İşyerine Özel İSG Hizmetleri | Acil Durum Krokisi ve İşe Özgü İSG Eğitimleri

Her işyeri farklıdır. Her işyerinin riskleri ve ihtiyaçları da farklıdır. İşyerinize özel İSG çözümleri sunuyorum. Acil durum krokileri ve işe özgü İSG eğitimleri öncelikli çalışma alanlarımdır.

Acil Durum Tahliye Krokileri

İşyerinin fiziki yapısı, kullanım alanları, kaçış yolları ve acil durum ekipmanları dikkate alınarak işletmeye özel tahliye krokileri hazırlanır.

Hazır bir şablon yerine işyerinizin gerçek yerleşimine göre hazırlanmış bir çalışma elde edersiniz.

Acil Durum Krokisi Hizmetini İnceleyin →

İşe Özgü İSG Eğitimleri

İSG eğitimlerinin çalışanların gerçekten karşılaştığı tehlike ve riskleri anlatması gerekir. Bu nedenle standart ve her işyerinde aynı şekilde kullanılan sunumlar yerine, işletmenin faaliyet alanı ve yapılan işler dikkate alınarak işe özgü eğitim içerikleri hazırlanır.

Amaç, yalnızca eğitim vermek değil; çalışanın yaptığı işle karşılaştığı risk arasında doğrudan bağlantı kurmasını sağlamaktır.

İşe Özgü İSG Eğitimlerini İnceleyin →

İşyerine Özel İSG Çalışmaları

İşyerinin faaliyet alanına ve ihtiyacına bağlı olarak eğitim ve acil durum çalışmalarını destekleyen farklı İSG materyalleri de hazırlanabilir.

Hazırlanmış örnekleri görmek için İSG Afişleri & Levhaları sayfasını inceleyebilirsiniz.

İşyeriniz İçin Çalışma Talep Edebilirsiniz

Acil durum tahliye krokisi, işe özgü İSG eğitim içeriği veya işyerinize özel bir İSG çalışması hakkında bilgi almak için benimle iletişime geçebilirsiniz.

E-posta: guvenlikkulturu@gmail.com

Hakkımda & İletişim →

Not: Çalışmanın kapsamı, işyerinin özellikleri ve talep edilen içeriğe göre değerlendirilerek belirlenir.

Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği Değişti: 2 Nisan 2026 Sonrası İşverenleri Neler Bekliyor?

2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile 2013 tarihli eski yönetmelik kaldırıldı ve çalışanlara verilecek İSG eğitimleri yeniden yapılandırıldı. Bu değişiklik, özellikle işverenler, insan kaynakları birimleri, OSGB’ler ve iş güvenliği profesyonelleri açısından önemli sonuçlar doğuruyor.

Özet

İşe başlamadan önce İSG yönünden eğitim/bilgilendirme yükümlülüğü yeni bir kavram değildir. Ancak 2 Nisan 2026 tarihli yeni Yönetmelik ile “işe başlama eğitimi”, ilk kez ayrı bir eğitim türü olarak açıkça tanımlanmış; süresi, yöntemi ve belgelendirme usulü netleştirilmiştir.

Bunun yanında, temel İSG eğitiminin en geç 3 ay içinde tamamlanması zorunlu hale gelmiştir. Temel eğitimin bazı bölümleri uzaktan veya hibrit yöntemlerle verilebilse de, işe ve işyerine özgü risk eğitimleri özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde standart online içerikle geçiştirilemez. Aynı şekilde belgelendirme, kayıt ve özlük dosyası arşivi de artık denetim ve ispat bakımından çok daha kritik hale gelmiştir.  

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260402-2.htm

Yeni Yönetmelikle Gelen Başlıca Değişiklikler

1. İşe Başlama Eğitimi Artık Ayrı Bir Zorunluluk

Yeni düzenlemenin en önemli yeniliği, işe başlama eğitiminin artık ayrı bir eğitim türü olarak tanımlanmasıdır. Bu eğitim, çalışanın yapacağı iş, kullanacağı ekipman, çalışma ortamındaki riskler ve işyerine özgü İSG tedbirlerini kapsar. En kritik nokta ise şudur: Bu eğitim, çalışan fiilen işe başlamadan önce verilmelidir.

2. İşe Başlama Eğitimi En Az 2 Saat ve Uygulamalı Olmalı

Yeni yönetmeliğe göre işe başlama eğitimi:

• en az 2 saat olmalı,
• temel eğitimden ayrı değerlendirilmeli,
• yüz yüze ve uygulamalı yapılmalı,
• eğitim sonunda tutanak altına alınmalı,
• kayıtlar özlük dosyasında saklanmalıdır.

Bu nedenle işe giriş süreçlerinde standart prosedürü olmayan işverenlerin mutlaka yeni bir uyum planı oluşturması gerekir.

3. Temel İSG Eğitimi En Geç 3 Ay İçinde Tamamlanmalı

İşveren, temel İSG eğitimini çalışanın işe başlamasından sonra en kısa sürede, ancak en geç 3 ay içinde tamamlamak zorundadır. 

4. Uzaktan Eğitim Genişledi Ama Sınırsız Değil

Yeni yönetmelik, temel eğitimin uygun bölümleri için uzaktan veya hibrit eğitim imkânını genişletiyor. Ancak bu durum, tüm eğitimlerin online verilebileceği anlamına gelmez. Özellikle:

• işe başlama eğitimi mutlaka yüz yüze olmalı,
• işe ve işyerine özgü risk eğitimleri, özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde, standart uzaktan içerikle tamamlanmış sayılmamalıdır.

5. İşyeri Özel Risk Eğitimi Artık Gerçekten “İşyerine Özel” Olmalı

Ek-1’de yer alan işe ve işyerine özgü riskler bölümü, özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde artık mutlaka işyerine özel hazırlanmalıdır. Bu bölüm hazırlanırken;

• risk değerlendirmesi,
• acil durum planı,
• varsa patlamadan korunma dokümanı,
• diğer İSG dokümanları

esas alınmalıdır. Artık genel video, standart sunum veya hazır modüllerle bu bölümün tamamlandığını savunmak çok daha riskli hale gelmiştir.

6. Belgelendirme ve Arşiv Süreci Daha Kritik Hale Geldi

Yeni düzenleme sonrası işverenin temel yükümlülüğü;

• eğitim katılımını kayıt altına almak,
• gerekli eğitim belgelerini düzenlemek,
• bu belgeleri çalışanın özlük dosyasında saklamaktır.

Çalışana ayrıca bir nüsha verilmesi açık bir zorunluluk olarak değil, güçlü bir iyi uygulama olarak değerlendirilebilir. Ancak denetim, ispat kolaylığı ve iş ilişkilerinde pratiklik açısından bu yöntem son derece faydalıdır.

2026 Yılı İdari Para Cezaları

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenlere uygulanabilecek 2026 yılı İSG idari para cezaları, yeniden değerleme oranına göre güncellenmiştir. 2026 yılında uygulanacak yeniden değerleme oranı %25,49 olarak belirlenmiştir.

Önemli: Görseldeki tutar uzman ve hekim için ayrı ayrıdır. İkisi de görevlendirilmemişse iki ayrı ceza uygulanır ve aykırılık sürdükçe ceza her ay tekrarlanır. İdari para cezasının tutarı yalnızca ihlal edilen maddeye göre belirlenmez. İşyerinin çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve ihlalin devam edip etmediği de uygulanacak toplam tutarı etkileyebilir.

2026 Yılı İSG İdari Para Cezaları

İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırılıklar için uygulanacak cezalar, ağırlıklı olarak 6331 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesinde düzenlenmiştir. Risk değerlendirmesi yapılmaması, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sağlanmaması, çalışanlara eğitim verilmemesi ve sağlık gözetiminin yerine getirilmemesi cezaya neden olabilecek başlıca aykırılıklar arasındadır.

2026 İSG İdari Para Cezaları Excel Dosyasını İndir

Dosya, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan resmî tablodur.

İSG İdari Para Cezasına Neden Olabilecek Başlıca Eksiklikler

• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmemesi
• Risk değerlendirmesi yapılmaması veya güncellenmemesi
• Acil durum planlarının hazırlanmaması
• Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmemesi
• Çalışanların sağlık gözetiminin yaptırılmaması
• İş kazası ve meslek hastalıklarının bildirilmemesi
• Çalışan temsilcisinin görevlendirilmemesi
• İSG kurulunun oluşturulmaması veya kurul kararlarının uygulanmaması
• Denetim sırasında istenen bilgi ve belgelerin sunulmaması
• İşin durdurulması kararına uyulmaması

Dikkat: Bazı cezalar her bir çalışan için, bazıları ise aykırılığın devam ettiği her ay için ayrı ayrı uygulanabilir. Bu nedenle toplam ceza tutarı, tabloda görülen temel tutarın üzerinde olabilir.

İdari Para Cezalarını Önlemek İçin

İşyerinde yalnızca belge bulunması yeterli değildir. Risk değerlendirmesi, acil durum planı, çalışan eğitimleri, sağlık gözetimi ve diğer İSG çalışmalarının işyerinin güncel koşullarına uygun şekilde hazırlanması ve uygulanması gerekir. Çalışan sayısı, tehlike sınıfı, kullanılan ekipmanlar ve çalışma yöntemleri değiştiğinde ilgili çalışmaların yeniden değerlendirilmesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

2026 yılı yeniden değerleme oranı kaçtır?

2026 yılında uygulanacak idari para cezalarının hesaplanmasında esas alınan yeniden değerleme oranı %25,49’dur.

İSG cezaları bütün işyerlerinde aynı mıdır?

Hayır. Uygulanacak tutar; ihlalin türüne, çalışan sayısına, işyerinin tehlike sınıfına ve aykırılığın devam süresine göre değişebilir.

Ceza her ay yeniden uygulanabilir mi?

Kanunda “aykırılığın devam ettiği her ay” uygulanacağı belirtilen cezalar, eksiklik giderilmediği sürece tekrar uygulanabilir.

Resmî ceza tablosuna nereden ulaşılır?

Güncel tabloya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İdari Para Cezaları sayfasından ulaşılabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayda uygulanacak idari para cezası, yetkili idare tarafından işyerinin ve aykırılığın özelliklerine göre belirlenir.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda Değişiklik (15 Ocak 2025)

 15 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 7538 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6331 sayılı kanunda aşağıdaki değişiklikler olmuştur.

"MADDE 18- 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (ş) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.

“d) Eğitim kurumu: Bu Kanun ile bu Kanuna dayanılarak düzenlenen alt mevzuat hükümleri uyarınca eğitim vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşları,”

“ş) Diğer sağlık personeli: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, diğer sağlık personeli belgesine sahip ebe, hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknikeri, acil tıp teknisyeni, çevre sağlığı teknikeri veya çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip olan kişileri,”

“t) Çalışan sağlığı merkezi (ÇASMER): Sağlık Bakanlığına bağlı, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri sunmak üzere bu Kanun kapsamında Bakanlıkça yetkilendirilen, gerekli donanım ve personele sahip birimi,

u) Ekipman muayene kuruluşu: İşin yapılmasında kullanılan her türlü makine, alet, ekipman, tesis, teçhizat, cihaz ve koruyucu sistemlerin iş sağlığı ve güvenliği yönünden; mevzuat, ilgili standart ve kontrol kriterlerine uygun kullanımının sağlanması ve sürdürülmesi adına bakım veya muayene, test ve kontrol yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşları,”

MADDE 19- 6331 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesinde yer alan “birimlerinden” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya ÇASMER’lerden” ibaresi ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.”

MADDE 20- 6331 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “veya iş güvenliği uzmanınca,” ibaresi “, iş güvenliği uzmanı ve/veya ortak sağlık ve güvenlik birimi yönetimi tarafından” şeklinde değiştirilmiş ve dördüncü cümlesinde yer alan “süreyle” ibaresinden sonra gelmek üzere “; ortak sağlık ve güvenlik biriminin yetki belgesi altı ay, tekrarında ise bir yıl süreyle” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 21- 6331 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de” ibaresi “ÇASMER’lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 22- 6331 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin madde başlığında yer alan “ihtar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, askı” ibaresi eklenmiş ve birinci fıkrasında yer alan “İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak” ibaresi “Bu Kanun kapsamında yetkilendirilen veya belgelendirilen kişi ve kuruluşlara yönelik” şeklinde değiştirilmiştir."

Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250115-1.htm

6331 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesi:

"Bildirilen eksiklik ve aksaklıkların acil durdurmayı gerektirmesi veya yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike arz etmesi, meslek hastalığına sebep olabilecek ortamların bulunmasına rağmen işveren tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde, bu durum işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve/veya ortak sağlık ve güvenlik birimi yönetimi tarafından Bakanlığın yetkili birimine, varsa yetkili sendika temsilcisine, yoksa çalışan temsilcisine bildirilir."

Kanun Linki: 6331 Sayılı Kanun

Teleferik Güvenliği Üzerine İnceleme

Teleferik, Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği (2016/424/AB)’ne uygun olarak piyasaya arz edilmiş olmalı ve yönetmeliğin Ek II Temel Gerekler maddesine uygun olmalıdır.

Teleferik Güvenliği İçin Alınması Gereken Önlemler:

Düzenli Bakım: Teleferik sistemlerinin düzenli olarak bakımının yapılması önemlidir. Kablolar, makaralar, frenler ve elektrik sistemleri düzenli olarak incelenmeli ve gerektiğinde onarılmalıdır.

Güvenlik Ekipmanları: Teleferiklerde güvenlik ekipmanlarının bulunması ve bu ekipmanların düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir. Acil durumlarda kullanılmak üzere yangın söndürme cihazları ve acil durum durdurma sistemleri gibi ekipmanlar bulundurulmalıdır.

Korozyon Kontrolü: Teleferik sistemlerindeki metal parçalarda korozyon oluşumu, ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir. Bu nedenle, korozyon kontrolü düzenli olarak yapılmalı ve etkilenen parçaların zamanında değiştirilmesi sağlanmalıdır.

Veri Analizi ve Tahmini Bakım: Teleferik sistemlerinde veri analizi teknikleri kullanılarak, olası arızaları tahmin etmek önemlidir. Veri analizi, sistemin performansını izlemek ve sorunları önceden tespit etmek için önemli bir araçtır.

Periyodik Kontrol: Teleferik sistemlerinin belirli aralıklarla periyodik kontrollerden geçirilmesi gerekmektedir. Bu kontroller, sistemin tüm bileşenlerinin çalışma durumunu değerlendirir ve olası sorunları tespit etmeye yardımcı olur.

(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre, standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir periyodik kontrolü yapılmalıdır.)

Acil Durum Prosedürleri: Herhangi bir acil durumda, teleferik personelinin etkili bir şekilde müdahale edebilmesi için acil durum prosedürleri oluşturulmalı ve personel buna göre eğitilmelidir. 

(Tebliğe göre işletme teknik ruhsatı, kurtarma talimatlarını ve işletme teknik personeline ait eğitim belgelerini içermelidir.) 

Teknolojik İlerlemelerin Kullanılması: Güvenlik sensörleri, alarm sistemleri ve uzaktan izleme sistemleri gibi teknolojik ilerlemelerin teleferik sistemlerine entegre edilmesi, olası sorunları tespit etmede ve müdahale etmede önemli rol oynar.

Beyan Yüküne Uygun Kullanım: Beyan yükü, teleferik aracının tasarım ve imalat aşamasında belirlenen maksimum ağırlık kapasitesidir. Teleferiğin güvenliği ve stabilitesi için bu maksimum kapasiteyi aşmamak önemlidir. Yolcuların ve yüklerin belirlenen sınırlar içinde kalması, teleferik aracının güvenliğini sağlar ve olası kazaların önlenmesine yardımcı olur.

Yeterli İşgücü ve Eğitim: Teleferik işletmecileri, güvenliği sağlamak için yeterli sayıda ve eğitimli personel istihdam etmelidir. Personel, teleferik işleyişi ve güvenlik prosedürleri konusunda düzenli eğitim almış olmalıdır.

Kullanıcı Eğitimi: Teleferik işletmecileri, kullanıcıları güvenlik prosedürleri konusunda eğitmeli ve bilgilendirmelidir. Yolcular, teleferik araçlarını doğru şekilde kullanmayı ve güvenlik kurallarına uymayı öğrenmelidirler.

Bakanlık Kontrolü ve Düzenlemeler: Teleferik işletmeleri, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen Yönetmelik ve Tebliğlere uymak zorundadır.

Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği (2016/424/AB) Linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/12/20171202-1.htm

İnsan Taşımak Üzere Tasarımlanan Kablolu Taşıma Tesisatının Ruhsatlandırılması, Bakım Ve İşletilmesine Dair Tebliğ (SGM :2009/11)

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=13246&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5

Toolbox Konuşmaları - Cep Telefonu Kullanımı

Merhaba arkadaşlar,

Bugün sizinle iş yerinde cep telefonu kullanımı konusunu ele alacağız. Cep telefonları, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geldi ve iş yerinde de sık sık kullanıyoruz. Ancak, bu kullanımın iş güvenliği üzerinde etkisi olduğunu unutmamalıyız.

Cep telefonu kullanımının iş güvenliğiyle ilişkisi nelerdir? İşte bazı önemli konular:

Dikkat Dağıtma: Cep telefonları, dikkatinizi işinize odaklamaktan alıkoyabilir. Özellikle tehlikeli makineler veya ekipmanlarla çalışırken, dikkatinizi dağıtmak ciddi kazalara neden olabilir. Tehlikeli alanlarda yürürken düşmenize neden olabilir. Lütfen iş yerinde telefonunuzu kullanırken dikkatli olun ve işinize odaklanın.

Araç Kullanımı: Eğer işiniz araç kullanmayı gerektiriyorsa, sürüş sırasında cep telefonu kullanmak çok tehlikeli olabilir. Bu, kazalara ve yaralanmalara yol açabilir. Cep telefonu kullanımını yalnızca araç güvenli bir şekilde durduğunda yapmalısınız.

Patlamaya Karşı Hassas Alanlar: Bazı iş yerleri patlamaya karşı hassas bölgeler içerir. Cep telefonları patlamaya neden olabilecek bir kıvılcım üretebilir. Bu nedenle bu tür bölgelerde cep telefonu kullanmaktan kaçının.

Acil Durumlar: Cep telefonları, acil durumlarda hayat kurtarıcı olabilir. İş yerindeki acil durum prosedürlerini bilin ve telefonunuzu acil durumlarda kullanmak için uygun bir şekilde kullanın.

Sosyal Medya ve Kişisel Kullanım: İş yerinde cep telefonu kullanırken, özellikle sosyal medya veya kişisel işler için kullanmaktan kaçının. Bu, verimliliğinizi düşürebilir ve iş güvenliğinizi tehlikeye atabilir.

Sonuç olarak, cep telefonlarını iş yerinde dikkatli bir şekilde kullanmalıyız. İş güvenliği her zaman öncelikli olmalıdır. Telefonunuzu işinizi tamamladıktan sonra veya molalarda kullanmaya özen gösterin. Dikkatli ve sorumlu bir şekilde cep telefonu kullanmak, hem sizin hem de iş arkadaşlarınızın güvenliğini sağlamak için önemlidir.

Herhangi bir sorunuz veya endişeniz varsa, lütfen iş yeri yöneticilerinize veya güvenlik ekiplerine başvurun. İş güvenliği, hepimizin sorumluluğudur.

Teşekkür ederim.

İSG'de Önemli Süreler ve Sayılar | İşyeri Hekimi, İş Güvenliği Uzmanı, Eğitim ve Risk Değerlendirmesi

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında yer alan süreler, çalışan sayıları ve yenileme periyotlarının takip edilmesi hem yasal uyumun sağlanması hem de işveren yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu özet tabloda; işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirme kriterleri, çalışan başına aylık hizmet süreleri, temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, periyodik sağlık muayeneleri, risk değerlendirmesi yenileme süreleri, acil durum planı yenileme periyotları ve ilkyardımcı sayıları tehlike sınıflarına göre tek sayfada bir araya getirilmiştir.

Tablo, işverenler, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, insan kaynakları birimleri ve İSG profesyonelleri için günlük uygulamalarda hızlı başvuru kaynağı olarak kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.

* “özel politika gerektiren grupta yer alanlardan çocuk, genç ve gebe çalışanlar için en geç altı ayda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır.”

İlgili Mevzuat:

1) İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik

2) İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik

3) Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

4) İş Sağlığı Ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği

5) İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

6) İlkyardım Yönetmeliği

 

Çalışan Temsilcisi Sayısı:

http://www.guvenlikkulturu.com/2013/10/calsan-temsilcisi-nedir.html

Destek Elemanı Sayısı:

http://www.guvenlikkulturu.com/2013/11/destek-eleman-nedir.html

Sıkıştırılmış ve Sıvılaştırılmış Gazlardan Kaynaklanan Soğuk Yanması

Soğuk yanması, düşük sıcaklıklara maruz kalan çalışanların vücutlarında oluşan hasarı tanımlayan bir terimdir. Bu tehlike sadece soğuk ortamlarda çalışanları etkilemekle kalmaz, aynı zamanda sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların kullanıldığı endüstrilerde de ciddi tehlike oluşturabilir. Sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gaz soğuk yanıklarının nedeni; sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların termodinamik yasalara göre, yüksek basınçtan düşük basınca geçerken soğumalarıdır.

Sıkıştırılmış ve Sıvılaştırılmış Gazların Soğuk Yanması Üzerindeki Etkisi

Sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazlar, endüstriyel iş süreçlerinde sıkça kullanılır. Ancak bu gazların basınç altında saklanması veya sıvılaştırılması soğuk yanmasına neden olabilecek risk taşır. Özellikle gazların aniden serbest bırakılması veya sızıntıları, çevresel sıcaklığı düşürebilir ve bu da çalışanların soğuk yanmasına neden olabilir.

Termodinamik İlkelerin Rolü

Termodinamik yasaları, gazların sıkıştırılması veya sıvılaştırılması sırasında ortaya çıkan sıcaklık değişikliklerini açıklar. Gazlar sıkıştırıldığında veya sıvılaştırıldığında enerji dönüşümü gerçekleşir. Bu dönüşüm sırasında gazlar çevrelerinden enerji alabilir ve çevre sıcaklığını düşürebilir. Eğer gazlar aniden serbest bırakılırsa veya sızıntı meydana gelirse, bu enerji dönüşümü hızla gerçekleşebilir ve çevrede soğuk alanlar oluşabilir.

Sıkıştırılmış ve Sıvılaştırılmış Gazlarla Çalışırken Alınması Gereken Önlemler

1.İyi Havalandırma: Sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların kullanıldığı alanlarda iyi bir havalandırma sağlanmalıdır.

2.Koruyucu Giysiler: Çalışanlar, gaz sızıntılarına karşı koruyucu giysiler giymelidir. Bu giysiler, gazın cilde temasını engelleyebilir.

3.Eğitim ve Farkındalık: Çalışanlar, sıkıştırılmış ve sıvılaştırılmış gazların potansiyel tehlikeleri hakkında eğitilmeli ve farkındalık kazanmalıdır.

4.Gaz Sızıntı Dedektörleri: İş yerlerinde gaz sızıntılarını tespit etmek için gaz sızıntı dedektörleri kullanılmalıdır. Bu cihazlar, olası tehlikeleri erken aşamada belirlemeye yardımcı olabilir.

5.Acil Durum Planları: İş yerlerinde gaz sızıntılarına karşı acil durum planları hazırlanmalı ve çalışanlar bu planlar hakkında bilgilendirilmelidir.

Not: Soğuk Tehlikesi yazmak daha uygun olmasına karşın, 

soğuk yanığı farkındalığı oluşturmak için "Soğuk Yanığı" ifadesi seçildi.

Acil Durum Tahliye Planı neleri içermeli?

Acil durum tahliye planı, işyerinde meydana gelebilecek yangın, patlama, kimyasal yayılım, deprem ve benzeri acil durumlarda çalışanların ve ziyaretçilerin güvenli şekilde tahliye edilmesine yönelik düzenlemeleri içerir. Planın görsel bölümünü oluşturan acil durum krokisi veya diğer adıyla acil durum tahliye krokisi, kaçış yollarını ve acil durum ekipmanlarının yerlerini işyeri yerleşimi üzerinde gösterir.

Kısaca: Acil durum planı, acil durumda ne yapılacağını ve kimlerin görevli olduğunu açıklayan ana dokümandır. Acil durum tahliye krokisi ise kişilerin nereden ve hangi yönde çıkacağını görsel olarak gösterir.

Acil Durum Tahliye Planı Nedir?

Acil durum tahliye planı; işyerinde bulunan kişilerin tehlikeli bölgeden güvenli bir alana nasıl ulaşacağını, kullanılacak kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma yerlerini ve acil durum sırasında görev alacak çalışanları belirleyen düzenlemedir.

Tahliye planının işyerinde kolay anlaşılabilmesi için kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma yerleri ve gerekli diğer bilgiler bir kroki üzerinde gösterilir. Bu görsel doküman uygulamada hem acil durum krokisi hem de acil durum tahliye krokisi olarak adlandırılmaktadır.

Acil Durum Tahliye Planı Neleri İçermelidir?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında tahliye planı, işyerinin tamamını veya ilgili bölümlerini gösterecek şekilde aşağıdaki unsurları içermelidir:

1. Acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler: Yangın söndürme amacıyla kullanılacak ekipmanlar dâhil olmak üzere acil durum ekipmanlarının konumları gösterilmelidir.
2. İlkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler: İlkyardım dolapları, ilkyardım çantaları ve varsa sağlık birimi gibi noktalar belirtilmelidir.
3. Kaçış yolları, toplanma yerleri ve uyarı sistemleri: Kaçış güzergâhları, acil çıkışlar, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemleri kroki üzerinde gösterilmelidir.
4. Görevlendirilen çalışanların bilgileri: Acil durumlarda görev yapacak çalışanlar ile varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri belirtilmelidir.
5. Acil durum iletişim numaraları: Acil durumlarla ilgili ulusal ve yerel kurum ve kuruluşların güncel irtibat numaraları yer almalıdır.

İşyerinin riskleri, fiziki özellikleri ve belirlenen acil durum senaryolarına göre krokide aşağıdaki ilave bilgiler de gösterilebilir:

• Özel risklerin bulunduğu bölümler: Kimyasal yayılım, parlama, patlama ve benzeri özel tehlikeleri barındıran alanlar gösterilmelidir.
• Enerji kesme noktaları: Elektrik ve gaz akışının kesilebileceği anahtarlar, panolar, vanalar ve diğer kesme noktaları belirtilmelidir.

Önemli: Tahliye planı yalnızca bir liste veya metin olarak hazırlanmamalıdır. Kaçış yolları, toplanma yerleri ve acil durum ekipmanları, işyerinin gerçek yerleşimini yansıtan anlaşılır bir kroki üzerinde gösterilmelidir.

Acil Durum Krokisi ile Acil Durum Tahliye Krokisi Arasında Fark Var mı?

Acil durum krokisi ve acil durum tahliye krokisi ifadeleri uygulamada çoğunlukla aynı görsel doküman için kullanılmaktadır. Bununla birlikte, iki ifade arasında vurgu bakımından küçük bir fark bulunur.

• Acil durum krokisi daha genel bir ifadedir. Kaçış yollarının yanında yangın ekipmanları, ilkyardım malzemeleri, enerji kesme noktaları ve özel riskli alanları da kapsar.
• Acil durum tahliye krokisi ise özellikle acil çıkışlara, kaçış yönlerine ve toplanma alanına vurgu yapar.

Uygulamada bütün bu bilgilerin tek bir kroki üzerinde gösterilmesi mümkündür. Bu nedenle her iki adlandırma için ayrı ayrı iki kroki hazırlanması genellikle gerekmez.

Kapsayıcı Başlık Önerisi: “Acil Durum Krokisi (Acil Durum Tahliye Krokisi)” ifadesi, iki terimi de kapsar ve dokümanın amacını ziyaretçiye açık biçimde anlatır.

Acil Durum Krokisinde Neler Gösterilir?

İşyerinin fiziki yapısına, faaliyetlerine ve mevcut güvenlik donanımlarına göre acil durum tahliye krokisinde aşağıdaki unsurlar gösterilebilir:

• “Buradasınız” konumu,
• Kaçış yolları ve tahliye yönleri,
• Acil çıkış kapıları,
• Kaçış merdivenleri,
• Toplanma alanları,
• Yangın söndürme cihazları,
• Yangın dolapları,
• Yangın alarm butonları ve uyarı sistemleri,
• İlkyardım malzemeleri,
• Elektrik panoları ve enerji kesme noktaları,
• Doğalgaz veya LPG ana kesme vanaları,
• Kimyasal maddelerin bulunduğu alanlar,
• Parlama veya patlama riski bulunan bölümler,
• Acil durum açısından önem taşıyan diğer teknik noktalar.

Her sembolün her işyerinde bulunması gerekmez. Acil durum krokisi, işyerinde gerçekten bulunan ekipmanlar, tesisatlar, çıkışlar ve riskli alanlar esas alınarak hazırlanmalıdır.

Acil Durum Krokisi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Kroki, işyerinin güncel fiziki yerleşimini yansıtmalıdır.
• Kaçış yolları açık ve kolay anlaşılır şekilde gösterilmelidir.
• Acil çıkışlar ve toplanma alanları belirgin olmalıdır.
• “Buradasınız” işareti, krokinin asıldığı konuma göre yerleştirilmelidir.
• Kullanılan semboller anlaşılır ve birbiriyle uyumlu olmalıdır.
• Büyük veya birden fazla bölümden oluşan işyerlerinde gerekli alanlar için ayrı krokiler hazırlanmalıdır.
• Krokiler çalışanların ve ziyaretçilerin kolayca görebileceği uygun noktalara yerleştirilmelidir.
• İşyeri yerleşimi, kaçış yolları veya acil durum ekipmanları değiştiğinde kroki güncellenmelidir.
• Hazırlanan planın uygulanabilirliği acil durum tatbikatlarında kontrol edilmelidir.

Acil Durum Planı ile Tahliye Krokisi Aynı Şey midir?

Hayır. Acil durum planı; işyerinde meydana gelebilecek acil durumları, önleyici tedbirleri, müdahale yöntemlerini, görevlendirilen çalışanları, tahliye düzenlemelerini ve iletişim bilgilerini kapsayan ana dokümandır.

Acil durum tahliye krokisi ise kaçış yollarını, acil çıkışları, toplanma alanlarını ve acil durum ekipmanlarını işyeri yerleşimi üzerinde gösteren görsel dokümandır. Dolayısıyla tahliye krokisi, acil durum planının uygulamaya yönelik görsel unsurlarından biridir.

Sık Sorulan Sorular

Acil durum krokisi zorunlu mudur?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında kaçış yolları, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemlerinin yer aldığı kroki, tahliye planında bulunması gereken unsurlardan biridir.

Acil durum krokisi nereye asılmalıdır?

Acil durum krokileri çalışanların ve ziyaretçilerin kolayca görebileceği, erişilebilir ve uygun noktalara yerleştirilmelidir. Büyük veya birden fazla bölümden oluşan işyerlerinde farklı alanlar için ayrı krokiler hazırlanabilir.

Tahliye krokisinde toplanma alanı gösterilmeli midir?

Evet. Acil durum sonrasında çalışanların ve diğer kişilerin güvenli şekilde bir araya geleceği toplanma alanı, tahliye planında ve ilgili krokilerde açıkça gösterilmelidir.

Acil durum krokisi ne zaman güncellenmelidir?

İşyerinin yerleşiminde, kaçış yollarında, acil çıkışlarında, yangın ekipmanlarında, enerji kesme noktalarında veya özel riskli alanlarında değişiklik olduğunda kroki kontrol edilmeli ve gerekiyorsa güncellenmelidir.

Not: Acil durum planı ve tahliye krokisi hazırlanırken işyerinin fiziki yapısı, yürütülen faaliyetler, çalışan sayısı, mevcut ekipmanlar, özel riskler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Her Acil Durumda Aynı Toplanma Alanına mı Gidilir?

Hayır. Acil durumlarda uygulanacak hareket biçimi, olayın türüne ve tehlikenin kaynağına göre belirlenmelidir. Yangın gibi bina içinden kaynaklanan bir tehlikede çalışanların güvenli kaçış yollarını kullanarak bina dışındaki toplanma alanına ulaşması gerekirken, dış ortamdan kaynaklanan bazı tehlikelerde binayı terk etmek daha büyük risk oluşturabilir.

Önemli: Acil durum tahliye krokisi yalnızca yangın çıkışlarını gösteren standart bir çizim olarak değerlendirilmemelidir. İşyerinde belirlenen acil durum senaryolarına göre dış tahliye, güvenli bölgede bekleme veya bina içinde sığınma yöntemleri ayrıca planlanmalıdır.

Senaryoya Göre Güvenli Alan Değişebilir

• Yangın: Güvenli kaçış yolları kullanılarak bina dışındaki toplanma alanına gidilir.
• Deprem: Sarsıntı sırasında tahliye yapılmaz. Sarsıntı sona erdikten sonra bina ve çevre koşulları değerlendirilerek güvenli toplanma alanına geçilir.
• Kimyasal sızıntı: Maddenin özelliği, sızıntının kaynağı ve rüzgâr yönüne göre kontrollü tahliye veya kapalı alanda sığınma uygulanabilir.
• Dış kaynaklı zehirli gaz: Dışarı çıkmak yerine kapı ve pencerelerin kapatıldığı, uygun havalandırma tedbirlerinin alındığı güvenli bir iç alanda beklemek gerekebilir.
• KBRN olayı: Kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer tehlikenin türüne göre belirlenmiş sığınak ya da sığınma alanına yönlendirme yapılabilir.
• Şiddet veya silahlı saldırı: Olayın konumuna göre kontrollü tahliye, güvenli odaya geçme veya bulunduğu yerde korunma yöntemi uygulanabilir.

Bir İşyerinde Birden Fazla Tahliye veya Sığınma Krokisi Hazırlanabilir mi?

Evet. İşyerinin büyüklüğü, kat sayısı, bölümleri, çalışanların bulunduğu alanlar ve belirlenen acil durum senaryoları dikkate alınarak birden fazla kroki hazırlanabilir.

Uygulamada aşağıdaki çalışmalar ayrı ayrı veya birbirini tamamlayacak şekilde düzenlenebilir:

• Kat bazlı acil durum tahliye krokisi,
• Bölüm veya çalışma alanı bazlı tahliye krokisi,
• Genel yerleşim ve dış toplanma alanı krokisi,
• Oda bazlı tahliye krokisi,
• Sığınak veya bina içi güvenli alana yönlendirme krokisi,
• Özel riskli bölümlere göre hazırlanmış müdahale ve yönlendirme krokisi.

Kroki sayısı nasıl belirlenir? Gerekli kroki sayısı yalnızca kat sayısına göre değil; işyerinin bölümleri, kaçış alternatifleri, krokilerin asılacağı noktalar ve acil durum senaryoları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Aynı katın farklı noktalarına asılan krokilerde “Şu An Buradasınız” konumu ve yönlendirme güzergâhı farklı olabilir.

Tahliye ve Sığınma Yolları Nasıl Gösterilmelidir?

Aynı çizim üzerinde hem dış tahliye hem de sığınma yönlendirmesi bulunuyorsa güzergâhların birbirine karışmayacak biçimde renk, sembol ve açıklamalarla ayrılması gerekir. Çalışanların hangi alarm veya olayda hangi yolu izleyeceği acil durum planında açıklanmalı ve eğitimlerle desteklenmelidir.

Krokide gösterilen sığınak veya güvenli alan, yalnızca ismen belirlenmemeli; ilgili tehlikeye karşı uygunluğu, kapasitesi, ulaşım yolu, havalandırma koşulları ve kullanılabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.

İşyerinize Özel Acil Durum Krokisi

İşyerinizin mimari planı veya mevcut yerleşim krokisi üzerinden; kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma alanları, yangın ekipmanları ve gerekli diğer güvenlik bilgilerini içeren işyerine özel acil durum tahliye krokisi hazırlanabilir.

Acil Durum Krokisi Çalışmasını İnceleyin

Acil Durum Planı Nasıl Hazırlanır?

Acil Durum Planı hazırlamak için, bu konuyla ilgili yönetmelik olan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Acil Durum Planı hazırlama rehberini kullanabilirsiniz.

Yönetmelik ve Rehber detaylı bilgiler içeriyor. Ana başlıklarla yapılacaklara değinelim.

1- İşyeri için acil durumları tespit etmek, örneğin;

• Yangın,
• Patlama,
• Sabotaj,
• Doğal Afet (deprem, sel, fırtına, heyelan, göçük vb.),
• KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer Tehditler),
• Gıda Zehirlenmesi,
• Salgın Hastalık,
• İş Kazası vb.

2- Çevredeki işyerleri ve faaliyet konuları dikkate alınarak oluşturabilecek tehlikeler göz önüne alınacak.

3- Her bir acil durum için önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin belirlenmeli,

4- Acil durum olması durumunda müdahale yönteminin belirlenmeli,

5- Her bir acil durum için tahliye yöntemi belirlenmeli. Toplanma yeri belirlenmeli. Her acil durum için toplanma yeri aynı olmayabilir. Hangi durumlarda sığınak kullanılacağı da mutlaka belirtilmeli.

6- Tahliye planı oluşturulmalı.

7- Acil durum ekipleri belirlenmeli.

Oluşturulan planın etkinliği için eğitim yapılmalı, tatbikat yapılmalı. Acil durum planı gerekli durumlarda iyileştirilmeli, güncellenmeli.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Ek-1’de acil durum planı hazırlanırken kullanılabilecek örnek form verilmiştir:

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Linki:

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18493&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Ekleri Linki:

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/yonetmelik/7.5.18493-Ek.docx

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi

https://www.csgb.gov.tr/media/88211/acil-durum-plani-hazirlama-rehberi-2022.pdf

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konuları

İşe özgü İSG eğitim konuları hazır bir listeden rastgele seçilmez. Çalışanın görevi, iş ekipmanı, çalışma alanı, risk değerlendirmesi, acil durum planı ve varsa patlamadan korunma dokümanı birlikte incelenerek belirlenir. Aynı işyerinde çalışan elektrikçi, depo görevlisi ve ofis çalışanının ihtiyaç duyduğu eğitim içeriği aynı değildir.

2026 yönetmeliğinin önemli ayrımı: Ek-1'in dördüncü başlığındaki işe ve işyerine özgü konular, temel eğitimin zorunlu parçasıdır. Bunların ötesinde programa yeni konular eklenirse, temel eğitimin asgari süresi de eklenen konuların kapsamına göre makul ölçüde artırılmalıdır.

İçindekiler

1. İşe özgü konu ile ilave konu arasındaki fark
2. Eğitim konusu nasıl belirlenir?
3. İşe özgü ve ilave eğitim konu örnekleri
4. Örnek eğitim planı
5. Sık yapılan hatalar

İşe Özgü Konu ile İlave Konu Aynı Şey midir?

Kavram	Anlamı	Eğitim süresine etkisi
Ek-1 dördüncü başlık	Risk değerlendirmesine ve işyeri dokümanlarına dayalı işe/işyerine özgü risklerdir. Temel eğitimin zorunlu bölümüdür.	İlk temel eğitim içinde az tehlikelide en az 2, tehlikelide en az 3, çok tehlikelide en az 4 ders saati ayrılır.
İlave temel eğitim konusu	Ek-1'deki asgari içerik dışında, ihtiyaç analizi sonucunda temel eğitim programına eklenen konudur.	Asgari temel eğitim süresi, konunun kapsam ve niteliğine göre makul ölçüde artırılır.
Ayrı mevzuata dayalı özel eğitim	Belirli iş, ekipman veya göreve ilişkin başka mevzuatın aradığı eğitim ya da yeterliliktir.	Temel eğitimde konudan söz edilmesi, özel eğitim veya belge yükümlülüğünü kendiliğinden karşılamaz.

Ek-1'in bütün asgari başlıklarını görmek için Çalışanlara Verilecek İSG Eğitim Konuları yazısını inceleyebilirsiniz.

İlave İSG Eğitim Konuları Nasıl Belirlenir?

1. Görevi tanımlayın: Çalışanın unvanından çok, fiilen yaptığı işi ve kullandığı ekipmanı esas alın.
2. Risk kaynaklarını çıkarın: Risk değerlendirmesi, saha gözlemleri, ramak kala kayıtları, kazalar, meslek hastalığı şüpheleri ve acil durum senaryolarını inceleyin.
3. Çalışan grubunu belirleyin: Konuyu tüm çalışanlara değil, maruz kalan veya görevi bulunan gruba verin.
4. Hedefi yazın: Eğitim sonunda çalışanın hangi tehlikeyi tanıyacağı ve hangi güvenli davranışı uygulayacağı ölçülebilir biçimde tanımlansın.
5. Yöntem ve eğiticiyi seçin: Uygulama gerektiren konuları sahada gösterin; eğiticinin uzmanlık alanının konuya uygun olmasını sağlayın.
6. Süreyi ve kaydı güncelleyin: Yıllık eğitim programına konu, hedef grup, süre, yöntem ve eğiticiyi ekleyin; katılım ve değerlendirme kayıtlarını saklayın.

İşe Özgü ve İlave İSG Eğitim Konusu Örnekleri

Aşağıdaki başlıklar örnektir. Bir konu yalnızca işyerinde ilgili risk ve çalışan grubu varsa programa alınmalıdır.

1. Enerji kontrolü ve elektrik güvenliği

• EKED/LOTO/LOTOTO: enerjiyi kesme, kilitleme, etiketleme ve enerjisizliği doğrulama,
• Elektrik, hidrolik, pnömatik, mekanik ve termal artık enerjilerin güvenli boşaltılması,
• Yetkisiz müdahalenin önlenmesi ve bakım öncesi güvenli izolasyon,
• Topraklama, kaçak akım koruması ve TN/TT/IT sistemleri yalnızca ilgili teknik personel için,
• Akü, batarya enerji depolama sistemleri ve şarj alanlarında güvenli çalışma.

2. İş izin sistemi ve yüksek riskli çalışmalar

• Sıcak çalışma izni,
• Yüksekte çalışma ve düşmeye karşı koruma planı,
• Kapalı alana giriş ve kurtarma düzeni,
• Kazı, kaldırma operasyonu ve elektrik çalışma izinleri,
• Eş zamanlı çalışmaların ve alt işveren faaliyetlerinin koordinasyonu,
• İşi durdurma yetkisi ve güvenli yeniden başlatma.

3. Makine, ekipman ve saha trafiği

• Makine koruyucuları, emniyet tertibatları ve beklenmeyen çalışmanın önlenmesi,
• Forklift, mobil iş ekipmanı ve yaya yollarının ayrılması,
• Vinç ve kaldırma operasyonlarında sapancı, işaretçi ve operatör iletişimi,
• İskele, merdiven, yükseltilebilir iş platformu ve düşmeye karşı koruyucu ekipman seçimi,
• İş ekipmanlarının bakım ve periyodik kontrol kavramları, kontrol etiketi ve uygunsuzluk bildirimi,
• Robotlu veya otomasyonlu alanlara güvenli giriş.

4. Kimyasal maddeler ve patlayıcı ortamlar

• Güvenlik bilgi formu, kimyasal etiketler ve uyumsuz kimyasalların ayrılması,
• Dökülme-sızıntı müdahalesi ve acil duş/göz duşu kullanımı,
• ATEX, patlayıcı ortam bölgeleri ve ex-proof ekipman farkındalığı,
• Gaz ölçümü, ortam izleme ve alarm seviyeleri,
• Kanserojen, mutajen veya üreme için toksik maddelerle güvenli çalışma,
• Tehlikeli madde taşımacılığı kuralları (ADR, RID, ADN, IMDG veya IATA) yalnızca ilgili görev ve taşıma türü için.

5. Acil durumlar ve çevresel tehlikeler

• İşyerine özgü alarm, tahliye, toplanma ve yoklama düzeni,
• Yangın türleri, ilk müdahalenin sınırları ve güvenli kaçış,
• Deprem, sel, aşırı hava olayları ve enerji kesintileri,
• Kimyasal sızıntı, gaz kaçağı veya ilgili işyerlerinde KBRN senaryoları,
• Engelli veya tahliyede desteğe ihtiyaç duyan çalışanların tahliyesi,
• Acil durum ekiplerinin görev sınırları ve dış yardım birimleriyle iletişim.

6. Organizasyon ve güvenlik kültürü

• Ramak kala, tehlikeli durum ve uygunsuzluk bildirimi,
• Değişiklik yönetimi: yeni ekipman, proses veya kimyasal devreye alma,
• Vardiya teslimi ve kritik işlerde etkili iletişim,
• Yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve cep telefonu kullanımının riskleri,
• Psikososyal riskler, işyeri şiddeti ve acil iletişim yolları,
• Ziyaretçi, taşeron ve tedarikçi saha kuralları.

Kısa Bir Örnek Eğitim Planı

Çalışan grubu	Belirlenen risk	Uygun eğitim başlığı	Önerilen yöntem
Bakım ekibi	Beklenmeyen enerji verilmesi	LOTO ve artık enerji kontrolü	Yüz yüze anlatım + sahada uygulama
Depo çalışanı	Forklift-yaya çarpışması	Saha trafik planı ve kör noktalar	Alan turu + senaryo çalışması
Kaynakçı	Yangın ve patlama	Sıcak çalışma izni ve yangın gözcüsü	Yüz yüze + iş izin formu uygulaması
Laboratuvar çalışanı	Kimyasal sıçrama	SDS, dökülme müdahalesi ve göz duşu	Gösterim + uygulama
Ofis çalışanı	Kas-iskelet yükü ve yangın	Ekranlı çalışma, ergonomi ve tahliye	Uzaktan veya yüz yüze

Sık Yapılan Hatalar

• Her çalışana aynı listeyi vermek: Eğitim, göreve ve maruziyete göre hedeflenmelidir.
• Çok teknik ayrıntıyı ilgisiz gruba anlatmak: TN/TT/IT gibi konular genel çalışan kitlesi yerine ilgili teknik personele yöneltilmelidir.
• Sunumda başlığın geçmesini yeterli saymak: Uygulamalı işlerde güvenli davranış sahada gösterilmeli ve ölçülmelidir.
• Ek konuları mevcut süreye sıkıştırmak: Ek-1 dışındaki konular eklendiğinde eğitim süresi makul ölçüde artırılmalıdır.
• Özel yeterlilikleri temel eğitimle karıştırmak: Operatörlük, mesleki eğitim veya MYK belgesi gereken bir işi yalnızca temel İSG eğitimiyle yaptırmak yeterli değildir.

Pratik sonuç: İyi bir eğitim programı “hangi konuları anlatalım?” sorusundan önce “hangi çalışan, hangi işi yaparken, hangi riske maruz kalıyor ve eğitim sonunda neyi farklı yapmalı?” sorusunu cevaplar.

Resmî Kaynaklar

• 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği
• Yönetmelik Ek-1 Eğitim Konuları Tablosu
• ÇSGB – Çalışanların İSG Eğitimleri Uygulama Rehberi

Bu liste örnek ve bilgilendirme amaçlıdır. Eğitim programı, işyerinin güncel risk değerlendirmesi ve çalışanların fiilen yaptığı işler esas alınarak hazırlanmalıdır.

Akaryakıt İstasyonları Tehlikeli Madde Dökülmesi / Kaçağı İçin Acil Durum Planı

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

 1 Ekim 2021 tarihli Resmi Gazetede “İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yayınlandı.

18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğin 4, 5, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15,19. Maddeleri değişmiştir.

Yönetmelikteki değişiklik ile beraber, dikkate alınacak bazı hususlar şu şekildedir;

- İşveren diğer kişilerin acil durumlar, tahliye planı, kaçış yolları, toplanma yerleri ve acil durum ekipleri hakkında bilgilendirilmesini sağlar.

-  İşveren acil durumlarda kullanılacak kişisel koruyucu donanımların ve müdahale ekipmanlarının işyerinde belirlenmiş acil durumlara ve acil durum ekiplerinin görevlerine uygun olmasını sağlar.

- Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri, yakındaki işyerleri ve çevreden gelebilecek olumsuz etkiler de dikkate alınarak belirlenir.

- Elektronik İmza Kanununa uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmış olan acil durum planları da geçerlidir.

- Acil Durum Planı Formu, Tatbikat Formu, Ekiplerin Görevlendirilmesine İlişkin Örnek Tablo yönetmelik ekinde yer almaktadır.

- Acil durum ekiplerinin sayılarına ilişkin açıklama gelmiştir.

- İşyerlerinde mevcut bulunan acil durum ekipleri, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay boyunca görevlerini sürdürür ve mevcut dokümanlar geçerliliğini korur. Bu süre zarfında, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen ekiplere uygun olarak destek elemanlarının yeniden görevlendirilmesi ve dokümanların güncellenmesi sağlanır.

Yönetmelikteki değişiklik ile beraber, acil durum planı şu şekilde olmalıdır:

"Dokümantasyon

MADDE 12 – (1) Acil durum planı asgarî aşağıdaki hususları kapsayacak şekilde dokümante edilir:

a) İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı.

b) Hazırlayanların adı, soyadı ve unvanı.

c) Hazırlandığı tarih ve geçerlilik tarihi.

ç) Belirlenen acil durumlar.

d) Alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler.

e) Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri.

f) Aşağıdaki unsurları içeren işyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren (Değişik ibare:RG-1/10/2021-31615) tahliye planı:

1) Yangın söndürme amaçlı kullanılacaklar da dâhil olmak üzere acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler.

2) İlkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler.

3) Kaçış yolları, toplanma yerleri ve bulunması halinde uyarı sistemlerinin de yer aldığı (Değişik ibare:RG-1/10/2021-31615) kroki.

4) Görevlendirilen çalışanların ve varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri.

5) (Değişik:RG-1/10/2021-31615) Acil durumlarla ilgili ulusal ve yerel kurum ve kuruluşların acil durum irtibat numaraları.

6) (Ek:RG-1/10/2021-31615) İşyerlerinde kimyasal yayılım, parlama veya patlama tehlikesi ve benzeri özel riskleri barındıran bölümler.

7) (Ek:RG-1/10/2021-31615) Elektrik ve gaz akışının kesim noktaları, vanaları.

(2) (Değişik:RG-1/10/2021-31615) İşveren tarafından onaylanan acil durum planının sayfaları numaralandırılarak; hazırlayan kişiler tarafından her sayfası paraflanıp, son sayfası imzalanır. 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmış olan acil durum planları da geçerlidir. Acil durum planı, acil durumla mücadele edecek ekiplerin kolayca ulaşabileceği şekilde işyerinde saklanır.

(3) (Değişik:RG-1/10/2021-31615) Acil durum planı kapsamında hazırlanan tahliye planı, işyeri bina ve eklentilerinin giriş ve çıkışları ile katlarda, çalışanların görüş seviyesine uygun yükseklikte ve görünür bir şekilde asılır.

(4) (Ek:RG-1/10/2021-31615) Acil durum planı hazırlanırken kullanılabilecek örnek form Ek-1’de yer almaktadır."

Değişiklik linki: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/10/20211001-20.htm

Değişiklikleri İşlenmiş Hali İle Yönetmelik Linki: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18493&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

Acil Durum Planı Neden Hazırlanır? İşyerleri İçin Önemi

İşyerlerinde yangın, patlama, deprem, tehlikeli madde yayılımı veya benzeri bir acil durum meydana geldiğinde doğru kararların çok kısa sürede alınması gerekir. Acil durum planı, böyle bir olay karşısında kimlerin ne yapacağını, çalışanların nasıl korunacağını ve müdahale ile tahliyenin nasıl yürütüleceğini önceden belirlemek amacıyla hazırlanır.

Kısaca: Acil durum planı; can kaybını önlemek, olayın etkilerini sınırlandırmak, çalışanların güvenli biçimde tahliye edilmesini sağlamak ve müdahale sürecindeki görev karmaşasını azaltmak için hazırlanır.

Acil Durum Planı Nedir?

Acil durum planı, işyerinde meydana gelebilecek acil durumlarda uygulanacak iş ve işlemler ile müdahaleye yönelik eylemlerin yer aldığı yazılı plandır. Uygulamada “acil durum eylem planı” ifadesi de kullanılmakla birlikte, mevzuatta esas alınan terim acil durum planıdır.

Plan yalnızca yangın sırasında binanın nasıl boşaltılacağını gösteren bir belge değildir. Acil durumların belirlenmesinden önleyici tedbirlere, ekiplerin görevlendirilmesinden haberleşme ve tahliye yöntemlerine kadar bütün hazırlık sürecini kapsar.

Acil Durum Planı Neden Hazırlanır?

İşyerine özel bir acil durum planı hazırlanmasının temel amaçları şunlardır:

• Çalışanların, ziyaretçilerin ve işyerinde bulunan diğer kişilerin can güvenliğini korumak,
• Muhtemel acil durumları önceden belirlemek,
• Acil durumların oluşmasını önleyici ve etkilerini sınırlandırıcı tedbirleri planlamak,
• Uyarı, haberleşme, müdahale, ilk yardım ve tahliye yöntemlerini belirlemek,
• Söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinin görevlerini açıklamak,
• Tahliye sonrasında çalışanların sayım ve kontrolünü sağlamak,
• İtfaiye, sağlık kuruluşları ve diğer ilgili kurumlarla kurulacak iletişimi planlamak,
• Panik, iletişim kopukluğu ve görev karmaşasını azaltmak,
• İşyerindeki maddi hasarı ve çevresel etkileri mümkün olduğunca sınırlandırmak.

Acil Durum Planı Hazırlamak Yasal Bir Zorunluluk mudur?

Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işveren; çalışma ortamını, kullanılan maddeleri, iş ekipmanlarını ve çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirmekle yükümlüdür.

İşveren ayrıca acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak için gerekli tedbirleri almak, acil durum planını hazırlamak, yeterli sayıda eğitimli çalışan görevlendirmek ve tatbikatların yapılmasını sağlamak zorundadır.

Önemli: Acil durum planı hazırlama yükümlülüğü yalnızca çok tehlikeli veya büyük işletmeler için değildir. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerini kapsar. Planın ayrıntıları ise işyerinin faaliyetlerine, büyüklüğüne, çalışan sayısına ve özel tehlikelerine göre belirlenir.

Hangi Acil Durumlar Değerlendirilmelidir?

Her işyerinin acil durumları kendi risk değerlendirmesi ve çevre koşulları dikkate alınarak belirlenmelidir. İşyerinin özelliğine göre aşağıdaki olaylar değerlendirilebilir:

• Yangın ve patlama,
• Tehlikeli kimyasal madde yayılımı veya sızıntısı,
• Biyolojik, radyoaktif veya nükleer maddelerden kaynaklanan tehlikeler,
• Zehirlenme ve salgın hastalık,
• Deprem, sel, fırtına, heyelan ve diğer doğal afetler,
• Sabotaj ve güvenlik tehditleri,
• İlk yardım veya acil tahliye gerektiren diğer olaylar.

İşyerinin yakın çevresindeki tesislerden veya faaliyetlerden kaynaklanabilecek tehlikeler de acil durum planlamasında göz önünde bulundurulmalıdır.

Acil Durum Planı ile Tahliye Planı Aynı Şey midir?

Hayır. Acil durum planı, işyerindeki acil durum yönetiminin tamamını kapsayan ana dokümandır. Tahliye planı veya acil durum tahliye krokisi ise bu planın görsel unsurlarından biridir.

Tahliye planında kaçış yolları, acil çıkışlar, toplanma yerleri, yangınla mücadele ekipmanları, ilk yardım malzemeleri ve gerekli teknik noktalar gösterilir. Bu nedenle yalnızca bir tahliye krokisinin hazırlanmış olması, tek başına acil durum planının hazırlandığı anlamına gelmez.

İlgili içerik: Planın dokümantasyonu ve tahliye planında bulunması gereken bilgiler için Acil Durum Planı ve Tahliye Planı Neleri İçermeli? başlıklı yayını inceleyebilirsiniz.

Planın Uygulanabilir Olması Neden Önemlidir?

Acil durum planının yalnızca dosyada bulunması yeterli değildir. Çalışanlar plan hakkında bilgilendirilmeli, görevlendirilen ekipler gerekli eğitimi almalı ve plan tatbikatlarla sınanmalıdır. Tatbikatta görülen eksiklikler kayıt altına alınarak gerekli düzeltmeler yapılmalıdır.

Plan; işyerinde veya yakın çevresinde yeni bir acil durum oluşturabilecek değişiklik meydana geldiğinde tamamen ya da kısmen yenilenir. Bunun dışında planlar tehlike sınıfına göre;

• Çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki yılda bir,
• Tehlikeli işyerlerinde en geç dört yılda bir,
• Az tehlikeli işyerlerinde en geç altı yılda bir

gözden geçirilerek yenilenmelidir.

Sonuç

Acil durum planı, yalnızca mevzuat gereği hazırlanıp dosyalanacak bir belge değildir. İşyerindeki muhtemel tehlikeleri önceden değerlendiren, çalışanların görevlerini belirleyen ve olay anında hızlı, düzenli ve güvenli hareket edilmesini sağlayan temel bir hazırlık aracıdır.

İşyerine özel, anlaşılır ve uygulanabilir bir plan; acil durumun krize dönüşmesini önlemeye, can güvenliğini korumaya ve müdahale sürecini etkin şekilde yönetmeye yardımcı olur.

Acil durum krokisi hakkında: İşyerine özel hazırlanan tahliye planları, kaçış yollarının ve acil durum ekipmanlarının kolay anlaşılmasını sağlar. Acil Durum Krokisi hizmet sayfasını inceleyebilirsiniz.

Mevzuat kaynakları:
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik