Teleferik Güvenliği Üzerine İnceleme

Teleferik, Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği (2016/424/AB)’ne uygun olarak piyasaya arz edilmiş olmalı ve yönetmeliğin Ek II Temel Gerekler maddesine uygun olmalıdır.

Teleferik Güvenliği İçin Alınması Gereken Önlemler:

Düzenli Bakım: Teleferik sistemlerinin düzenli olarak bakımının yapılması önemlidir. Kablolar, makaralar, frenler ve elektrik sistemleri düzenli olarak incelenmeli ve gerektiğinde onarılmalıdır.

Güvenlik Ekipmanları: Teleferiklerde güvenlik ekipmanlarının bulunması ve bu ekipmanların düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir. Acil durumlarda kullanılmak üzere yangın söndürme cihazları ve acil durum durdurma sistemleri gibi ekipmanlar bulundurulmalıdır.

Korozyon Kontrolü: Teleferik sistemlerindeki metal parçalarda korozyon oluşumu, ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir. Bu nedenle, korozyon kontrolü düzenli olarak yapılmalı ve etkilenen parçaların zamanında değiştirilmesi sağlanmalıdır.

Veri Analizi ve Tahmini Bakım: Teleferik sistemlerinde veri analizi teknikleri kullanılarak, olası arızaları tahmin etmek önemlidir. Veri analizi, sistemin performansını izlemek ve sorunları önceden tespit etmek için önemli bir araçtır.

Periyodik Kontrol: Teleferik sistemlerinin belirli aralıklarla periyodik kontrollerden geçirilmesi gerekmektedir. Bu kontroller, sistemin tüm bileşenlerinin çalışma durumunu değerlendirir ve olası sorunları tespit etmeye yardımcı olur.

(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre, standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir periyodik kontrolü yapılmalıdır.)

Acil Durum Prosedürleri: Herhangi bir acil durumda, teleferik personelinin etkili bir şekilde müdahale edebilmesi için acil durum prosedürleri oluşturulmalı ve personel buna göre eğitilmelidir. 

(Tebliğe göre işletme teknik ruhsatı, kurtarma talimatlarını ve işletme teknik personeline ait eğitim belgelerini içermelidir.) 

Teknolojik İlerlemelerin Kullanılması: Güvenlik sensörleri, alarm sistemleri ve uzaktan izleme sistemleri gibi teknolojik ilerlemelerin teleferik sistemlerine entegre edilmesi, olası sorunları tespit etmede ve müdahale etmede önemli rol oynar.

Beyan Yüküne Uygun Kullanım: Beyan yükü, teleferik aracının tasarım ve imalat aşamasında belirlenen maksimum ağırlık kapasitesidir. Teleferiğin güvenliği ve stabilitesi için bu maksimum kapasiteyi aşmamak önemlidir. Yolcuların ve yüklerin belirlenen sınırlar içinde kalması, teleferik aracının güvenliğini sağlar ve olası kazaların önlenmesine yardımcı olur.

Yeterli İşgücü ve Eğitim: Teleferik işletmecileri, güvenliği sağlamak için yeterli sayıda ve eğitimli personel istihdam etmelidir. Personel, teleferik işleyişi ve güvenlik prosedürleri konusunda düzenli eğitim almış olmalıdır.

Kullanıcı Eğitimi: Teleferik işletmecileri, kullanıcıları güvenlik prosedürleri konusunda eğitmeli ve bilgilendirmelidir. Yolcular, teleferik araçlarını doğru şekilde kullanmayı ve güvenlik kurallarına uymayı öğrenmelidirler.

Bakanlık Kontrolü ve Düzenlemeler: Teleferik işletmeleri, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen Yönetmelik ve Tebliğlere uymak zorundadır.

Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği (2016/424/AB) Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/12/20171202-1.htm

İnsan Taşımak Üzere Tasarımlanan Kablolu Taşıma Tesisatının Ruhsatlandırılması, Bakım Ve İşletilmesine Dair Tebliğ (SGM :2009/11)

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=13246&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5

Elektrik Hatalarından Nasıl Korunuruz?

Elektrik tesisatlarının yetkili ehil kişilerce yapılması, gereken koruma önlemlerinin (doğru kablolar, topraklama, termik manyetik şalter, sigorta, kaçak akım rölesi vb. seçimi için) alınması için önemlidir. Burada yetkili ehil kişi mesleki eğitim ve/veya mesleki yeterliliği ve/veya ustalık belgesi olan tecrübeli elektrikçi olarak tarif edilebilir.

Elektrik tesisatı çekilirken kullanım amacına ve gerekli güce uygun kablo kesitleri seçilir. Mevcut tesisata aşırı yükleme yapmak, tesisatın aşırı ısınması sonucu; yangın, kaçak riskini arttırır. ELEKTRİK TESİSATINA AŞIRI YÜKLEME YAPMAMALIYIZ.

Nemli, ıslak ortamlarda elektrik hataları daha tehlikelidir. ELEKTRİK TESİSATINI NEM VE SUDAN KORUMALIYIZ.

Elektrik tesisatı zaman içerisinde yıpranabilir, eksiklikler olabilir, bunlar;

- Kablo, fiş, priz kırılabilir,

- Kaçak akım rölesi bozulabilir,

- Kablo PVC izoleleri yıpranma sonucu kırılabilir, kemirgenler koparabilir. Kablo yalıtım hataları meydana gelebilir.

- Topraklama elektrotlarımızın bağlantıları kırılabilir ve kopabilir.

- Pano kapakları açık olabilir.

- Elektrik panoları önünde izole paspas olmayabilir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemeleri yapılmamış olabilir.

Tüm bu hatalara karşı yapmamız gerekenler;

- Kablo, fiş, priz kırıklarında arıza acilen giderilmelidir. Seyyar kablo kırıklarında kablo değiştirilmelidir. Bantla tamir edilmiş seyyar kablolar kullanılmamalıdır.

- Elektrik tesisatında ana panoda 300 mA yangın koruma amaçlı ve 30 mA insan koruma amaçlı kaçak akım röleleri kullanılır. Kaçak akım rölelerinin üzerinde “test” butonu bulunur. Kaçak akım rölesinin çalışma durumu ayda bir olarak üzerindeki test butonu yardımıyla test edilmelidir. (Şehir şebekelerimizde kullanılan topraklama; TT topraklamadır. Şehir şebekesinden alınan elektrik tesisatlarında kaçak akım rölesi mutlaka olmalıdır. Şebekeye bağlanacak cihazların metal kısımları ise işletme topraklamasından ayrı olarak topraklanır. Ayrı bir transformatör ile farklı bir topraklama yöntemi kullanıldıysa elektrikçinizden bilgi almalısınız.)

KAÇAK AKIM RÖLESİ HAYAT KURTARIR.

- Kablo yalıtım hatalarından korunmanın yolu; kaçak akım rölesi çalışır durumda olmalı, topraklamamız iyi durumda olmalıdır. Metal gövdeli iş ekipmanlarında, mutlaka gövde koruma topraklaması yapılmalıdır. Topraklama kablosunun çok telli sarı yeşil izoleli olmasına dikkat edilmelidir.

 

- Topraklama elektrotlarımızın kırılması ihtimaline karşı, elektrik tesisatımızın periyodik kontrollerini yılda 1 (bir) defa yaptırmalı ve bu kontrollerde topraklama ölçümü yaptırmalıyız.

- Elektrik pano kapaklarını kapalı tutmalıyız.

- Elektrik panoları önüne izole paspas yerleştirmeliyiz. Yalıtkan paspas olarak da adlandırılan izole paspaslar elektrik geçirmezlik özelliğine sahiptir.

- Sağlık ve güvelik işaretlemelerini yaptırmalıyız.

Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü:

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre;

“2.3.2. Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, paratoner tesisatı ile akümülatör ve transformatör ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri elektrik mühendisleri,  elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.”

Elektrik tesisatı periyodik kontrollerinde;

- Elektrik tesisatı uygunluğu,

- Topraklama ölçümleri (İşletme topraklaması, koruma topraklamaları (makine gövde koruma topraklamaları, paratoner, konteyner, tank, katodik vb. koruma topraklamaları))

- Akümülatör, transformatör, jeneratör vb. ekipmanlar.

- Yıldırımdan korunma tesisatı.

Kontrol ettirilmelidir.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları

İşe özgü İSG eğitim konuları hazır bir listeden rastgele seçilmez. Çalışanın görevi, iş ekipmanı, çalışma alanı, risk değerlendirmesi, acil durum planı ve varsa patlamadan korunma dokümanı birlikte incelenerek belirlenir. Aynı işyerinde çalışan elektrikçi, depo görevlisi ve ofis çalışanının ihtiyaç duyduğu eğitim içeriği aynı değildir.

2026 yönetmeliğinin önemli ayrımı: Ek-1'in dördüncü başlığındaki işe ve işyerine özgü konular, temel eğitimin zorunlu parçasıdır. Bunların ötesinde programa yeni konular eklenirse, temel eğitimin asgari süresi de eklenen konuların kapsamına göre makul ölçüde artırılmalıdır.

İçindekiler

1. İşe özgü konu ile ilave konu arasındaki fark
2. Eğitim konusu nasıl belirlenir?
3. İşe özgü ve ilave eğitim konu örnekleri
4. Örnek eğitim planı
5. Sık yapılan hatalar

İşe Özgü Konu ile İlave Konu Aynı Şey midir?

Kavram	Anlamı	Eğitim süresine etkisi
Ek-1 dördüncü başlık	Risk değerlendirmesine ve işyeri dokümanlarına dayalı işe/işyerine özgü risklerdir. Temel eğitimin zorunlu bölümüdür.	İlk temel eğitim içinde az tehlikelide en az 2, tehlikelide en az 3, çok tehlikelide en az 4 ders saati ayrılır.
İlave temel eğitim konusu	Ek-1'deki asgari içerik dışında, ihtiyaç analizi sonucunda temel eğitim programına eklenen konudur.	Asgari temel eğitim süresi, konunun kapsam ve niteliğine göre makul ölçüde artırılır.
Ayrı mevzuata dayalı özel eğitim	Belirli iş, ekipman veya göreve ilişkin başka mevzuatın aradığı eğitim ya da yeterliliktir.	Temel eğitimde konudan söz edilmesi, özel eğitim veya belge yükümlülüğünü kendiliğinden karşılamaz.

Ek-1'in bütün asgari başlıklarını görmek için Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları yazısını inceleyebilirsiniz.

İlave İSG Eğitim Konuları Nasıl Belirlenir?

1. Görevi tanımlayın: Çalışanın unvanından çok, fiilen yaptığı işi ve kullandığı ekipmanı esas alın.
2. Risk kaynaklarını çıkarın: Risk değerlendirmesi, saha gözlemleri, ramak kala kayıtları, kazalar, meslek hastalığı şüpheleri ve acil durum senaryolarını inceleyin.
3. Çalışan grubunu belirleyin: Konuyu tüm çalışanlara değil, maruz kalan veya görevi bulunan gruba verin.
4. Hedefi yazın: Eğitim sonunda çalışanın hangi tehlikeyi tanıyacağı ve hangi güvenli davranışı uygulayacağı ölçülebilir biçimde tanımlansın.
5. Yöntem ve eğiticiyi seçin: Uygulama gerektiren konuları sahada gösterin; eğiticinin uzmanlık alanının konuya uygun olmasını sağlayın.
6. Süreyi ve kaydı güncelleyin: Yıllık eğitim programına konu, hedef grup, süre, yöntem ve eğiticiyi ekleyin; katılım ve değerlendirme kayıtlarını saklayın.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konusu Örnekleri

Aşağıdaki başlıklar örnektir. Bir konu yalnızca işyerinde ilgili risk ve çalışan grubu varsa programa alınmalıdır.

1. Enerji kontrolü ve elektrik güvenliği

• EKED/LOTO/LOTOTO: enerjiyi kesme, kilitleme, etiketleme ve enerjisizliği doğrulama,
• Elektrik, hidrolik, pnömatik, mekanik ve termal artık enerjilerin güvenli boşaltılması,
• Yetkisiz müdahalenin önlenmesi ve bakım öncesi güvenli izolasyon,
• Topraklama, kaçak akım koruması ve TN/TT/IT sistemleri yalnızca ilgili teknik personel için,
• Akü, batarya enerji depolama sistemleri ve şarj alanlarında güvenli çalışma.

2. İş izin sistemi ve yüksek riskli çalışmalar

• Sıcak çalışma izni,
• Yüksekte çalışma ve düşmeye karşı koruma planı,
• Kapalı alana giriş ve kurtarma düzeni,
• Kazı, kaldırma operasyonu ve elektrik çalışma izinleri,
• Eş zamanlı çalışmaların ve alt işveren faaliyetlerinin koordinasyonu,
• İşi durdurma yetkisi ve güvenli yeniden başlatma.

3. Makine, ekipman ve saha trafiği

• Makine koruyucuları, emniyet tertibatları ve beklenmeyen çalışmanın önlenmesi,
• Forklift, mobil iş ekipmanı ve yaya yollarının ayrılması,
• Vinç ve kaldırma operasyonlarında sapancı, işaretçi ve operatör iletişimi,
• İskele, merdiven, yükseltilebilir iş platformu ve düşmeye karşı koruyucu ekipman seçimi,
• İş ekipmanlarının bakım ve periyodik kontrol kavramları, kontrol etiketi ve uygunsuzluk bildirimi,
• Robotlu veya otomasyonlu alanlara güvenli giriş.

4. Kimyasal maddeler ve patlayıcı ortamlar

• Güvenlik bilgi formu, kimyasal etiketler ve uyumsuz kimyasalların ayrılması,
• Dökülme-sızıntı müdahalesi ve acil duş/göz duşu kullanımı,
• ATEX, patlayıcı ortam bölgeleri ve ex-proof ekipman farkındalığı,
• Gaz ölçümü, ortam izleme ve alarm seviyeleri,
• Kanserojen, mutajen veya üreme için toksik maddelerle güvenli çalışma,
• Tehlikeli madde taşımacılığı kuralları (ADR, RID, ADN, IMDG veya IATA) yalnızca ilgili görev ve taşıma türü için.

5. Acil durumlar ve çevresel tehlikeler

• İşyerine özgü alarm, tahliye, toplanma ve yoklama düzeni,
• Yangın türleri, ilk müdahalenin sınırları ve güvenli kaçış,
• Deprem, sel, aşırı hava olayları ve enerji kesintileri,
• Kimyasal sızıntı, gaz kaçağı veya ilgili işyerlerinde KBRN senaryoları,
• Engelli veya tahliyede desteğe ihtiyaç duyan çalışanların tahliyesi,
• Acil durum ekiplerinin görev sınırları ve dış yardım birimleriyle iletişim.

6. Organizasyon ve güvenlik kültürü

• Ramak kala, tehlikeli durum ve uygunsuzluk bildirimi,
• Değişiklik yönetimi: yeni ekipman, proses veya kimyasal devreye alma,
• Vardiya teslimi ve kritik işlerde etkili iletişim,
• Yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve cep telefonu kullanımının riskleri,
• Psikososyal riskler, işyeri şiddeti ve acil iletişim yolları,
• Ziyaretçi, taşeron ve tedarikçi saha kuralları.

Kısa Bir Örnek Eğitim Planı

Çalışan grubu	Belirlenen risk	Uygun eğitim başlığı	Önerilen yöntem
Bakım ekibi	Beklenmeyen enerji verilmesi	LOTO ve artık enerji kontrolü	Yüz yüze anlatım + sahada uygulama
Depo çalışanı	Forklift-yaya çarpışması	Saha trafik planı ve kör noktalar	Alan turu + senaryo çalışması
Kaynakçı	Yangın ve patlama	Sıcak çalışma izni ve yangın gözcüsü	Yüz yüze + iş izin formu uygulaması
Laboratuvar çalışanı	Kimyasal sıçrama	SDS, dökülme müdahalesi ve göz duşu	Gösterim + uygulama
Ofis çalışanı	Kas-iskelet yükü ve yangın	Ekranlı çalışma, ergonomi ve tahliye	Uzaktan veya yüz yüze

Sık Yapılan Hatalar

• Her çalışana aynı listeyi vermek: Eğitim, göreve ve maruziyete göre hedeflenmelidir.
• Çok teknik ayrıntıyı ilgisiz gruba anlatmak: TN/TT/IT gibi konular genel çalışan kitlesi yerine ilgili teknik personele yöneltilmelidir.
• Sunumda başlığın geçmesini yeterli saymak: Uygulamalı işlerde güvenli davranış sahada gösterilmeli ve ölçülmelidir.
• Ek konuları mevcut süreye sıkıştırmak: Ek-1 dışındaki konular eklendiğinde eğitim süresi makul ölçüde artırılmalıdır.
• Özel yeterlilikleri temel eğitimle karıştırmak: Operatörlük, mesleki eğitim veya MYK belgesi gereken bir işi yalnızca temel İSG eğitimiyle yaptırmak yeterli değildir.

Pratik sonuç: İyi bir eğitim programı “hangi konuları anlatalım?” sorusundan önce “hangi çalışan, hangi işi yaparken, hangi riske maruz kalıyor ve eğitim sonunda neyi farklı yapmalı?” sorusunu cevaplar.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 Eğitim Konuları Tablosu
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu liste örnek ve bilgilendirme amaçlıdır. Eğitim programı, işyerinin güncel risk değerlendirmesi ve çalışanların fiilen yaptığı işler esas alınarak hazırlanmalıdır.

Asansör Mevzuatı Nedir?

Asansör Yönetmeliğinde tanımlanan asansörün tasarımı, yapımı, hizmete alınması, iyileştirilmesi, periyodik kontrolü, piyasa gözetim ve denetiminde uygulanacak mevzuatın neler olduğunu inceledim.

Bu yazıda ilgili yönetmelik ve tebliğlere değindim. Asansör ilgili uyumlaştırılmış standartlara uygun olmalıdır. Standartlar ürüne yönelik çok sayıda teknik detay içerir. Standartlar Türk Standartları Enstitüsünden ücreti karşılığı temin edilmektedir.

Asansör Yönetmeliği; “Binalarda ve inşaatlarda kalıcı olarak hizmet veren ve insanların, insan ve yüklerin veya bir kişinin taşıyıcıya zorlanmadan girebildiği ve içindeki kişinin erişim mesafesinde yer alan kumandalarla teçhiz edilmiş olan taşıyıcıya ulaşılabildiği hallerde sadece yüklerin taşınmasının amaçlandığı asansörleri,” kapsar.

Asansör Yönetmeliği hızı 0.15 m/s’den büyük olmayan kaldırma tertibatlarını kapsamaz. Yani hızı 0.15 m/s’den küçük kaldırma ekipmanları Asansör Yönetmeliği kapsamında değildir. Bu ürünler için Makine Emniyeti Yönetmeliği uygulanır.

Asansörlerin Tasarımı:

Asansörlerin Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ

“Bu Tebliğin amacı, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) kapsamında piyasaya arzı amaçlanan asansörlerin tasarım sürecine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”

Asansör tasarımında dikkat edilecek diğer yönetmelikler;

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği

Büyükşehir Belediyeleri İmar Yönetmelikleri;

Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği

İstanbul İmar Yönetmeliği

İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

Asansörlerin Yapımı:

Asansör Yönetmeliği(2014/33/AB)

“Bu Yönetmeliğin amacı; asansörler ve asansörlere ait asansör güvenlik aksamlarının karşılamaları gereken temel sağlık ve güvenlik gereklerini, bu ürünlerle ilgili piyasaya arz koşulları ile piyasa gözetimi ve denetimi esaslarını belirlemektir.”

“CE” işaretlemesinin genel kuralları Asansör Yönetmeliğinin 21 ve 22. maddesinde verilmektedir.

"“CE” işareti, her bir asansör kabinine ve her bir asansör güvenlik aksamı üzerine görünür, okunaklı ve kalıcı şekilde iliştirilir. Aksi durumda,asansör güvenlik aksamı üzerine bir etiket ile ayrı şekilde iliştirilir."

Asansör yapımında dikkat edilecek diğer yönetmelikler;

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği

Asansör yapılacak tesisin farklı tehlikeler içermesi durumunda, bu tehlikelere yönelik yönetmelik ve standartlarda dikkate alınmalıdır. Örneğin tozlu veya nemli yerlerde IP koruma sınıfları, patlayıcı ortamlarda ATEX  yönetmelikleri dikkate alınmalıdır.

Asansörün hizmete alınması, iyileştirilmesi:

Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği

“Bu Yönetmeliğin amacı; insanların, insan ve yüklerin veya sadece yüklerin taşınmasında kullanılan asansörlerin, insan can ve mal güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde kullanımlarını sağlamak ve çevreyi korumak üzere tescili, işletilmesi, bakımı, garanti ve satış sonrası hizmetleri ile hizmet denetimi ve mevcut asansörlerin iyileştirilmesiyle ilgili uyulması gereken kuralları belirlemektir.”

Asansörün periyodik kontrolü:

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği

“Bu Yönetmeliğin amacı, asansörlerin periyodik kontrolüne ilişkin usul ve esaslar ile asansör periyodik kontrollerinde görev alacak olan A tipi muayene kuruluşlarının yetkilendirilmesi, yükümlülükleri ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”

Asansör piyasa gözetim ve denetimi:

Asansör Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği

“Bu Yönetmeliğin amacı, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) kapsamında piyasaya arz edilen ve insanların, insan ve yüklerin veya sadece yüklerin taşınmasında kullanılan asansöre yönelik gerçekleştirilecek olan piyasa gözetimi ve denetiminin ve sonucunda alınacak önlemlerin usul ve esaslarını belirlemektir.”

 

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik - 18 Şubat 2022

18 Şubat 2022 tarihli Resmi Gazetede İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayınlanmıştır.

“d) EKİPNET: Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kişi, iş ve işlemlerin elektronik ortamda kayıt ve bildirimi ile veri doğrulaması amacıyla kullanılan ve e-Devlet kapısı üzerinden çalışan programı,”

“İş ekipmanlarının kayıt altına alınması

MADDE 13/A – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan iş ekipmanlarının kayıt altına alınarak takip edilebilmesine dair endüstriyel kimliklendirme zorunluluğu getirmeye, izleme ve takip, bildirim ve elektronik kayıt ile hangi ekipmanların kimliklendirileceğini belirlemeye yönelik usul ve esasları belirlemeye Bakanlık yetkilidir.” 

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/02/20220218-1.htm

Yönetmeliğin değişiklikleri işlenmiş hali: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

EKİPNET

https://isekipman.ailevecalisma.gov.tr/

Periyodik Kontrol Yapmaya Yetkili Kişiler

https://isekipmanlari.isgum.gov.tr/detay.aspx?d=12

İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerini Yapmaya Yetkili Kişilerin Kayıt ve Eğitimlerine İlişkin Tebliğ

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/10/20171001-6.htm

6 Nisan 2019 tarihli Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği

Yeni Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği 6 Nisan 2019 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı.

“Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 19 – (1) 24/6/2015 tarihli ve 29396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Kayıt altına alınmamış asansörün tescili

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğe göre TS EN 81-80 standardı esas alınarak güvenlik seviyesi artırılan mevcut asansör veya 15/8/2004-24/6/2015 tarihleri arasında piyasaya arz edilmesine rağmen kayıt altına alınmamış olan asansör, bir defaya mahsus olmak üzere ilgili idare tarafından tescil edilir. Bina sorumlusu:

a) Mevcut asansörün güvenlik seviyesinin TS EN 81-80 standardına göre artırıldığını ispatlayacak olan yeşil veya mavi renkli bilgi etiketine esas periyodik kontrol raporuyla, bir sonraki periyodik kontrol tarihine kadar ilgili idareye başvurur.

b) 15/8/2004-24/6/2015 tarihleri arasında piyasaya arz edilmesine rağmen kayıt altına alınmamış olan asansöre ait yeşil veya mavi renkli bilgi etiketine esas periyodik kontrol raporuyla, bir sonraki periyodik kontrol tarihine kadar ilgili idareye başvurur.

(2) Asansörün tescil belgesi, Ek-5’te yer alan içeriğe uygun olacak şekilde ilgili idare tarafından düzenlenir ve bina sorumlusuna sunulur.”

Link: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/04/20190406-1.htm

Mermer Ocakları İçin Örnek İSG Sunumu

Mermer ocağı için hazırlanmış eğitim sunumundan:

• İş makineleri çalışır durumdayken çalışma bölgesinde sadece yetkili personel bulunmalıdır.
• Üst basamaklardan aşağıya doğru parça düşmesini engellemek için periyodik saha kontrolleri yapılmalıdır; tehlikeli olabilecek parçalar sökülmelidir.
• Elektrik ve elektrik kaçakları sonucu oluşabilecek iş kazalarını önlemek için elektrik taşıyan kablolar ve bağlantıları düzenli  olarak kontrol edilmelidir.

Mermer Ocağı İş Sağlığı ve Güvenliği Sunumu

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği 4 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır. 

"Yönetmeliğin;

a) 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendi yayımı tarihinden dört ay sonra,

b) 20 nci maddesinin ikinci fıkrası yayımı tarihinden dört ay sonra,

c) EK-5, EK-6 ve EK-7’si yayımı tarihinden dört ay sonra,

ç) EK-8’i yayımı tarihinden altı ay sonra,

d) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer."

Yönetmelik ile Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliğinin Periyodik Kontrol maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

"24/6/2015 tarihli ve 29396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliğinin 17 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci, 21 inci ve 22 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır."

Kırmızı renkli bilgi etiketi iliştirilen ve güvensiz olarak tanımlanan asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmez. Bu asansörün en fazla altmış gün içerisinde güvenli hale getirilmesi bina sorumlusunca sağlanır. 

Sarı renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansördeki uygunsuzlukların en fazla yüz yirmi gün içerisinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır.

Mavi renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansörde belirlenen uygunsuzlukların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır.

Linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/05/20180504-1.htm

Taşınabilir Yangın Söndürme Cihazları: Seçim, Yerleşim ve Periyodik Kontrol

Taşınabilir yangın söndürme cihazlarının doğru tipte seçilmesi, yeterli sayıda bulundurulması ve kolay ulaşılabilir yerlere yerleştirilmesi, yangına ilk müdahalenin etkili olabilmesi için büyük önem taşır. Günlük kullanımda “yangın tüpü” olarak adlandırılan bu ekipmanlar, mevzuatta taşınabilir veya portatif yangın söndürme cihazı olarak ifade edilir.

Bu yayında; yangın söndürme cihazlarının yangın sınıfına göre seçimi, işyerinde kaç adet bulundurulması gerektiği, yerleşim kuralları, aylık gözle muayene, yıllık genel kontrol, periyodik kontrol raporu ve dört yıllık bakım uygulaması birlikte açıklanmıştır.

Kısa cevap: Söndürme cihazları yaklaşık 30 günlük aralıklarla gözle kontrol edilmeli, yılda bir kez yerinde genel kontrolden geçirilmeli ve işyerlerinde ilgili mevzuata uygun periyodik kontrol raporu düzenlenmelidir. Dördüncü yılın sonunda ise söndürme maddesi yenilenerek hidrostatik test yapılmalıdır.

Yangın Türüne Göre Söndürme Cihazı Seçimi

Taşınabilir söndürme cihazlarının tipi ve sayısı, mekândaki yangın tehlikeleri ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak belirlenir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliği’nin 99’uncu maddesine göre öncelikle tercih edilecek cihazlar şöyledir:

Yangın sınıfı	Yanıcı madde	Öncelikle tercih edilecek söndürücü
A sınıfı	Katı maddeler	Çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu
B sınıfı	Yanıcı sıvılar	Kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü
C sınıfı	Yanıcı gazlar	Kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli
D sınıfı	Yanıcı metaller	Kuru metal tozlu

Hastane, huzurevi, anaokulu ve benzeri yerlerde sulu veya temiz gazlı söndürme cihazlarının tercih edilmesi gerekir. Elektrik kaynaklı risklerde ise elektrik ayrı bir yangın sınıfı olarak değerlendirilmemeli; enerjinin kesilmesi, ortamın özelliği, cihaz üreticisinin talimatları ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak uygun söndürücü seçilmelidir.

Kaç Adet Yangın Söndürme Cihazı Bulundurulmalıdır?

Tehlike sınıfı / alan	Asgari cihaz sayısı
Düşük tehlike sınıfı	Her 500 m² yapı inşaat alanı için 1 adet uygun tipte 6 kg’lık cihaz
Orta ve yüksek tehlike sınıfı	Her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet uygun tipte 6 kg’lık cihaz
Otopark, depo, tesisat dairesi ve benzeri yerler	Yukarıdaki cihazlara ek olarak tekerlekli tip söndürme cihazı

Bu sayılar asgari miktarı gösterir. Cihazların mekâna dengeli dağıtılması ve herhangi bir noktadan söndürme cihazına ulaşma mesafesinin en fazla 25 metre olması gerektiğinden, yapının planına göre daha fazla cihaz bulundurulması gerekebilir.

Yangın Söndürme Cihazları Nasıl Yerleştirilmelidir?

• Çıkışlara ve geçiş boşluklarına yakın, kolay ulaşılabilir noktalara yerleştirilmelidir.
• Mekâna dengeli şekilde dağıtılmalı ve görünür biçimde işaretlenmelidir.
• Söndürme cihazına ulaşma mesafesi en fazla 25 metre olmalıdır.
• Kapı arkasına, yangın dolapları hariç kapalı dolaplara veya derin duvar girintilerine konulmamalıdır.
• Isıtma cihazlarının üstüne ya da yakınına yerleştirilmemelidir.
• Doğrudan görülmeyen cihazların yeri uygun fosforlu işaretlerle gösterilmelidir.
• 4 kg’dan ağır ve 12 kg’dan hafif cihazların duvar bağlantısı, cihaz kolayca alınabilecek ve yerden yüksekliği yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak şekilde yapılmalıdır.

Arabalı yangın söndürme cihazlarının TS EN 1866, diğer taşınabilir yangın söndürme cihazlarının ise yönetmelikte belirtilen TS 862-EN 3 kalite şartlarını sağlaması gerekir.

Muayene, Bakım ve Periyodik Kontrol Aynı İşlem midir?

Hayır. Uygulamada “kontrol” kelimesi bütün işlemler için kullanıldığı için karışıklık yaşanabilmektedir. Oysa gözle muayene, teknik bakım ve mevzuata göre düzenlenen periyodik kontrol raporu birbirinden farklı işlemlerdir.

Önemli güncelleme: Altı ayda bir kontrol yapılması gerektiği yönündeki eski yönetmelik ifadesi, güncel Madde 99/7’de yer almamaktadır. Güncel hüküm yılda bir kez yerinde genel kontrol ile dördüncü yıl sonunda söndürme maddesinin yenilenmesini ve hidrostatik test yapılmasını öngörür. Riskler, ortam koşulları, kullanım durumu, üretici talimatı veya ilgili standart daha sık kontrol ve bakım gerektirebilir.

İşlem	Süre	Kapsam
Gözle muayene	İlk hizmete alındığında ve yaklaşık 30 günlük aralıklarla	Cihazın yerinde ve erişilebilir olması, işaretleme, mühür, manometre, doluluk, korozyon, sızıntı, hortum/nozul ve fiziksel hasar kontrol edilir.
Yerinde genel kontrol ve bakım	Yılda bir kez; gerekli hâllerde daha sık	TS ISO 11602-2, üretici talimatları ve cihazın durumuna göre teknik kontrol ve gerekli bakım işlemleri yapılır.
İşyeri periyodik kontrolü	Standartlarda farklı süre belirtilmemişse en geç yılda bir	İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında yetkili kişi tarafından uygunluk değerlendirilir ve periyodik kontrol raporu düzenlenir.
Söndürme maddesinin yenilenmesi ve hidrostatik test	Dördüncü yılın sonunda	Cihazın içindeki söndürme maddesi yenilenir ve hidrostatik testi yapılır.

Periyodik Kontrolü Kimler Yapabilir?

İşyerlerinde portatif yangın söndürücülerin mevzuat kapsamındaki periyodik kontrolleri; yetkili makine, metalürji ve malzeme, mekatronik veya imalat mühendisleri; makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler; makine teknikerleri veya yüksek teknikerleri tarafından yapılabilir.

Periyodik kontrol yapacak kişinin ilgili kayıt ve yetki şartlarını taşıması gerekir. İşveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında, hizmet gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenip karşılıklı onaylanmalıdır.

Cihazların bakım, dolum ve servis işlemlerini yapan üretici veya servis firmasının ise gerekli dolum ve servis yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Servis firması istenildiğinde bu belgeyi müşterisine göstermek zorundadır.

Bakım ile periyodik kontrolü ayırın: Servis işlemi cihazın çalışır durumda tutulmasına, periyodik kontrol ise ekipmanın mevzuata ve teknik kriterlere uygunluğunun yetkili kişi tarafından değerlendirilip raporlanmasına yöneliktir. Aynı dönemde yapılmaları bu işlemlerin birbirinin yerine geçtiği anlamına gelmez.

Yangın Söndürme Cihazlarının Aylık Kontrolünde Nelere Bakılır?

• Cihaz belirlenen yerinde mi ve kolayca ulaşılabiliyor mu?
• Yangın söndürme cihazı işareti görünür mü?
• Kullanma talimatı okunaklı ve dışarıdan görülebilir durumda mı?
• Emniyet pimi ve mühür sağlam mı?
• Basınç göstergesi uygun aralıkta mı?
• Cihazda darbe, ezilme, paslanma, sızıntı veya başka bir hasar var mı?
• Hortum ve püskürtme ağzı sağlam ve tıkanmamış mı?
• Bakım ve kontrol etiketi güncel mi?

Kontrollerin bir form veya takip çizelgesiyle kayıt altına alınması, eksikliklerin zamanında fark edilmesini ve bakım sürecinin izlenmesini kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Yangın söndürme cihazları her yıl doldurulmalı mı?

Hayır. Yıllık genel kontrol, cihazın her yıl otomatik olarak boşaltılıp yeniden doldurulması anlamına gelmez. Yönetmeliğe göre söndürme maddesi dördüncü yılın sonunda yenilenir ve hidrostatik test yapılır. Cihaz kullanılmışsa, basınç kaybı veya hasar varsa bu süre beklenmeden gerekli işlem yapılır.

Yangın söndürme cihazlarının kontrol süresi altı ay mı, bir yıl mı?

Güncel Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yılda bir kez yerinde genel kontrol öngörür. İşyerlerindeki mevzuata dayalı periyodik kontrol dönemi de standartlarda farklı bir süre belirtilmemişse bir yıldır. Yaklaşık 30 günlük gözle muayeneler ayrıca sürdürülmelidir. Risk veya cihazın durumu daha sık kontrol gerektirebilir.

Bakım için götürülen cihazın yeri boş kalabilir mi?

Hayır. Cihazlar dolum veya bakım için alındığında servis firması, aynı özellikte ve aynı sayıda kullanıma hazır söndürme cihazını geçici olarak bırakmalıdır.

Yangın söndürme cihazından kim sorumludur?

Yangın söndürme sistemlerinin periyodik kontrol, test ve bakımlarının yaptırılmasından bina sahibi, yönetici veya sorumluluğun yazılı olarak devredildiği bina yetkilisi sorumludur. İşyerlerinde işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatından doğan yükümlülükleri de devam eder.

Sonuç

Taşınabilir yangın söndürme cihazlarının yalnızca satın alınması yeterli değildir. Cihazlar riske uygun seçilmeli, yeterli sayıda ve doğru noktalarda bulundurulmalı, yaklaşık aylık aralıklarla gözle kontrol edilmeli, yıllık genel kontrol ve işyeri periyodik kontrolleri yaptırılmalı, dördüncü yıl sonunda söndürme maddesi yenilenerek hidrostatik test uygulanmalıdır.

Acil durum hazırlıklarının yalnızca söndürme cihazlarından ibaret olmadığı unutulmamalıdır. Kaçış yolları, acil durum ekipleri ve acil durum tahliye krokisi de işyerinin bütüncül yangın güvenliği çalışmaları içinde ele alınmalıdır.

Kaynaklar

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – 23 Aralık 2025 değişiklikleri
• Periyodik Kontrol Yapmaya Yetkili Kişiler

TMGD'nın Görevleri Nelerdir?

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: TMKTDGM-01)'e göre;

Tehlikeli madde güvenlik danışmanının görevleri

a) Tehlikeli maddelerin taşınmasında uluslararası anlaşma ve sözleşme (ADR/RID/IMGD Kod) ve konu ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulduğunu izlemek.

b) Tehlikeli maddelerin ADR/RID/IMGD Kod hükümlerine göre taşınması hususunda işletmeye öneriler sunmak.

c) İşletmenin tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili yıllık faaliyet raporunu İdarenin belirlediği formata uygun olarak, yılsonu itibariyle ilk üç ay içerisinde hazırlamak ve talep edildiğinde www.türkiye.gov.tr adresi üzerinden İdareye göndermek üzere bünyesinde görev yaptığı TMGDK’ye ve danışmanlık hizmeti verilen işletmeye sunmak.

ç) Taşınacak tehlikeli maddelerin tespiti yapılarak, bu maddeye ilişkin ADR/RID/IMDG Kod’daki zorunluluklar ile uygunluk prosedürlerini belirlemek.

d) İşletmenin faaliyet konusu olan tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanacağı taşıma araçları satın alınırken rehberlik etmek.

e) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi ve boşaltımında kullanılan teçhizatın kontrolüyle ilgili prosedürleri belirlemek.

f) Ulusal ve uluslararası mevzuat ve bunlarda yapılan değişiklikler dâhil olmak üzere, işletme çalışanlarının görev alanına uygun eğitim almalarını ve bu eğitimin kayıtlarının tutulmasını sağlamak.

g) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza veya güvenliği etkileyecek bir olay meydana gelmesi durumunda uygulanacak acil durum prosedürlerini belirlemek, çalışanlara bunlarla ilgili tatbikatların periyodik olarak yapılmasını ve kayıtlarının tutulmasını sağlamak.

ğ) Kazaların veya ciddi ihlallerin tekrar oluşmasını önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamak.

h) Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve çalıştırılmasında tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili mevzuatın öngördüğü özel şartların dikkate alınmasını sağlamak.

ı) Tehlikeli maddelerin taşınması, doldurulması veya boşaltılmasında yer alan çalışanların, operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında bilgiye sahip olmalarını sağlamak.

i) Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılmasında muhtemel risklere karşı hazırlıklı olmak için, ilgili personelin farkındalığını artırmaya yönelik önlemler almak.

j) Tehlikeli maddenin sınıfına göre taşıma sırasında taşıtta bulunması gereken doküman ve güvenlik teçhizatlarının taşıma aracında bulundurulmasına yönelik talimatları oluşturmak.

k) ADR/RID Bölüm 1.10.3.2’de belirtilen işletme güvenlik planını hazırlayarak planın uygulanmasını sağlamak.

l) Faaliyetler konusunda eğitim, denetim ve kontrol dâhil yaptığı her türlü işi tarih ve saat belirterek kayıt altına almak, bu kayıtları 5 yıl süreyle saklamak ve talep edilmesi halinde İdareye ibraz edilmek üzere bünyesinde görev yaptığı TMGDK’ye ve danışmanlık hizmeti verilen işletmeye sunmak.

n) Danışmanlık hizmeti verilen işletmede konusuyla ilgili bir tehlikenin söz konusu olduğu durumlarda tehlike giderilene kadar yapılan işin durdurulmasını sağlamak, tehlikenin giderildiği durumda da işi kendi onayı ile başlatmak ve tehlike giderilene kadar geçen süreçteki her türlü aşamayı danışmanlık hizmeti verilen işletmeye, bünyesinde görev yaptığı TMGDK’ye ve yetkili mercilere yazılı olarak bildirmek.

o) Taşıma aracına yüklenen yükün ADR/RID/IMDG Kod hükümlerine uygun olarak; paketlenmesi, etiketlenmesi, işaretlenmesi ve yüklenmesiyle ilgili iş ve işlemlere ilişkin prosedürleri oluşturmak.

Linki: http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.19697&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=tehlikeli%20madde

İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerini Yapmaya Yetkili Kişilerin Kayıt Ve Eğitimlerine İlişkin Tebliğ Yayınlandı

İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerini Yapmaya Yetkili Kişilerin Kayıt Ve Eğitimlerine İlişkin Tebliğ 1 Ekim 2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı.

Tebliğ yayımı tarihinden itibaren bir ay sonra yürürlüğe girer.

Pilot uygulama öncelikle Eskişehir ve Kırıkkale illerinde uygulanır ve bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren en az bir yıl devam eder.

Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler, 8 inci madde (Elektronik ortama kayıt için istenecek bilgiler) kapsamında istenen bilgileri EKİPNET sistemi üzerinden kayıt yaptırır.

Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilere eğitim alma yükümlülüğü tamamlanıncaya kadar geçici kayıt numarası verilir.

Geçici kayıt numarası alanlar, 11 inci maddede (Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerin eğitimi) belirtilen eğitimleri başarılı olarak tamamlamaları halinde kayıt numarası almaya hak kazanır.

Periyodik kontrol raporlarında kayıt numaralarının bulunması zorunludur.

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/10/20171001-6.htm

Basınçlı Havadaki Riskler

5 psi ve üstü basınçtaki hava ağız içine üflenirse akciğerlerde veya midede rüptür(yırtık) oluşabilir.

12 psi'den yüksek basınç göz kaybına sebep olabilir.

40 psi, 10 cm uzaklıktaki kulak tamburunu dışarı atabilir ve muhtemelen beyin hasarına neden olabilir.

Basınçlı hava küçük yaralardan kan dolaşımına girip, beyine veya kalbe doğru yol alırsa, ölümcül hava embolizmasına sebep olabilir. 

Giysilerinizdeki tozları temizlemek için kesinlikle yüksek basınçlı hava kullanmayın. Temizlik için sadece 30 psi veya daha düşük bir basınç kullanılmalıdır. Temizlik sırasında mutlaka koruyucu gözlük kullanın. 

Genel hususlar:

Kompresörü iyi durumda tutun. Bakımlarını ve periyodik kontrollerini yaptırın.

Tank basıncının üreticinin tavsiye ettiği limiti aşmadığından emin olun.

Hortumları kontrol edin. Hasar görmüş hortumlar hava sızıntısına veya patlamaya neden olabilir. 

Hortumları sıcaktan ve güneş ışığından uzakta saklayın. Çatlak veya kırık bir hortum ciddi yaralanmalara neden olabilir. 

Doğru püskürtme uçlarını kullanınız, bu sayede tabanca basıncını 30 psi'nin altında tutabiliriz. 

Kapama vanası kolayca ulaşılabilecek bir konumda olmalıdır.

İş Ekipmanlarında Periyodik Kontrolleri Yapmaya Yetkili Bildirimi Konulu Duyuru

İSGGM Duyurusu:

Bilindiği üzere “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” 24/4/2017 tarihli 30047 Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Gerçekleştirilen değişiklikle aşağıda belirtilen hususlara ilişkin düzenlemeye gidilmiştir:

Elektronik ortamda kayıtların alınması sürecinde yeni doğacak ihtiyaçların daha etkin ve hızlı karşılanması amacıyla, kayıt için istenecek bilgiler ile elektronik kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak Tebliğ ile belirlenecektir. 

Halihazırda mevcut Yönetmelikte yer alan ve periyodik kontrol yapacak kişilere eğitim alma, periyodik kontrol yapacak kuruluşlara ise hizmet yeterliliği belgesi alma veya akredite alma zorunluluğu getirme yetkisi; Bakanlıkça çıkartılacak Tebliğ ile belirlenen iş ekipmanlarına getirilecektir. Bununla birlikte Bakanlığımız ile diğer kurum ve kuruluşlar arasında gerçekleştirilen ortak çalışmalar kapsamında hazırlanacak kontrol listeleri, eğitim içerikleri ve benzeri çıktıların Tebliğ ile düzenlenmesine yetki alınmıştır. Bu aşamada Tebliğ yayımlanana kadar elektronik ortamda kayıt, eğitim, akreditasyon zorunluluğu bulunmayıp mevcut uygulama devam edecektir.

Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliğine atıf yapılmıştır. Asansörlerde periyodik kontrol yapan kişilerin, Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında Bakanlığa elektronik ortamda kayıt yaptırma zorunluluğundan muaf olduğu belirtilmiştir.

Linki: http://www3.csgb.gov.tr/csgbPortal/isggm.portal?page=duyuru&id=isekipmani

İş Ekipmanlarında Periyodik Kontrolleri Yapmaya Yetkili Kişilerin Bildiriminde Düzenleme

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 24 Nisan 2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı.

Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerin bildirimi maddesi değişti.
Buna göre;

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler, bilgilerini Bakanlığa elektronik ortamda kayıt yaptırır. (Ek cümle:RG-24/4/2017-30047) Elektronik ortama kayıt için istenecek bilgiler ile elektronik kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak Tebliğ ile belirlenir.

a) (Mülga:RG-24/4/2017-30047)

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

“Geçici kayıt numarası

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) İş ekipmanları için periyodik kontrol yapacak kişilere eğitim alma yükümlülüğü tamamlanıncaya kadar geçici kayıt numarası verilir. 14 üncü madde kapsamında çıkarılacak Tebliğde yer alacak iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri için belirlenen süre içerisinde eğitim alma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler ilgili iş ekipmanının periyodik kontrolünü yapamaz ve rapor düzenleyemez.

Pilot uygulama

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Geçici kayıt numarası uygulaması yalnızca Bakanlıkça pilot olarak seçilen il veya illerde başlatılır. Pilot olarak seçilen il veya iller bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde çıkarılacak Tebliğ ile belirlenir.

(2) Pilot uygulama süresince pilot iller dışında bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz. 

Linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/04/20170424-3.htm
Yönetmeliğin Tümü İçin: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.18318&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=

Kaldırma ve/veya İletme Araçlarının Periyodik Kontrolü

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin Ek II'deki Tablo-2: Kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrol süreleri ve kontrol kriterleri tablosunun 1. satırında belirtilen standartlar şu şekildedir:

TS 10116; Vinçler (krenler) - Deney ve muayene yöntemleri

TS EN 280+A1; Yükseltilebilen seyyar iş platformları – Tasarım hesapları – Denge kriterleri – Yapım – Güvenlik – Muayene ve deneyler

TS EN 818-6+A1; Kısa baklalı zincir - Kaldırma amaçları için - Güvenlik - bölüm 6: Zincir sapanlar - İmalatçı tarafından temin edilecek kullanım ve bakım bilgileri için teknik şartname

TS EN 1495+A2; Kaldırma platformları-Sütunlu çalışma platformları

TS EN 1709; İnsan taşımak için tasarımlanan halatlı hat tesisleri için güvenlik kuralları - İşletmeye alma öncesi muayene, bakım, işletme ile ilgili muayene ve kontroller

TS EN 12079-3; Kıyı ötesi konteynırlar ve kaldırma takımları bölüm 3:Periyodik muayene gözden geçirme ve deney

TS EN 81–3+A1; Asansörler- Yapım ve montaj için güvenlik kuralları- Bölüm 3: Elektrikli ve hidrolik servis asansörleri

TS EN 13015+A1; Asansör ve yürüyen merdivenlerin bakımı - Bakım talimatları için kurallar

TS ISO 9386-1; Hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları - Emniyet, boyutlar ve işlevsel çalışma ile ilgili kurallar - Bölüm 1: Düşey kaldırma platformları

TS ISO 9386-2; Hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları - Emniyet, boyutlar ve işlevsel çalışma ile ilgili kurallar - Bölüm 2: Oturan kullanıcılar, ayakta duran kullanıcılar ve tekerlekli sandalye kullanıcıları için eğik bir düzlemde hareket eden güç tahrikli merdiven tipi asansör 

TS EN 12158-1+A1; Eşyalar için inşaat vinçleri - Bölüm 1: Ulaşılabilir platformlu vinçler

TS EN 12158-2+A1; Eşyalar için inşaat vinçleri - bölüm 2: Erişilemeyen yük taşıma tertibatlı eğimli vinçler

TS EN 12159; İnşaat asansörleri - Personel ve malzeme taşımak için - Düşey kılavuz raylı, kabinli

TS EN 12927-7; İnsan taşımak üzere tasarımlanan kablolu taşıma tesisleri için güvenlik kuralları - Halatlar - Bölüm 7: Muayene, tamir ve bakım

TS EN 13157+A1; Vinçler (krenler) - Güvenlik- Elle tahrik edilen kaldırma teçhizatı

TS EN ISO 13534; Petrol ve doğal gaz sanayii - Sondaj ve üretim donanımı - Kaldırma donanımlarının muayene, bakım, tamir ve yenilemesi

TS ISO 789-2; Tarım traktörleri - Deney işlemleri - bölüm 2: Arka üç nokta askı sistemi kaldırma kapasitesi

TS ISO 3056; Kalibre edilmemiş yuvarlak çelik baklalı kaldırma zincir ve zincir sapanları, kullanım ve bakım

TS ISO 4309; Vinçler-Tel halatlar-Muayene ve hizmet dışı bırakmak için uygulama kuralları

TS ISO 7592; Kalibre edilmiş yuvarlak çelik baklalı kaldırma zincirleri-Uygun kullanım ve bakım kılavuzu 

TS ISO 9927-1; Vinçler-Muayeneler-Bölüm 1: Genel

TS ISO 11662-1; Gezer vinçler-Vinç performansının deney yoluyla belirlenmesi- Bölüm 1: Devirme yükleri ve yarıçapları

TS ISO 12480-1; Vinçler-Emniyetli kullanım-Bölüm 1:Genel

TS ISO 12482; Vinçler - Vinç tasarım çalışma dönemi için İzleme

FEM 9.751; Power driven series hoist mechanisms, Safety

FEM 9.752; Series hoists mechanisms with adjustable speed electrical power drive systems – Low voltage adjustable frequency AC power drive systems

FEM 9.755; Measure for achieving safe working periods for motorized serial hoist units

FEM 9.756; Hand-operated and power driven hoists for special purposes

Tabloda bu standartlar ile ilgili şu ifade yer almaktadır:

Periyodik kontrol kriteri için referans olarak tabloda belirtilen standartlar örnek olarak verilmiş olup burada belirtilmeyen ya da Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yayımlanan konuyla ilgili standartların da dikkate alınması gerekir. Kapsamı periyodik kontrolle sınırlı olmayan standartlar için periyodik kontrole ilişkin hükümler uygulanacak, imalata yönelik test ve deneyler uygulanmayacaktır.

Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler

MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu)'na göre;

Belge zorunluluğu 01/01/2017 tarihinde başlayacak meslekler;

S.No	Yeterlilik Kodu	Yeterlilik Adı
1	11UY0011-3	Ahşap Kalıpçı
2	12UY0054-3	Alçı Levha Uygulayıcısı
3	12UY0055-3	Alçı Sıva Uygulayıcısı
4	11UY0014-3	Alüminyum Kaynakçısı
5	10UY0003-3	Bacacı
6	10UY0003-4	Bacacı
7	11UY0012-3	Betonarme Demircisi
8	12UY0049-3	Betoncu
9	11UY0010-3	Çelik Kaynakçısı
10	11UY0015-4	Direnç Kaynak Ayarcısı
11	12UY0042-4	Doğal Gaz Altyapı Yapım Kontrol Personeli
12	11UY0033-3	Doğal Gaz Çelik Boru Kaynakçısı
13	11UY0032-4	Doğal Gaz Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihaz Servis Personeli
14	11UY0030-4	Doğal Gaz İşletme Bakım Operatörü
15	11UY0034-3	Doğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı
16	11UY0034-4	Doğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı
17	12UY0048-3	Duvarcı
18	11UY0013-3	Endüstriyel Boru Montajcısı
19	12UY0080-4	Hidrolik - Pnömatikçi
20	12UY0080-5	Hidrolik - Pnömatikçi
21	12UY0057-3	Isı Yalıtımcısı
22	11UY0031-3	Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli
23	11UY0023-3	İnşaat Boyacısı
24	12UY0056-3	İskele Kurulum Elemanı
25	11UY0016-4	Kaynak Operatörü
26	10UY0002-3	Makine Bakımcı
27	10UY0002-4	Makine Bakımcı
28	10UY0002-5	Makine Bakımcı
29	11UY0020-5	Otomotiv Elektromekanikçisi
30	11UY0021-4	Otomotiv Mekanikçisi
31	11UY0007-3	Otomotiv Montajcısı
32	12UY0053-3	Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı
33	12UY0050-3	Panel Kalıpçı
34	09UY0001-3	Plastik Kaynakçısı
35	12UY0051-3	Seramik Karo Kaplamacısı
36	12UY0059-3	Ses Yalıtımcısı
37	11UY0024-3	Sıvacı
38	12UY0058-3	Su Yalıtımcısı
39	11UY0025-3	Tünel Kalıpçı
40	12UY0060-3	Yangın Yalıtımcısı

Belge zorunluluğu 25/03/2017 tarihinde başlayacak meslekler;

S.No	Yeterlilik Kodu	Yeterlilik Adı
1	12UY0092-3	Asansör Bakım Ve Onarımcısı
2	12UY0092-4	Asansör Bakım Ve Onarımcısı
3	12UY0091-3	Asansör Montajcısı
4	12UY0091-4	Asansör Montajcısı
5	12UY0082-4	CNC Programcısı
6	12UY0082-5	CNC Programcısı
7	12UY0085-3	Metal Sac İşlemeci
8	12UY0085-4	Metal Sac İşlemeci

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi şartı aranmaz.

Ayrıntılı bilgi için:

http://www.myk.gov.tr/index.php/tr/haberler/36-departman3/2005-40-meslekte-myk-mesleki-yeterlilik-belgesi-zorunlu-hale-getirildi

Asansör İşletme Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği madde 14'de özel bir durum oluşmuştur. Buna göre;

"(4) Teknik bakım personelinin;

a) İki yıllık meslek yüksekokullarının makine, elektrik, elektronik, mekatronik, otomasyon, elektromekanik taşıyıcılar veya raylı sistemler bölümlerinden mezun olmaları veya,

b) Endüstri meslek liselerinin asansör, elektrik, elektronik, makine veya mekatronik bölümlerinden mezun olmaları veya,

c) Endüstri meslek liselerinin ilgili bölümünden mezun olmamaları hâlinde görev ve sorumluluklarına göre yasal ustalık veya kalfalık belgesine sahip olmaları,

gerekir.

(5) Bu maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan teknik bakım personelinin, 27/4/2012 tarihli ve 28276 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ kapsamında düzenlenmiş olan bakım ve onarım sertifikasına sahip olmaları gerekir."

Buna göre asansör yetkili servisindeki en az iki teknik bakım personeli bu madde koşulunu sağlamalıdır.

Linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/06/20150624-1.htm

İlave gelen meslekler:
26 Eylül 2017 - Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler