarını kullanarak bina dışındaki toplanma alanına ulaşması gerekirken, dış ortamdan kaynaklanan bazı tehlikelerde binayı terk etmek daha büyük risk oluşturabilir.

Önemli: Acil durum tahliye krokisi yalnızca yangın çıkışlarını gösteren standart bir çizim olarak değerlendirilmemelidir. İşyerinde belirlenen acil durum senaryolarına göre dış tahliye, güvenli bölgede bekleme veya bina içinde sığınma yöntemleri ayrıca planlanmalıdır.

Senaryoya Göre Güvenli Alan Değişebilir

• Yangın: Güvenli kaçış yolları kullanılarak bina dışındaki toplanma alanına gidilir.
• Deprem: Sarsıntı sırasında tahliye yapılmaz. Sarsıntı sona erdikten sonra bina ve çevre koşulları değerlendirilerek güvenli toplanma alanına geçilir.
• Kimyasal sızıntı: Maddenin özelliği, sızıntının kaynağı ve rüzgâr yönüne göre kontrollü tahliye veya kapalı alanda sığınma uygulanabilir.
• Dış kaynaklı zehirli gaz: Dışarı çıkmak yerine kapı ve pencerelerin kapatıldığı, uygun havalandırma tedbirlerinin alındığı güvenli bir iç alanda beklemek gerekebilir.
• KBRN olayı: Kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer tehlikenin türüne göre belirlenmiş sığınak ya da sığınma alanına yönlendirme yapılabilir.
• Şiddet veya silahlı saldırı: Olayın konumuna göre kontrollü tahliye, güvenli odaya geçme veya bulunduğu yerde korunma yöntemi uygulanabilir.

Bir İşyerinde Birden Fazla Tahliye veya Sığınma Krokisi Hazırlanabilir mi?

Evet. İşyerinin büyüklüğü, kat sayısı, bölümleri, çalışanların bulunduğu alanlar ve belirlenen acil durum senaryoları dikkate alınarak birden fazla kroki hazırlanabilir.

Uygulamada aşağıdaki çalışmalar ayrı ayrı veya birbirini tamamlayacak şekilde düzenlenebilir:

• Kat bazlı acil durum tahliye krokisi,
• Bölüm veya çalışma alanı bazlı tahliye krokisi,
• Genel yerleşim ve dış toplanma alanı krokisi,
• Oda bazlı tahliye krokisi,
• Sığınak veya bina içi güvenli alana yönlendirme krokisi,
• Özel riskli bölümlere göre hazırlanmış müdahale ve yönlendirme krokisi.

Kroki sayısı nasıl belirlenir? Gerekli kroki sayısı yalnızca kat sayısına göre değil; işyerinin bölümleri, kaçış alternatifleri, krokilerin asılacağı noktalar ve acil durum senaryoları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Aynı katın farklı noktalarına asılan krokilerde “Şu An Buradasınız” konumu ve yönlendirme güzergâhı farklı olabilir.

Tahliye ve Sığınma Yolları Nasıl Gösterilmelidir?

Aynı çizim üzerinde hem dış tahliye hem de sığınma yönlendirmesi bulunuyorsa güzergâhların birbirine karışmayacak biçimde renk, sembol ve açıklamalarla ayrılması gerekir. Çalışanların hangi alarm veya olayda hangi yolu izleyeceği acil durum planında açıklanmalı ve eğitimlerle desteklenmelidir.

Krokide gösterilen sığınak veya güvenli alan, yalnızca ismen belirlenmemeli; ilgili tehlikeye karşı uygunluğu, kapasitesi, ulaşım yolu, havalandırma koşulları ve kullanılabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.

İşyerinize Özel Acil Durum Krokisi

İşyerinizin mimari planı veya mevcut yerleşim krokisi üzerinden; kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma alanları, yangın ekipmanları ve gerekli diğer güvenlik bilgilerini içeren işyerine özel acil durum tahliye krokisi hazırlanabilir.

Acil Durum Krokisi Çalışmasını İnceleyin

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları

İşe özgü İSG eğitim konuları hazır bir listeden rastgele seçilmez. Çalışanın görevi, iş ekipmanı, çalışma alanı, risk değerlendirmesi, acil durum planı ve varsa patlamadan korunma dokümanı birlikte incelenerek belirlenir. Aynı işyerinde çalışan elektrikçi, depo görevlisi ve ofis çalışanının ihtiyaç duyduğu eğitim içeriği aynı değildir.

2026 yönetmeliğinin önemli ayrımı: Ek-1'in dördüncü başlığındaki işe ve işyerine özgü konular, temel eğitimin zorunlu parçasıdır. Bunların ötesinde programa yeni konular eklenirse, temel eğitimin asgari süresi de eklenen konuların kapsamına göre makul ölçüde artırılmalıdır.

İçindekiler

1. İşe özgü konu ile ilave konu arasındaki fark
2. Eğitim konusu nasıl belirlenir?
3. İşe özgü ve ilave eğitim konu örnekleri
4. Örnek eğitim planı
5. Sık yapılan hatalar

İşe Özgü Konu ile İlave Konu Aynı Şey midir?

Kavram	Anlamı	Eğitim süresine etkisi
Ek-1 dördüncü başlık	Risk değerlendirmesine ve işyeri dokümanlarına dayalı işe/işyerine özgü risklerdir. Temel eğitimin zorunlu bölümüdür.	İlk temel eğitim içinde az tehlikelide en az 2, tehlikelide en az 3, çok tehlikelide en az 4 ders saati ayrılır.
İlave temel eğitim konusu	Ek-1'deki asgari içerik dışında, ihtiyaç analizi sonucunda temel eğitim programına eklenen konudur.	Asgari temel eğitim süresi, konunun kapsam ve niteliğine göre makul ölçüde artırılır.
Ayrı mevzuata dayalı özel eğitim	Belirli iş, ekipman veya göreve ilişkin başka mevzuatın aradığı eğitim ya da yeterliliktir.	Temel eğitimde konudan söz edilmesi, özel eğitim veya belge yükümlülüğünü kendiliğinden karşılamaz.

Ek-1'in bütün asgari başlıklarını görmek için Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları yazısını inceleyebilirsiniz.

İlave İSG Eğitim Konuları Nasıl Belirlenir?

1. Görevi tanımlayın: Çalışanın unvanından çok, fiilen yaptığı işi ve kullandığı ekipmanı esas alın.
2. Risk kaynaklarını çıkarın: Risk değerlendirmesi, saha gözlemleri, ramak kala kayıtları, kazalar, meslek hastalığı şüpheleri ve acil durum senaryolarını inceleyin.
3. Çalışan grubunu belirleyin: Konuyu tüm çalışanlara değil, maruz kalan veya görevi bulunan gruba verin.
4. Hedefi yazın: Eğitim sonunda çalışanın hangi tehlikeyi tanıyacağı ve hangi güvenli davranışı uygulayacağı ölçülebilir biçimde tanımlansın.
5. Yöntem ve eğiticiyi seçin: Uygulama gerektiren konuları sahada gösterin; eğiticinin uzmanlık alanının konuya uygun olmasını sağlayın.
6. Süreyi ve kaydı güncelleyin: Yıllık eğitim programına konu, hedef grup, süre, yöntem ve eğiticiyi ekleyin; katılım ve değerlendirme kayıtlarını saklayın.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konusu Örnekleri

Aşağıdaki başlıklar örnektir. Bir konu yalnızca işyerinde ilgili risk ve çalışan grubu varsa programa alınmalıdır.

1. Enerji kontrolü ve elektrik güvenliği

• EKED/LOTO/LOTOTO: enerjiyi kesme, kilitleme, etiketleme ve enerjisizliği doğrulama,
• Elektrik, hidrolik, pnömatik, mekanik ve termal artık enerjilerin güvenli boşaltılması,
• Yetkisiz müdahalenin önlenmesi ve bakım öncesi güvenli izolasyon,
• Topraklama, kaçak akım koruması ve TN/TT/IT sistemleri yalnızca ilgili teknik personel için,
• Akü, batarya enerji depolama sistemleri ve şarj alanlarında güvenli çalışma.

2. İş izin sistemi ve yüksek riskli çalışmalar

• Sıcak çalışma izni,
• Yüksekte çalışma ve düşmeye karşı koruma planı,
• Kapalı alana giriş ve kurtarma düzeni,
• Kazı, kaldırma operasyonu ve elektrik çalışma izinleri,
• Eş zamanlı çalışmaların ve alt işveren faaliyetlerinin koordinasyonu,
• İşi durdurma yetkisi ve güvenli yeniden başlatma.

3. Makine, ekipman ve saha trafiği

• Makine koruyucuları, emniyet tertibatları ve beklenmeyen çalışmanın önlenmesi,
• Forklift, mobil iş ekipmanı ve yaya yollarının ayrılması,
• Vinç ve kaldırma operasyonlarında sapancı, işaretçi ve operatör iletişimi,
• İskele, merdiven, yükseltilebilir iş platformu ve düşmeye karşı koruyucu ekipman seçimi,
• İş ekipmanlarının bakım ve periyodik kontrol kavramları, kontrol etiketi ve uygunsuzluk bildirimi,
• Robotlu veya otomasyonlu alanlara güvenli giriş.

4. Kimyasal maddeler ve patlayıcı ortamlar

• Güvenlik bilgi formu, kimyasal etiketler ve uyumsuz kimyasalların ayrılması,
• Dökülme-sızıntı müdahalesi ve acil duş/göz duşu kullanımı,
• ATEX, patlayıcı ortam bölgeleri ve ex-proof ekipman farkındalığı,
• Gaz ölçümü, ortam izleme ve alarm seviyeleri,
• Kanserojen, mutajen veya üreme için toksik maddelerle güvenli çalışma,
• Tehlikeli madde taşımacılığı kuralları (ADR, RID, ADN, IMDG veya IATA) yalnızca ilgili görev ve taşıma türü için.

5. Acil durumlar ve çevresel tehlikeler

• İşyerine özgü alarm, tahliye, toplanma ve yoklama düzeni,
• Yangın türleri, ilk müdahalenin sınırları ve güvenli kaçış,
• Deprem, sel, aşırı hava olayları ve enerji kesintileri,
• Kimyasal sızıntı, gaz kaçağı veya ilgili işyerlerinde KBRN senaryoları,
• Engelli veya tahliyede desteğe ihtiyaç duyan çalışanların tahliyesi,
• Acil durum ekiplerinin görev sınırları ve dış yardım birimleriyle iletişim.

6. Organizasyon ve güvenlik kültürü

• Ramak kala, tehlikeli durum ve uygunsuzluk bildirimi,
• Değişiklik yönetimi: yeni ekipman, proses veya kimyasal devreye alma,
• Vardiya teslimi ve kritik işlerde etkili iletişim,
• Yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve cep telefonu kullanımının riskleri,
• Psikososyal riskler, işyeri şiddeti ve acil iletişim yolları,
• Ziyaretçi, taşeron ve tedarikçi saha kuralları.

Kısa Bir Örnek Eğitim Planı

Çalışan grubu	Belirlenen risk	Uygun eğitim başlığı	Önerilen yöntem
Bakım ekibi	Beklenmeyen enerji verilmesi	LOTO ve artık enerji kontrolü	Yüz yüze anlatım + sahada uygulama
Depo çalışanı	Forklift-yaya çarpışması	Saha trafik planı ve kör noktalar	Alan turu + senaryo çalışması
Kaynakçı	Yangın ve patlama	Sıcak çalışma izni ve yangın gözcüsü	Yüz yüze + iş izin formu uygulaması
Laboratuvar çalışanı	Kimyasal sıçrama	SDS, dökülme müdahalesi ve göz duşu	Gösterim + uygulama
Ofis çalışanı	Kas-iskelet yükü ve yangın	Ekranlı çalışma, ergonomi ve tahliye	Uzaktan veya yüz yüze

Sık Yapılan Hatalar

• Her çalışana aynı listeyi vermek: Eğitim, göreve ve maruziyete göre hedeflenmelidir.
• Çok teknik ayrıntıyı ilgisiz gruba anlatmak: TN/TT/IT gibi konular genel çalışan kitlesi yerine ilgili teknik personele yöneltilmelidir.
• Sunumda başlığın geçmesini yeterli saymak: Uygulamalı işlerde güvenli davranış sahada gösterilmeli ve ölçülmelidir.
• Ek konuları mevcut süreye sıkıştırmak: Ek-1 dışındaki konular eklendiğinde eğitim süresi makul ölçüde artırılmalıdır.
• Özel yeterlilikleri temel eğitimle karıştırmak: Operatörlük, mesleki eğitim veya MYK belgesi gereken bir işi yalnızca temel İSG eğitimiyle yaptırmak yeterli değildir.

Pratik sonuç: İyi bir eğitim programı “hangi konuları anlatalım?” sorusundan önce “hangi çalışan, hangi işi yaparken, hangi riske maruz kalıyor ve eğitim sonunda neyi farklı yapmalı?” sorusunu cevaplar.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 Eğitim Konuları Tablosu
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu liste örnek ve bilgilendirme amaçlıdır. Eğitim programı, işyerinin güncel risk değerlendirmesi ve çalışanların fiilen yaptığı işler esas alınarak hazırlanmalıdır.