Risk Değerlendirmesindeki Önemli Tanımlar

Risk değerlendirmesindeki önemli tanımlar TS 18001:2008 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri – Şartlar standardına ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre tanımlar  karşılaştırmalı olarak şu şekildedir:

Tanım	TS 18001:2008’de	İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda
Tehlike	İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak, durum veya işlem.	İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
Risk	Tehlikeli bir olayın veya maruz kalma durumunun meydana gelme olasılığı ile olay veya maruz kalma durumunun yol açabileceği yaralanma veya sağlık bozulmasının ciddiyet derecesinin birleşimi.	Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
Risk Değerlendirmesi	Tehlikelerden kaynaklanan riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve mevcut kontrollerin yeterliliğini dikkate alarak riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek için kullanılan proses.	İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
Kabul edilebilir risk	Kuruluşun, yasal zorunluluklara ve kendi İSG politikasına göre, tahammül edebileceği düzeye indirilmiş risk.	Kabul edilebilir risk seviyesi: Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesi. Not: Bu tanım İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’nden alınmıştır.
Önleyici faaliyet veya önleme	Önleyici faaliyet: Potansiyel bir uygunsuzluğun veya başka bir istenmeyen durumun sebebinin ortadan kaldırılması için yapılan işlem.	Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,
Olay veya iş kazası	Olay: Yaralanmaya veya (ciddiyet seviyesinden bağımsız olarak) sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan veya sebep olacak potansiyele sahip olan, işle ilgili olaylar.	İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı,

Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları (2026)

Çalışanlara verilecek temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi, 2 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmeliğe göre dört ana başlıktan oluşur: genel konular, sağlık konuları, teknik konular ve işe/işyerine özgü riskler. Eğitim içeriği yalnızca standart bir sunumdan ibaret olmamalı; çalışanın işi, işyerinin riskleri ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

Güncelleme notu: 15 Mayıs 2013 tarihli eski eğitim yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Aşağıdaki bilgiler, 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmeliğe göre hazırlanmıştır.

İçindekiler

1. 2026 İSG eğitim konuları
2. Eğitim süreleri ve tekrar aralıkları
3. Yüz yüze ve uzaktan eğitim kuralları
4. İşe başlama eğitimi
5. Sınav ve belgelendirme
6. Sık sorulan sorular

2026 İSG Eğitim Konuları Nelerdir?

Yönetmeliğin Ek-1'indeki asgari konu başlıkları aşağıdadır. Eğitim programı hazırlanırken çalışanların eğitim seviyesi, yaptığı iş, çalışma ortamı ve sektöre özgü riskler göz önünde bulundurulur.

1 Genel konular

• Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
• İşyeri temizliği ve düzeni,
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar.

2 Sağlık konuları

• Meslek hastalıklarının sebepleri,
• Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
• Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
• İlk yardım,
• Bağımlılık yapıcı maddelerin zararları ve teknoloji bağımlılığı.

3 Teknik konular

• Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri,
• Elle kaldırma ve taşıma,
• Parlama ve patlama,
• Yangın ve yangından korunma,
• İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
• Ekranlı araçlarla çalışma,
• Elektrik tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
• İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması,
• Sağlık ve güvenlik işaretleri,
• Kişisel koruyucu donanım kullanımı,
• İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
• Acil durumlar, tahliye ve kurtarma.

4 İşe ve işyerine özgü konular

Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde bu bölüm; risk değerlendirmesi, acil durum planı, varsa patlamadan korunma dokümanı ve diğer İSG dokümanlarına dayanılarak hazırlanır. Yüksekte çalışma, kapalı alan, kaynak işleri, yangın, radyasyon, özel risk taşıyan ekipman, kanserojen veya mutajen maddeler ile kimyasal ve biyolojik etkenler gibi yalnızca işyerinde karşılığı bulunan konular seçilir.

Az tehlikeli işyerlerinde ise faaliyetin genel tehlike ve riskleri; örneğin yüksekten düşme, yangın, kapalı alan veya özel risk taşıyan ekipman kullanımı dikkate alınarak anlatılır.

Önemli: Dördüncü başlık isteğe bağlı bir “ilave eğitim” değildir; temel eğitimin zorunlu bölümüdür. İşyerine göre seçilebilecek daha ayrıntılı konu örnekleri için İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları yazısına bakabilirsiniz.

İSG Eğitim Süreleri ve Tekrar Aralıkları

Tehlike sınıfı	İlk temel eğitim	Dördüncü başlık için asgari süre	Tekrar aralığı	Tekrar eğitiminin süresi
Az tehlikeli	En az 8 ders saati	En az 2 ders saati	En geç 3 yılda bir	En az 8 ders saati
Tehlikeli	En az 12 ders saati	En az 3 ders saati	En geç 2 yılda bir	En az 8 ders saati
Çok tehlikeli	En az 16 ders saati	En az 4 ders saati	En geç yılda bir	En az 8 ders saati

Bir ders saati, en az 45 dakikalık ders ile 15 dakikalık ara dinlenmeden oluşur. Eğitim, vardiya ve iş programı dikkate alınarak farklı zamanlara bölünebilir; ancak her bölüm bir ders saatinden az olamaz.

Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi ya da yeni teknoloji uygulanması nedeniyle yeni risk oluşursa, yukarıdaki tekrar süresi beklenmeden ilgili risklere yönelik eğitim verilir.

Hangi Konular Uzaktan, Hangileri Yüz Yüze Verilir?

Konu grubu	Az tehlikeli	Tehlikeli ve çok tehlikeli
1. Genel, 2. Sağlık, 3. Teknik	Uzaktan, yüz yüze veya karma	Uzaktan, yüz yüze veya karma
4. İşe ve işyerine özgü riskler	Uzaktan, yüz yüze veya karma	Yüz yüze

Uzaktan eğitim sistemi; giriş-çıkışları, tamamlama oranlarını ve ölçme-değerlendirme sonuçlarını kayıt altına alabilmeli, izleyebilmeli ve raporlayabilmelidir. İleri sarma veya pencereyi kapatma gibi eğitimin etkinliğini azaltan işlemleri önleyen ve çalışanın aktif katılımını destekleyen bir yapı kullanılmalıdır.

İşe Başlama Eğitimi Temel Eğitimden Farklıdır

Çırak ve stajyerler dâhil tüm çalışanlara, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az iki saat işe başlama eğitimi verilir. Bu eğitim:

• Yapılacak işi, kullanılacak iş ekipmanını ve çalışma ortamını kapsar.
• İşyerine özgü risk ve önlemlere odaklanır.
• Uygulamalı ve yüz yüze yapılır.
• Temel eğitim süresinden sayılmaz.
• Eğitici, çalışan ve işveren veya vekili tarafından imzalanan tutanakla kayıt altına alınır.

Temel eğitimin tamamı ise çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede ve her durumda en geç üç ay içinde tamamlanmalıdır.

Sınav, Başarı Puanı ve Belgelendirme

• Temel eğitim öncesinde çalışanın bilgi seviyesi belirlenir.
• Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır.
• 100 üzerinden en az 60 puan alan çalışan başarılı sayılır.
• İlk sınavda başarısız olana en fazla iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlarda da başarısız olunursa temel eğitim yeniden alınır.
• Başarılı çalışan için yönetmeliğin Ek-2 örneğine uygun temel eğitim belgesi düzenlenir.
• Katılım tutanakları, sınav kayıtları ve eğitim belgeleri çalışanın özlük dosyasında saklanır.

Sık Sorulan Sorular

İSG temel eğitimi mesleki eğitim yerine geçer mi?

Hayır. Temel İSG eğitimi ile mesleki eğitim farklı yükümlülüklerdir. Tehlikeli veya çok tehlikeli işlerde çalışan için ayrıca mesleki eğitim belgesi gerekebilir.

Alt işveren çalışanlarının eğitiminden kim sorumludur?

Her işveren kendi çalışanlarının eğitiminden sorumludur. Asıl işveren, alt işveren çalışanlarının eğitim belgelerini kontrol eder ve işe başlamadan önce işyerine özgü riskler hakkında bilgi verir.

Altı aydan fazla işten uzak kalan çalışana ne verilir?

Çalışan işe başlamadan önce, Ek-1'in dördüncü başlığı kapsamında işe ve işyerine özgü bilgi yenileme eğitimi verilir.

İş kazası geçiren çalışana yeniden eğitim gerekir mi?

Evet. İşe dönüşte çalışmaya başlamadan önce kazanın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında ilave eğitim verilir.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 ve Ek-2
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulamada işyerinin faaliyet alanı, tehlike sınıfı, risk değerlendirmesi ve çalışanın fiilen yaptığı iş birlikte değerlendirilmelidir.

İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Tanımlar

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre tanımlar:

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Kabul edilebilir risk seviyesi: Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesini,

c) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu,

ç) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,

d) Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,

e) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,

f) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

g) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini, ifade eder.

İş Sağlığı Ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları

İşe özgü İSG eğitim konuları hazır bir listeden rastgele seçilmez. Çalışanın görevi, iş ekipmanı, çalışma alanı, risk değerlendirmesi, acil durum planı ve varsa patlamadan korunma dokümanı birlikte incelenerek belirlenir. Aynı işyerinde çalışan elektrikçi, depo görevlisi ve ofis çalışanının ihtiyaç duyduğu eğitim içeriği aynı değildir.

2026 yönetmeliğinin önemli ayrımı: Ek-1'in dördüncü başlığındaki işe ve işyerine özgü konular, temel eğitimin zorunlu parçasıdır. Bunların ötesinde programa yeni konular eklenirse, temel eğitimin asgari süresi de eklenen konuların kapsamına göre makul ölçüde artırılmalıdır.

İçindekiler

1. İşe özgü konu ile ilave konu arasındaki fark
2. Eğitim konusu nasıl belirlenir?
3. İşe özgü ve ilave eğitim konu örnekleri
4. Örnek eğitim planı
5. Sık yapılan hatalar

İşe Özgü Konu ile İlave Konu Aynı Şey midir?

Kavram	Anlamı	Eğitim süresine etkisi
Ek-1 dördüncü başlık	Risk değerlendirmesine ve işyeri dokümanlarına dayalı işe/işyerine özgü risklerdir. Temel eğitimin zorunlu bölümüdür.	İlk temel eğitim içinde az tehlikelide en az 2, tehlikelide en az 3, çok tehlikelide en az 4 ders saati ayrılır.
İlave temel eğitim konusu	Ek-1'deki asgari içerik dışında, ihtiyaç analizi sonucunda temel eğitim programına eklenen konudur.	Asgari temel eğitim süresi, konunun kapsam ve niteliğine göre makul ölçüde artırılır.
Ayrı mevzuata dayalı özel eğitim	Belirli iş, ekipman veya göreve ilişkin başka mevzuatın aradığı eğitim ya da yeterliliktir.	Temel eğitimde konudan söz edilmesi, özel eğitim veya belge yükümlülüğünü kendiliğinden karşılamaz.

Ek-1'in bütün asgari başlıklarını görmek için Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları yazısını inceleyebilirsiniz.

İlave İSG Eğitim Konuları Nasıl Belirlenir?

1. Görevi tanımlayın: Çalışanın unvanından çok, fiilen yaptığı işi ve kullandığı ekipmanı esas alın.
2. Risk kaynaklarını çıkarın: Risk değerlendirmesi, saha gözlemleri, ramak kala kayıtları, kazalar, meslek hastalığı şüpheleri ve acil durum senaryolarını inceleyin.
3. Çalışan grubunu belirleyin: Konuyu tüm çalışanlara değil, maruz kalan veya görevi bulunan gruba verin.
4. Hedefi yazın: Eğitim sonunda çalışanın hangi tehlikeyi tanıyacağı ve hangi güvenli davranışı uygulayacağı ölçülebilir biçimde tanımlansın.
5. Yöntem ve eğiticiyi seçin: Uygulama gerektiren konuları sahada gösterin; eğiticinin uzmanlık alanının konuya uygun olmasını sağlayın.
6. Süreyi ve kaydı güncelleyin: Yıllık eğitim programına konu, hedef grup, süre, yöntem ve eğiticiyi ekleyin; katılım ve değerlendirme kayıtlarını saklayın.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konusu Örnekleri

Aşağıdaki başlıklar örnektir. Bir konu yalnızca işyerinde ilgili risk ve çalışan grubu varsa programa alınmalıdır.

1. Enerji kontrolü ve elektrik güvenliği

• EKED/LOTO/LOTOTO: enerjiyi kesme, kilitleme, etiketleme ve enerjisizliği doğrulama,
• Elektrik, hidrolik, pnömatik, mekanik ve termal artık enerjilerin güvenli boşaltılması,
• Yetkisiz müdahalenin önlenmesi ve bakım öncesi güvenli izolasyon,
• Topraklama, kaçak akım koruması ve TN/TT/IT sistemleri yalnızca ilgili teknik personel için,
• Akü, batarya enerji depolama sistemleri ve şarj alanlarında güvenli çalışma.

2. İş izin sistemi ve yüksek riskli çalışmalar

• Sıcak çalışma izni,
• Yüksekte çalışma ve düşmeye karşı koruma planı,
• Kapalı alana giriş ve kurtarma düzeni,
• Kazı, kaldırma operasyonu ve elektrik çalışma izinleri,
• Eş zamanlı çalışmaların ve alt işveren faaliyetlerinin koordinasyonu,
• İşi durdurma yetkisi ve güvenli yeniden başlatma.

3. Makine, ekipman ve saha trafiği

• Makine koruyucuları, emniyet tertibatları ve beklenmeyen çalışmanın önlenmesi,
• Forklift, mobil iş ekipmanı ve yaya yollarının ayrılması,
• Vinç ve kaldırma operasyonlarında sapancı, işaretçi ve operatör iletişimi,
• İskele, merdiven, yükseltilebilir iş platformu ve düşmeye karşı koruyucu ekipman seçimi,
• İş ekipmanlarının bakım ve periyodik kontrol kavramları, kontrol etiketi ve uygunsuzluk bildirimi,
• Robotlu veya otomasyonlu alanlara güvenli giriş.

4. Kimyasal maddeler ve patlayıcı ortamlar

• Güvenlik bilgi formu, kimyasal etiketler ve uyumsuz kimyasalların ayrılması,
• Dökülme-sızıntı müdahalesi ve acil duş/göz duşu kullanımı,
• ATEX, patlayıcı ortam bölgeleri ve ex-proof ekipman farkındalığı,
• Gaz ölçümü, ortam izleme ve alarm seviyeleri,
• Kanserojen, mutajen veya üreme için toksik maddelerle güvenli çalışma,
• Tehlikeli madde taşımacılığı kuralları (ADR, RID, ADN, IMDG veya IATA) yalnızca ilgili görev ve taşıma türü için.

5. Acil durumlar ve çevresel tehlikeler

• İşyerine özgü alarm, tahliye, toplanma ve yoklama düzeni,
• Yangın türleri, ilk müdahalenin sınırları ve güvenli kaçış,
• Deprem, sel, aşırı hava olayları ve enerji kesintileri,
• Kimyasal sızıntı, gaz kaçağı veya ilgili işyerlerinde KBRN senaryoları,
• Engelli veya tahliyede desteğe ihtiyaç duyan çalışanların tahliyesi,
• Acil durum ekiplerinin görev sınırları ve dış yardım birimleriyle iletişim.

6. Organizasyon ve güvenlik kültürü

• Ramak kala, tehlikeli durum ve uygunsuzluk bildirimi,
• Değişiklik yönetimi: yeni ekipman, proses veya kimyasal devreye alma,
• Vardiya teslimi ve kritik işlerde etkili iletişim,
• Yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve cep telefonu kullanımının riskleri,
• Psikososyal riskler, işyeri şiddeti ve acil iletişim yolları,
• Ziyaretçi, taşeron ve tedarikçi saha kuralları.

Kısa Bir Örnek Eğitim Planı

Çalışan grubu	Belirlenen risk	Uygun eğitim başlığı	Önerilen yöntem
Bakım ekibi	Beklenmeyen enerji verilmesi	LOTO ve artık enerji kontrolü	Yüz yüze anlatım + sahada uygulama
Depo çalışanı	Forklift-yaya çarpışması	Saha trafik planı ve kör noktalar	Alan turu + senaryo çalışması
Kaynakçı	Yangın ve patlama	Sıcak çalışma izni ve yangın gözcüsü	Yüz yüze + iş izin formu uygulaması
Laboratuvar çalışanı	Kimyasal sıçrama	SDS, dökülme müdahalesi ve göz duşu	Gösterim + uygulama
Ofis çalışanı	Kas-iskelet yükü ve yangın	Ekranlı çalışma, ergonomi ve tahliye	Uzaktan veya yüz yüze

Sık Yapılan Hatalar

• Her çalışana aynı listeyi vermek: Eğitim, göreve ve maruziyete göre hedeflenmelidir.
• Çok teknik ayrıntıyı ilgisiz gruba anlatmak: TN/TT/IT gibi konular genel çalışan kitlesi yerine ilgili teknik personele yöneltilmelidir.
• Sunumda başlığın geçmesini yeterli saymak: Uygulamalı işlerde güvenli davranış sahada gösterilmeli ve ölçülmelidir.
• Ek konuları mevcut süreye sıkıştırmak: Ek-1 dışındaki konular eklendiğinde eğitim süresi makul ölçüde artırılmalıdır.
• Özel yeterlilikleri temel eğitimle karıştırmak: Operatörlük, mesleki eğitim veya MYK belgesi gereken bir işi yalnızca temel İSG eğitimiyle yaptırmak yeterli değildir.

Pratik sonuç: İyi bir eğitim programı “hangi konuları anlatalım?” sorusundan önce “hangi çalışan, hangi işi yaparken, hangi riske maruz kalıyor ve eğitim sonunda neyi farklı yapmalı?” sorusunu cevaplar.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 Eğitim Konuları Tablosu
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu liste örnek ve bilgilendirme amaçlıdır. Eğitim programı, işyerinin güncel risk değerlendirmesi ve çalışanların fiilen yaptığı işler esas alınarak hazırlanmalıdır.

İGU Nedir? İş Güvenliği Uzmanı Ne İş Yapar? Görevleri ve Sorumlulukları

İGU, “iş güvenliği uzmanı” ifadesinin kısaltmasıdır. İş güvenliği uzmanı; işyerindeki sağlık ve güvenlik risklerinin belirlenmesi, gerekli önlemlerin planlanması ve uygulamaların izlenmesi konularında işverene rehberlik eden, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş İSG profesyonelidir.

İş güvenliği uzmanının görevi yalnızca eksiklikleri tespit etmek veya evrak hazırlamak değildir. Temel amaç; iş kazaları ve meslek hastalıkları meydana gelmeden önce riskleri belirlemek, önleyici çalışmalar yapmak ve işyerinde sürdürülebilir bir güvenlik kültürünün oluşmasına katkı sağlamaktır.

Önemli: İş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşyerinde sağlık ve güvenliğin sağlanmasından işveren sorumludur.

İş Güvenliği Uzmanı Kimdir?

İş güvenliği uzmanı; iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ve geçerli iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip kişidir.

İş güvenliği uzmanları sahip oldukları belge sınıfına göre farklı tehlike sınıflarındaki işyerlerinde görev yapabilir:

• C sınıfı iş güvenliği uzmanı: Az tehlikeli işyerlerinde,
• B sınıfı iş güvenliği uzmanı: Az tehlikeli ve tehlikeli işyerlerinde,
• A sınıfı iş güvenliği uzmanı: Bütün tehlike sınıflarındaki işyerlerinde görev yapabilir.

Belge sınıfları ve görevlendirme koşullarıyla ilgili geçici mevzuat hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır.

İş Güvenliği Uzmanı Ne İş Yapar?

İş güvenliği uzmanı, işyerini iş sağlığı ve güvenliği yönünden inceler; tehlikeleri ve uygunsuzlukları belirler, alınması gereken önlemleri işverene yazılı olarak bildirir ve uygulamaları takip eder.

Uzmanın çalışmaları genel olarak beş başlık altında toplanır:

1. İşverene rehberlik etmek,
2. Risk değerlendirmesi çalışmalarına katılmak,
3. Çalışma ortamını gözetmek,
4. Eğitim, bilgilendirme ve kayıt çalışmalarını yürütmek,
5. İşyeri hekimi ve ilgili birimlerle iş birliği yapmak.

İş Güvenliği Uzmanının Görevleri

İş güvenliği uzmanlarının temel görevleri, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenmiştir.

1. Rehberlik

İş güvenliği uzmanı;

• İşin planlanması, organizasyonu ve uygulanması konusunda işverene önerilerde bulunur.
• Makine, ekipman, kullanılan maddeler ve üretim yöntemlerini iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirir.
• Kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı ve muhafazası konusunda rehberlik eder.
• Alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemlerini işverene yazılı olarak bildirir.
• İş kazaları ve meslek hastalıklarının nedenlerini araştırır ve tekrarını önleyecek çalışmalar yapar.
• Yaralanmaya neden olmayan ancak zarar verme potansiyeli bulunan ramak kala olayları inceler.

2. Risk Değerlendirmesi

İş güvenliği uzmanı, işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesi çalışmalarına katılır. Belirlenen risklere karşı alınması gereken önlemler hakkında işverene önerilerde bulunur ve önlemlerin uygulanmasını takip eder.

Risk değerlendirmesinin hazırlanması yalnızca iş güvenliği uzmanına bırakılabilecek bir çalışma değildir. Risk değerlendirmesi, mevzuatta belirtilen ekip tarafından gerçekleştirilir.

3. Çalışma Ortamının Gözetimi

İş güvenliği uzmanı;

• İşyerinin çalışma ortamını düzenli olarak gözlemler.
• Periyodik bakım, kontrol ve ölçümlerin planlanmasına katkı sağlar.
• Yapılması gereken kontrollerin ve ölçümlerin uygulanmasını izler.
• Yangın, patlama ve iş kazalarının önlenmesine yönelik çalışmalara katılır.
• Acil durum planlarının hazırlanmasına katkı sağlar.
• Acil durum eğitimlerini ve tatbikatlarını izler.

4. Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt

İş güvenliği uzmanının eğitim ve kayıt alanındaki görevleri şunlardır:

• Çalışanların İSG eğitimlerinin planlanmasına katkı sağlamak,
• Eğitim çalışmalarını yürütmek veya uygulanmasını kontrol etmek,
• Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetleri düzenlemek,
• İş sağlığı ve güvenliği talimatlarını hazırlamak,
• Gerekli işlerde çalışma izin prosedürleri hazırlamak,
• İSG çalışmalarını ve çalışma ortamı gözetim sonuçlarını kayıt altına almak,
• Bakanlık tarafından belirlenen bilgileri İSG-KATİP’e bildirmek.

5. İlgili Birimlerle İş Birliği

İş güvenliği uzmanı;

• İşyeri hekimiyle birlikte iş kazalarını ve meslek hastalıklarını değerlendirir.
• Olayların tekrarlanmaması için önleyici faaliyet planları hazırlar.
• İşyeri hekimiyle birlikte yıllık çalışma planını hazırlar.
• Yıllık değerlendirme raporunun hazırlanmasına katkı sağlar.
• İş sağlığı ve güvenliği kuruluyla iş birliği içinde çalışır.
• Çalışan temsilcileri ve destek elemanlarının çalışmalarına destek verir.

İş Güvenliği Uzmanının Yetkileri Nelerdir?

İş güvenliği uzmanının görevlerini yerine getirebilmesi için bazı yetkilere sahip olması gerekir. Uzman;

• İşyerinin bütün bölümlerinde İSG yönünden inceleme ve araştırma yapabilir.
• Göreviyle ilgili bilgi ve belgelere ulaşabilir.
• Çalışanlarla görüşebilir.
• İşverenin bilgisi dâhilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapabilir.
• Ciddi, önlenemez ve acil müdahale gerektiren hayati tehlike belirlediğinde işin durdurulması için işverene başvurabilir.

Tam süreli görevlendirilen iş güvenliği uzmanları, mesleki gelişim amacıyla eğitim, seminer ve panel gibi organizasyonlara katılabilir. Yönetmelikte belirtilen sınırlar içindeki bu süreler çalışma süresinden sayılır ve ücret kesintisine neden olamaz.

İş Güvenliği Uzmanının Sorumlulukları

İş güvenliği uzmanı, görevlerini mesleki bağımsızlık ve etik ilkeler doğrultusunda yürütmelidir. Uzmanın başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak,
• Verimli ve güvenli bir çalışma ortamına katkıda bulunmak,
• İşyerine ait mesleki, ekonomik ve ticari bilgileri gizli tutmak,
• Görevlendirildiği işyerindeki tespit ve önerileri onaylı deftere yazmak.

Uzman tarafından yazılı olarak bildirilen acil durdurma gerektiren durumlar ile yangın, patlama, göçme veya kimyasal sızıntı gibi hayati tehlikeler işveren tarafından makul süre içinde giderilmezse uzman, durumu işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.

İş Güvenliği Uzmanı İşverene Ceza Yazar mı?

Hayır. İş güvenliği uzmanının işverene veya çalışanlara idari para cezası uygulama yetkisi bulunmaz. Uzmanın görevi; tehlikeleri ve mevzuata aykırılıkları tespit etmek, gerekli önlemleri işverene yazılı olarak bildirmek ve uygulamaları takip etmektir.

İdari yaptırım ve teftiş yetkisi, mevzuat kapsamında yetkilendirilmiş kamu görevlilerine aittir.

İş Güvenliği Uzmanı İşyerini Durdurabilir mi?

İş güvenliği uzmanı doğrudan işyerini veya işi durduran makam değildir. Ancak ciddi, önlenemez ve acil müdahale gerektiren hayati bir tehlike tespit ettiğinde işin durdurulması için işverene başvurur.

Hayati tehlike oluşturan ve yazılı olarak bildirilen önlemlerin işveren tarafından yerine getirilmemesi durumunda ise mevzuatta belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirir.

İş Güvenliği Uzmanının Görevlendirilmesi İşverenin Sorumluluğunu Kaldırır mı?

Hayır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

İş güvenliği uzmanının veya bir ortak sağlık ve güvenlik biriminin görevlendirilmesi, işverenin bu alandaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşveren; uzman tarafından mevzuata uygun olarak yazılı şekilde bildirilen önlemleri değerlendirmek ve yerine getirmekle yükümlüdür.

İş Güvenliği Uzmanının Çalışması Neden Önemlidir?

Etkili bir iş güvenliği uzmanlığı hizmeti yalnızca mevzuat gerekliliklerinin tamamlanmasını sağlamaz. Aynı zamanda;

• İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesine,
• Tehlikelerin olay meydana gelmeden belirlenmesine,
• Çalışanların güvenlik farkındalığının geliştirilmesine,
• Üretim ve hizmet süreçlerinin daha güvenli yürütülmesine,
• İşyerinde kalıcı bir güvenlik kültürü oluşturulmasına katkı sağlar.

Sonuç: İş güvenliği uzmanı, işyerindeki tehlikeleri belirleyen, önleyici tedbirler konusunda işverene rehberlik eden ve İSG uygulamalarını takip eden profesyoneldir. Ancak sağlık ve güvenliğin sağlanmasına ilişkin asıl yükümlülük işverene aittir.

Mevzuat Dayanağı

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulamada yürürlükteki mevzuatın güncel hâli ve işyerinin özel koşulları dikkate alınmalıdır.

İşyeri Hekimlerinin Görevleri

20/07/2013 tarihli İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğe göre;

İşyeri hekimlerinin görevleri

MADDE 9 – (1) İşyeri hekimi, işyerinde bulunması halinde diğer sağlık personeli ile birlikte çalışır.

(2) İşyeri hekimleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında aşağıdaki görevleri yapmakla yükümlüdür:

a) Rehberlik;

1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında çalışanların sağlık gözetimi ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.

2) İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak işyerinin tasarımı, kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi konularının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş sağlığı kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak.

3) İşyerinde çalışanların sağlığının geliştirilmesi amacıyla gerekli aktiviteler konusunda işverene tavsiyelerde bulunmak.

4) İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak, ayrıca işin yürütümünde ergonomik ve psikososyal riskler açısından çalışanların fiziksel ve zihinsel kapasitelerini dikkate alarak iş ile çalışanın uyumunun sağlanması ve çalışma ortamındaki stres faktörlerinden korunmaları için araştırmalar yapmak ve bu araştırma sonuçlarını rehberlik faaliyetlerinde dikkate almak.

5) Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması konularında tavsiyelerde bulunmak.

6) İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.

7) İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmadığı halde çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların nedenlerinin araştırılması konusunda çalışma yapmak ve işverene önerilerde bulunmak.

8) İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek.

b) Risk değerlendirmesi;

1) İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.

2) Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak.

c) Sağlık gözetimi;

1) Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak.

2) Gece postaları da dâhil olmak üzere çalışanların sağlık gözetimini yapmak.

3) Çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile işyerinde yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda;

a) Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir,

b) Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,

c) Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir,

defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır. Ancak işyeri hekiminin gerek görmesi halinde bu süreler kısaltılır.

4) Çalışanların yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi ile gerekli tetkiklerin sonuçlarını EK-2’de verilen örneğe uygun olarak düzenlemek ve işyerinde muhafaza etmek.

5) Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi çalışanların, uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli sağlık muayenelerini yaparak rapor düzenlemek, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak.

6) Sağlık sorunları nedeniyle işe devamsızlık durumları ile işyerinde olabilecek sağlık tehlikeleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını tespit etmek, gerektiğinde çalışma ortamı ile ilgili ölçümler yapılmasını planlayarak işverenin onayına sunmak ve alınan sonuçların çalışanların sağlığı yönünden değerlendirmesini yapmak.

7) Çalışanların sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri halinde işe dönüş muayenesi yaparak eski görevinde çalışması sakıncalı bulunanlara mevcut sağlık durumlarına uygun bir görev verilmesini tavsiye ederek işverenin onayına sunmak.

8) Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için yayılmayı önleme ve bağışıklama çalışmalarının yanı sıra gerekli hijyen eğitimlerini vermek, gerekli muayene ve tetkiklerinin yapılmasını sağlamak.

9) İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek, iş güvenliği uzmanı ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve bu konuları da içerecek şekilde yıllık çalışma planını hazırlayarak işverenin onayına sunmak, uygulamaların takibini yapmak ve EK-3’te belirtilen örneğine uygun yıllık değerlendirme raporunu hazırlamak.

ç) Eğitim, bilgilendirme ve kayıt;

1) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.

2) İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu ve personelin eğitiminin sağlanması çalışmalarını ilgili mevzuat doğrultusunda yürütmek.

3) Yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve toplu korunma yöntemleri konularında eğitim vermek, eğitimin sürekliliğini sağlamak.

4) Çalışanları işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik muayeneler konusunda bilgilendirmek.

5) İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve sağlık gözetimi sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu iş güvenliği uzmanı ile işbirliği halinde EK-3’teki örneğine uygun olarak hazırlamak.

d) İlgili birimlerle işbirliği;

1) Sağlık gözetimi sonuçlarına göre, iş güvenliği uzmanı ile işbirliği içinde çalışma ortamının gözetimi kapsamında gerekli ölçümlerin yapılmasını önermek, ölçüm sonuçlarını değerlendirmek.

2) Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak.

3) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi ve eğitim sağlanması için ilgili taraflarla işbirliği yapmak.

4) İş kazaları ve meslek hastalıklarının analizi, iş uygulamalarının iyileştirilmesine yönelik programlar ile yeni teknoloji ve donanımın sağlık açısından değerlendirilmesi ve test edilmesi gibi mevcut uygulamaların iyileştirilmesine yönelik programların geliştirilmesi çalışmalarına katılmak.

5) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Yönetmeliğine göre meslek hastalığı ile ilgili sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye yetkili hastaneler ile işbirliği içinde çalışmak, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına yakalanan çalışanların rehabilitasyonu konusunda ilgili birimlerle işbirliği yapmak.

6) İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak.

7) Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerinin hazırlanmasında iş güvenliği uzmanına katkı vermek.

8) Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını iş güvenliği uzmanıyla birlikte hazırlamak.

9) İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.

Biyolojik Etkenler

15 Haziran 2013 tarihli Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik’e göre tanımlar;

Biyolojik etkenler: Herhangi bir enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen, genetik olarak değiştirilmiş olanlar da dâhil mikroorganizmaları, hücre kültürlerini ve insan endoparazitlerini,

Hücre kültürü: Çok hücreli organizmalardan türetilmiş hücrelerin in–vitro olarak geliştirilmesini,

Mikroorganizma: Genetik materyali replikasyon veya aktarma yeteneğinde olan hücresel veya hücresel yapıda olmayan mikrobiyolojik varlığı, ifade eder.

Risk Düzeyine Göre Biyolojik Etkenler:

biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre aşağıdaki 4 risk grubunda sınıflandırılır:

a) Grup 1 biyolojik etkenler: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler.

b) Grup 2 biyolojik etkenler: İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etkenler.

c) Grup 3 biyolojik etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etkenler.

ç) Grup 4 biyolojik etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler.

İşverenler, aşağıdaki biyolojik etkenlerin ilk kez kullanımında çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne en az otuz gün önce ön bildirimde bulunur:

a) Grup 2 biyolojik etkenler.

b) Grup 3 biyolojik etkenler.

c) Grup 4 biyolojik etkenler.

Biyolojik Risk

TS 18001:2008 Tanımlar

TS 18001:2008 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri - Şartlar standardına göre bazı tanımlar:
Kabul edilebilir risk: Kuruluşun, yasal zorunluluklara ve kendi İSG politikasına göre, tahammül edebileceği düzeye indirilmiş risk.
Sürekli iyileştirme: Kuruluşun, İSG politikasına bağlı olarak, genel iş sağlığı ve güvenliği performansını iyileştirmek üzere, İSG yönetim sistemini geliştirmek için tekrarlanan proses.
Önleyici faaliyet: Potansiyel bir uygunsuzluğun veya başka bir istenmeyen durumun sebebinin ortadan kaldırılması için yapılan işlem.
Risk: Tehlikeli bir olayın veya maruz kalma durumunun meydana gelme olasılığı ile olay veya maruz kalma durumunun yol açabileceği yaralanmaz veya sağlık bozulmasının ciddiyet derecesinin birleşimi.
Risk Değerlendirmesi: Tehlikelerden kaynaklanan riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve mevcut kontrollerin yeterliliğini dikkate alarak riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek için kullanılan proses.
Tehlike: İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak, durum veya işlem.
Olay: Yaralanmaya veya (ciddiyet seviyesinden bağımsız olarak) sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan veya sebep olacak potansiyele sahip olan, işle ilgili olaylar.

Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği Değişti: 2 Nisan 2026 Sonrası İşverenleri Neler Bekliyor?

2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile 2013 tarihli eski yönetmelik kaldırıldı ve çalışanlara verilecek İSG eğitimleri yeniden yapılandırıldı. Bu değişiklik, özellikle işverenler, insan kaynakları birimleri, OSGB’ler ve iş güvenliği profesyonelleri açısından önemli sonuçlar doğuruyor.

Özet

İşe başlamadan önce İSG yönünden eğitim/bilgilendirme yükümlülüğü yeni bir kavram değildir. Ancak 2 Nisan 2026 tarihli yeni Yönetmelik ile “işe başlama eğitimi”, ilk kez ayrı bir eğitim türü olarak açıkça tanımlanmış; süresi, yöntemi ve belgelendirme usulü netleştirilmiştir.

Bunun yanında, temel İSG eğitiminin en geç 3 ay içinde tamamlanması zorunlu hale gelmiştir. Temel eğitimin bazı bölümleri uzaktan veya hibrit yöntemlerle verilebilse de, işe ve işyerine özgü risk eğitimleri özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde standart online içerikle geçiştirilemez. Aynı şekilde belgelendirme, kayıt ve özlük dosyası arşivi de artık denetim ve ispat bakımından çok daha kritik hale gelmiştir.  

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260402-2.htm

Yeni Yönetmelikle Gelen Başlıca Değişiklikler

1. İşe Başlama Eğitimi Artık Ayrı Bir Zorunluluk

Yeni düzenlemenin en önemli yeniliği, işe başlama eğitiminin artık ayrı bir eğitim türü olarak tanımlanmasıdır. Bu eğitim, çalışanın yapacağı iş, kullanacağı ekipman, çalışma ortamındaki riskler ve işyerine özgü İSG tedbirlerini kapsar. En kritik nokta ise şudur: Bu eğitim, çalışan fiilen işe başlamadan önce verilmelidir.

2. İşe Başlama Eğitimi En Az 2 Saat ve Uygulamalı Olmalı

Yeni yönetmeliğe göre işe başlama eğitimi:

• en az 2 saat olmalı,
• temel eğitimden ayrı değerlendirilmeli,
• yüz yüze ve uygulamalı yapılmalı,
• eğitim sonunda tutanak altına alınmalı,
• kayıtlar özlük dosyasında saklanmalıdır.

Bu nedenle işe giriş süreçlerinde standart prosedürü olmayan işverenlerin mutlaka yeni bir uyum planı oluşturması gerekir.

3. Temel İSG Eğitimi En Geç 3 Ay İçinde Tamamlanmalı

İşveren, temel İSG eğitimini çalışanın işe başlamasından sonra en kısa sürede, ancak en geç 3 ay içinde tamamlamak zorundadır. 

4. Uzaktan Eğitim Genişledi Ama Sınırsız Değil

Yeni yönetmelik, temel eğitimin uygun bölümleri için uzaktan veya hibrit eğitim imkânını genişletiyor. Ancak bu durum, tüm eğitimlerin online verilebileceği anlamına gelmez. Özellikle:

• işe başlama eğitimi mutlaka yüz yüze olmalı,
• işe ve işyerine özgü risk eğitimleri, özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde, standart uzaktan içerikle tamamlanmış sayılmamalıdır.

5. İşyeri Özel Risk Eğitimi Artık Gerçekten “İşyerine Özel” Olmalı

Ek-1’de yer alan işe ve işyerine özgü riskler bölümü, özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde artık mutlaka işyerine özel hazırlanmalıdır. Bu bölüm hazırlanırken;

• risk değerlendirmesi,
• acil durum planı,
• varsa patlamadan korunma dokümanı,
• diğer İSG dokümanları

esas alınmalıdır. Artık genel video, standart sunum veya hazır modüllerle bu bölümün tamamlandığını savunmak çok daha riskli hale gelmiştir.

6. Belgelendirme ve Arşiv Süreci Daha Kritik Hale Geldi

Yeni düzenleme sonrası işverenin temel yükümlülüğü;

• eğitim katılımını kayıt altına almak,
• gerekli eğitim belgelerini düzenlemek,
• bu belgeleri çalışanın özlük dosyasında saklamaktır.

Çalışana ayrıca bir nüsha verilmesi açık bir zorunluluk olarak değil, güçlü bir iyi uygulama olarak değerlendirilebilir. Ancak denetim, ispat kolaylığı ve iş ilişkilerinde pratiklik açısından bu yöntem son derece faydalıdır.

Hayatın Her Alanında Risk Yönetimi Gerekir

Bugün farklı bir konuya değinmek istiyorum. Aslında hayatta karşılaştığımız her konu için risk yönetimi yapılması gerekli.

Maaşlı çalışan olmak, düzenli gelir ve daha az sorumluluk gibi avantajlar sunarken, işveren olmak özgürlük ve daha büyük kazanç potansiyeli gibi cazip fırsatlar sağlar. Ancak her iki tarafın da belirli dezavantajları ve riskleri bulunmaktadır. İşyeri açmanın risklerini doğru değerlendirmek; finansal planlama ve yönetim becerileri ile bu süreci en aza indirmek gerekir.

Maaşlı Çalışma:

Maaşlı Çalışmanın Avantajları:

Finansal Güvence: Maaşlı çalışanlar, sabit ve düzenli bir gelir elde ederler. Bu da bireylerin geleceğini planlamalarını kolaylaştırır.

Sosyal Haklar: Çoğu işyerinde sigorta, emeklilik, sağlık hizmetleri ve yıllık izin gibi sosyal haklardan faydalanma imkânı sunulur.

Daha Az Sorumluluk: İş yerinde genellikle daha sınırlı bir sorumluluk alanı bulunur ve iş yükü işveren tarafından belirlenir.

İş ve Özel Hayat Dengesi: Maaşlı çalışanlar, genellikle belirli saatlerde çalışır ve işten çıktıklarında özel hayatlarına odaklanabilirler.

Maaşlı Çalışmanın Dezavantajları:

Gelir Sınırı: Maaşlı çalışanlar, belirli bir gelir düzeyinde sıkışabilir ve kazançlarını artırmak için sınırlı seçenekleri olur.

Kariyer İlerlemesi Kısıtlılığı: Hiyerarşik yapılar içerisinde yükselmek zaman alabilir ve iş yerinde bireysel inisiyatif alma şansı az olabilir.

Rutin İşler: Sürekli aynı işlerle meşgul olmak, bir süre sonra monotonlaşabilir ve çalışanlar motivasyon kaybı yaşayabilir.

Bağımsızlık Eksikliği: Maaşlı çalışanlar, işverenin beklentilerine bağlıdır ve iş süreçlerinde fazla özgürlük sahibi olamazlar.

İşveren Olmak:

İşveren Olmanın Avantajları:

Bağımsızlık: Kendi işini kuran işverenler, karar alma süreçlerinde özgürdürler ve işin genel yönünü kendileri belirleyebilirler.

Gelir Potansiyeli: Başarılı bir iş modeli oluşturulursa, işverenin kazancı sınırsız olabilir ve maaşlı bir çalışana kıyasla çok daha fazla gelir elde edebilir.

Yaratıcılık ve Yenilik: İşverenler, iş süreçlerinde yenilikçi fikirleri uygulama ve farklı stratejiler geliştirme özgürlüğüne sahiptir.

Esnek Çalışma Saatleri: İşverenler, işlerini yönetirken kendi çalışma saatlerini belirleyebilirler, bu da daha esnek bir çalışma düzeni sağlayabilir.

İşveren Olmanın Dezavantajları:

Büyük Sorumluluk: İşveren olmak, hem finansal hem de operasyonel açıdan büyük bir sorumluluğu beraberinde getirir. İşin başarısızlığı, doğrudan işverenin sorumluluğundadır.

Stres: Sürekli değişen piyasa koşulları, çalışan yönetimi ve müşteri memnuniyeti gibi konular, işveren üzerinde büyük bir baskı oluşturabilir.

Düzenli Gelir Eksikliği: Kazanç garanti altında olmadığı için finansal zorluklar yaşanabilir.

Çalışma Saatleri: İlk etapta kendi işinin patronu olmak cazip gelse de, işverenler genellikle uzun saatler çalışmak zorunda kalabilirler. İşin her alanında sorumluluk taşıdıkları için iş-özel hayat dengesi zorlayıcı olabilir.

İşyeri Açmanın Riskleri

Finansal Risk: Yeni bir iş kurmanın en büyük riski, sermaye kaybıdır. Yatırımın geri dönüşünün beklendiği gibi olmaması, işyerinin kapanmasına yol açabilir. Ayrıca, işin sürekliliği sağlanmadığında iflas riski de vardır.

Piyasa Belirsizliği: Ekonomik dalgalanmalar, müşteri taleplerinin değişmesi veya rekabetin artması gibi dış faktörler işyerini olumsuz etkileyebilir. Piyasadaki bu belirsizlikler, işin başarısız olmasına neden olabilir.

Yasal ve Düzenleyici Riskler: İşletme sahipleri, çeşitli yasal düzenlemelerle uyumlu olmak zorundadır. Vergi yükümlülükleri, işçi hakları ve çevre yasaları gibi konularda yapılacak hatalar ciddi cezalar doğurabilir.

Rekabet: Yeni bir iş kurarken, aynı sektördeki güçlü rakiplerle mücadele etmek zorunda kalabilirsiniz. Rekabet üstünlüğü sağlayamamak, işyerinin başarısız olmasına neden olabilir.

İşletme Yönetimi Zorlukları: İşin finansal yönetimi, müşteri ilişkileri, pazarlama ve insan kaynakları gibi birçok farklı alanında etkin yönetim gereklidir. Bu alanlardaki zayıflıklar, işletmenin verimliliğini düşürebilir ve risk oluşturabilir.

Personel Riski: İşyerinin başarısı, çalışanların yeteneklerine ve işlerine bağlıdır. Yanlış işe alımlar veya çalışanların işyerinden memnuniyetsizliği, işletmenin performansını olumsuz etkileyebilir.